Czy jesteśmy w stanie zaszczepić wspomnienia?
Jak twierdzi badacz, „niektóre z aspektów neuronauki przedstawiane przez Hollywood nie są do końca oderwane od rzeczywistości”. Jednak choć w teorii wszczepianie wspomnień wydaje się być możliwe, cały proces byłby niezwykle skomplikowany. Przede wszystkim należy pamiętać, że wspomnienia nie są przechowywane w segregatorach w mózgu - nasze mózgi rekonstruują je, gdy je przywołujemy, dlatego za każdym razem są nieco inne. Jak wyjaśnia Soekadar, profesor neurotechnologii klinicznej w Charité - Uniwersytecie Medycznym w Berlinie(odnośnik otworzy się w nowym oknie), przywoływanie wspomnień zależy od kontekstu. W praktyce oznacza to, że gdy próbujemy sobie coś przypomnieć, w zasadzie przepisujemy dane wspomnienie od zera. „Nie przypominamy sobie pierwotnego wspomnienia. Przypomina je, ale nim nie jest”. Co więcej, każdy mózg jest nieco inny, a struktura neuronów jest złożona i zmienia się w czasie. W praktyce oznacza to, że potrzebny jest uogólniony model, który mógłby generować wspomnienia u osób z bardzo różnymi mózgami. „Nie chodzi wyłącznie o to, że topografia mózgu musi być aktywowana w określonym momencie”, zauważa Soekadar. „Aby wpłynąć na dynamikę mózgu, taki proces musi trwać przez dłuższy czas”. Cały proces zależy także od kontekstu zewnętrznego, przez co staje się jeszcze bardziej złożony. Pomimo zaszczepienia komuś wspomnienia zachowania, na przykład jazdy na rowerze, dana osoba musiałaby także przećwiczyć tę czynność. Istnieje bowiem istotna różnica między zrozumieniem koncepcji jazdy na rowerze a samą jazdą. Badania przeprowadzone z udziałem zawodowych sportowców wskazują, że przy każdym kopnięciu piłki występuje niewielka zmiana aktywności mózgu, co sprawia, że transfer wspomnień może być jeszcze bardziej nieprzewidywalny. W ramach projektu NGBMI(odnośnik otworzy się w nowym oknie), finansowanego ze środków Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych(odnośnik otworzy się w nowym oknie), zespół Soekadara pracował nad rozwojem interfejsów mózg/neuron-maszyna. Mogą one pomóc pacjentom cierpiącym z powodu paraliżu lub udaru w odzyskaniu sprawności ruchowej, możliwości porozumiewania się i funkcji poznawczych. W ramach projektu NGBMI badacze opracowali nowatorskie rozwiązanie mobilne, które łączy te interfejsy z przezczaszkową stymulacją elektryczną. Takie rozwiązanie umożliwia prowadzenie dostosowanej stymulacji w czasie rzeczywistym w oparciu o indywidualną aktywność mózgu. Urządzenie zostało przetestowane z udziałem pacjentów cierpiących na zaburzenia neuropsychiatryczne i neurologiczne w celu usprawnienia upośledzonych funkcji motorycznych i poznawczych. Wszczepianie wspomnień jest jednak możliwe bez zaawansowanej technologii - przynajmniej w pewnym sensie. W ramach przeprowadzonego w 2006 roku badania(odnośnik otworzy się w nowym oknie) naukowcy pytali uczestników o czynności wykonywane przez nich dwa tygodnie wcześniej. Niektóre z pytań sugerowały nietypowe czynności - badacze pytali uczestników, czy pamiętają, że oświadczyli się dwa tygodnie wcześniej automatowi sprzedażowemu. U niektórych badanych pojawiły się fałszywe wspomnienia, oparte wyłącznie na ich wyobraźni. „Nasze mózgi są w stanie zrobić naprawdę wiele rzeczy”, dodaje Soekadar. „Pod tym względem jest wręcz doskonały”. To wszystko warto zanotować w pamięci - własnej lub cudzej. Dowiedz się więcej na temat badań prowadzonych przez Surjo Soekadara: Adaptacyjna neurotechnologia przywraca funkcje ciała i mózgu
