Jak „zapośredniczone plastyczne ideały” wpływają na to, jak młodzi ludzie definiują sukces?
W miarę jak krajobraz medialny wciąż się zmienia i ewoluuje, odkrywamy, że jego wpływ może sięgać głęboko w naszą psychikę. Na przykład dzisiejsi młodzi ludzie są bardziej skłonni do definiowania sukcesu w oparciu o to, co widzą online, a nie w prawdziwym życiu. Takie „plastyczne ideały” lub wyidealizowane reprezentacje osiągnięć mogą pochodzić na przykład od twórców treści lub influencerów, którzy prezentują się jako osoby, z którymi się można utożsamiać, a jednocześnie wydają się piękni, popularni, ekscytujący i odnoszący sukcesy zawodowe. Nasze naturalne tendencje do porównywania się są również obecne podczas interakcji z mediami społecznościowymi, co oznacza, że ich użytkownicy porównują się z postami innych, a nawet z wyidealizowanym obrazem samych siebie. „Na przykład nastolatki, które często publikują selfie, na których wyglądają pięknie, z czasem stają się bardziej niepewne swojego wyglądu” — wyjaśnia Laura Vandenbosch, dyrektorka Laboratorium Psychologii Mediów(odnośnik otworzy się w nowym oknie) na uniwersytecie KU Leuven(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Istnieje również związek między ekspozycją na idealne zdjęcia innych osób w mediach społecznościowych a wyższym poziomem perfekcjonizmu u nastolatków w różnych krajach europejskich”. W ramach projektu MIMIc(odnośnik otworzy się w nowym oknie), finansowanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych(odnośnik otworzy się w nowym oknie), Vandenbosch ze swoim zespołem zbadała wpływ plastycznych ideałów w mediach masowych i społecznościowych. Naukowcy opracowali nową perspektywę teoretyczną, aby ukierunkować przyszłe badania nad wpływem takich ideałów na nastolatków. „Nasze odkrycia mogą dodatkowo zmotywować rodziców i wychowawców do kontynuowania i być może zwiększenia wysiłków na rzecz uspołeczniania umiejętności korzystania z mediów, ponieważ wydają się one być potężnym czynnikiem zapewniającym cyfrowy rozwój młodzieży” — mówi Vandenbosch.
Opracowanie nowego modelu teoretycznego
Aby zbadać, jaką rolę w życiu nastolatków odgrywają zapośredniczone plastyczne ideały, zespół przeprowadził badania jakościowe i ilościowe wśród nastolatków w trzech krajach europejskich: Belgii, Słowenii i Francji. Zbadano, w jakim stopniu młodzi użytkownicy mediów społecznościowych są świadomi presji związanej z codziennym scrollowaniem. „Na przykład zauważają, jak wiele postaci w postach w mediach społecznościowych przypomina ideały piękna i wydaje się mieć przyjemne życie” — zauważa Vandenbosch. „Co więcej, wyrażają troskę o siebie, ale także o innych użytkowników mediów społecznościowych, o to, w jaki sposób te zapośredniczone ideały mogą powodować stres” — dodaje. Jednak nie wszystkie wyniki są negatywne, ponieważ niektórzy nastolatkowie napotykają inspirujących twórców treści, którzy na przykład promują ciałopozytywność. Jednak w dłuższej perspektywie nie wszyscy doświadczą tak pozytywnych interakcji: około jedna trzecia odczuła zwiększoną zależność od smartfonów i mniejszą kontrolę nad korzystaniem z nich w ciągu roku. Niektóre treści mogą również wywoływać mieszane skutki u poszczególnych osób, na przykład inspirowanie ludzi do obcowania z przyrodą, ale jednocześnie wywoływanie porównań opartych na wyglądzie. „Co ważne, u znacznej grupy nastolatków zaobserwowano niewielkie korzyści z korzystania z mediów cyfrowych” — wyjaśnia Vandenbosch. „Co więcej, algorytmy odgrywają rolę w tworzeniu treści o wysokim potencjale wywoływania antyspołecznych efektów u użytkowników, takich jak ideały piękna i komunikaty związane z płcią, które są wysoce dostępne, a tym samym często spotykane”.
Zachęcanie do rozwoju cyfrowego
Zespół projektu MIMIc ma nadzieję, że wyniki badań mogą zainspirować zmiany sposobu, w jaki platformy kierują treści do nastolatków i dzieci, a także dostarczać informacji na potrzeby interwencji w zakresie umiejętności korzystania z mediów. „Teraz lepiej rozumiemy, która dynamika interakcji z mediami wyjaśnia, dlaczego niektóre treści są wzmacniające dla niektórych użytkowników, a nie dla innych” — zauważa Vandenbosch. „Rodzicom zaleca się, aby prowadzili swoje nastolatki do rozwoju w świecie cyfrowym” — dodaje. „Oznacza to na przykład publikowanie bardziej autentycznych postów w mediach społecznościowych, korzystanie z mediów cyfrowych w celu uzyskania informacji o świecie i mniej porównywania się z zapośredniczonymi ideałami”.
