Przetwarzanie skandynawskich odpadów w lokalne łańcuchy wartości
Podstawą złożonej sieci powiązań między produktywnością a wytwarzaniem odpadów we współczesnym społeczeństwie jest gospodarka o obiegu zamkniętym. Aby zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na transport, energię i plony rolne wynikające z wzrostu liczby ludności, społeczności muszą wykorzystywać wszystkie zasoby w łańcuchu wartości i unikać wyrzucania surowców wyłącznie dlatego, że spełniły już swoje pierwotne przeznaczenie. Zespół finansowanego przez UE projektu TREASoURcE(odnośnik otworzy się w nowym oknie) podjął wyzwanie, opracowując systemowe i lokalne rozwiązania oparte na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym, które łączą dynamikę miast z ich otoczeniem. Zgodne z założeniami planu działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym(odnośnik otworzy się w nowym oknie) innowacyjne rozwiązania opracowane przez zespół projektu TREASoURcE przyczyniają się do zmniejszenia zużycia zasobów, ograniczenia zależności od paliw kopalnych oraz emisji gazów cieplarnianych, przynosząc jednocześnie korzyści lokalnym społecznościom.
Model lokalnej biogospodarki kontra zużyte akumulatory pojazdów
W ramach inicjatywy na rzecz miast i regionów opartych na obiegu zamkniętym(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zespół projektu TREASoURcE poszukuje rozwiązań możliwych do wdrożenia na szczeblu lokalnym poprzez zrzeszanie lokalnych podmiotów, które potrafią najlepiej wykorzystać strumienie odpadów i wspierać rozwój lokalnej gospodarki. Projekt skupiał się na państwach skandynawskich, gdzie silne poparcie dla realizacji celów środowiskowych kontrastuje z wyzwaniami wynikającymi z niewielkich ilości surowców nadających się do recyklingu oraz ich rozproszenia. Wyniki prac zostały odtworzone także w regionie bałtyckim. W ramach projektów pilotażowych w Finlandii i Norwegii zespół badał sposoby przedłużenia żywotności akumulatorów pojazdów elektrycznych. Kiedy akumulatory z wycofanych z eksploatacji pojazdów nie nadają się już do użytku w samochodach, nadal zachowują nawet 80 % swojej pierwotnej pojemności. Zespół projektu TREASoURCE wdrożył i przetestował systemy magazynowania energii elektrycznej oparte na akumulatorach, które pozwalają na ich wykorzystanie. Rozwiązanie to okazało się wyjątkowo skuteczne w zakresie zaspokajania szczytowego zapotrzebowania na energię, a także ograniczania zużycia energii elektrycznej w okresach najwyższego zapotrzebowania.
Sposoby wykorzystania strumieni odpadów organicznych
Odpady biologiczne stanowiły dla zespołu doskonałą okazję do wykorzystania symbiozy między obszarami wiejskimi a miejskimi. Strumienie odpadów organicznych pochodzących z rolnictwa, produkcji żywności i biogospodarki zbliżyły producentów z obszarów wiejskich do konsumentów w miastach. W ramach projektu powstał lokalny łańcuch wartości oparty na lokalnych zasobach, który umożliwia wytwarzanie biogazu i nawozów pochodzących z recyklingu. Aby w pełni wykorzystać możliwości gospodarcze związane z rozwiązaniami opartymi na gospodarce o obiegu zamkniętym, zespół projektu TREASoURcE opracował cyfrową platformę handlową, która łączy sprzedawców i nabywców strumieni odpadów oraz produktów pochodzenia biologicznego. W Finlandii w ramach projektu powstała platforma KiertoaSuomesta.fi(odnośnik otworzy się w nowym oknie), która otworzyła nowe możliwości biznesowe dla producentów obornika, słomy, osadu ściekowego i innych strumieni odpadów organicznych. „Projekt wzmocnił symbiozę między obszarami wiejskimi a miejskimi umożliwiając nawiązanie współpracy producentów z obszarów wiejskich i przetwórcami oraz odbiorcami w miastach. Narzędzia cyfrowe, w tym platforma KiertoaSuomesta.fi oraz narzędzie „Symbioza obszarów wiejskich i miejskich”(odnośnik otworzy się w nowym oknie) ułatwiły identyfikację i ponowne wykorzystanie surowców, stawiając na pierwszym miejscu rozwiązania o wyższej wartości, zmniejszyły ilość odpadów i poprawiły odporność regionu”, wyjaśnia Riina Kärki, partnerka projektu.
Tworzywa sztuczne oparte na obiegu zamkniętym
Oprócz akumulatorów pojazdów elektrycznych i strumieni odpadów zespół projektu TREASoURcE skupił się również na tworzywach sztucznych, dążąc do rozwoju ich obiegu zamkniętego. Oprócz elastycznych tworzyw sztucznych w ramach prac badacze skupili się na odpadach z tworzyw sztywnych, które obecnie nie są poddawane recyklingowi, obejmujących rury i meble. Kluczowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesu miała kampania mająca na celu zbieranie, ocenę, sortowanie i wstępne przetwarzanie strumieni odpadów. W ramach projektu w ośrodkach pilotażowych zbadano dziewięć strumieni odpadów z tworzyw sztucznych pod kątem możliwości wykorzystania różnych technologii recyklingu do ich obróbki. Wykorzystując metody mechaniczne i chemiczne, zespołowi projektu TREASoURcE udało się przetworzyć wcześniej wyrzucane tworzywa sztuczne na materiały o jakości zbliżonej do pierwotnej. „Odkryliśmy, że dzięki recyklingowi chemicznemu, a zwłaszcza pirolizie katalitycznej, udało nam się przekształcić mieszane odpady z tworzyw sztucznych pochodzące ze źródeł komunalnych, przemysłowych i rolniczych w cenne substancje chemiczne, takie jak związki aromatyczne z grupy BTX”, wyjaśnia Farah Siddiq, badaczka. Rozwiązania w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym, które funkcjonują na poziomie lokalnym i łączą miasta z ich otoczeniem, mają kluczowe znaczenie dla powodzenia inicjatyw realizowanych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, a projekt TREASoURcE zmierza we właściwym kierunku. Jak wyjaśnia Kaya: „Widzimy rosnące zainteresowanie ze strony gmin i przedsiębiorstw poszukujących praktycznych rozwiązań w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym, co stanowi solidne podstawy do wdrożenia i rozszerzenia działań wykraczających poza okres trwania projektu”.
