Demonstracja rozwiązań opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym w europejskich miastach i regionach
Ponieważ miasta skupiają ludność, infrastrukturę, konsumpcję i działalność gospodarczą, są także ogniskiem możliwości dotyczących wprowadzania innowacji w gospodarce o obiegu zamkniętym. Wybory podejmowane przez władze lokalne i regionalne mogą mieć zatem ogromny wpływ na proces transformacji Europy w kierunku gospodarki bardziej efektywnej pod względem wykorzystania zasobów. Miasta zużywają ponad 75% zasobów naturalnych, wytwarzają ponad połowę światowych odpadów i odpowiadają za około 70% światowej emisji CO2. Jednocześnie powstają w nich znaczne ilości odpadów spożywczych, ścieków, odpadów budowlanych i produktów ubocznych przemysłu, które mają ogromny potencjał jako lokalne surowce wtórne. Władze lokalne i regionalne dysponują wyjątkowymi możliwościami, jeśli chodzi o wykorzystanie tego potencjału, ponieważ zarządzają systemami o kluczowym znaczeniu dla przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w tym systemami gospodarki odpadami, gospodarki wodnej, mobilności, mieszkalnictwa, systemami żywnościowymi oraz zamówieniami publicznymi.
Zobowiązanie do tworzenia praktycznych rozwiązań
W ramach sztandarowej unijnej inicjatywy na rzecz miast i regionów o obiegu zamkniętym – CCRI(odnośnik otworzy się w nowym oknie) miasta i regiony w całej Europie nawiązują współpracę z innymi podmiotami, testują nowe podejścia i przyspieszają wdrażanie rozwiązań opartych na obiegu zamkniętym, dostosowanych do lokalnych uwarunkowań. W tej broszurze CORDIS Results Pack przedstawiono systemowe, praktyczne rozwiązania w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym wdrażane w europejskich miastach i regionach w ramach inicjatywy CCRI, pochodzące z sześciu projektów realizowanych w programach „Horyzont 2020” i „Horyzont Europa”. Inicjatywy te przyczyniają się już do transformacji lokalnych łańcuchów wartości, zmniejszają zużycie zasobów, stwarzają możliwości gospodarcze oraz poprawiają jakość życia obywateli. Pokazują one, w jaki sposób systemowe rozwiązania oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym umożliwiają społecznościom realizację ambitnych celów w zakresie zrównoważonego rozwoju, przyczyniając się jednocześnie do tworzenia miejsc pracy, rozwoju umiejętności i innowacji społecznych.
Od działań lokalnych do znaczenia ogólnoeuropejskiego
Oprócz poprawy stanu środowiska rozwiązania oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym mogą przynieść wymierne korzyści obywatelom i lokalnym gospodarkom. Przekształcając odpady w zasoby, miasta i regiony mogą zmniejszyć presję na zasoby naturalne, wzmocnić lokalne łańcuchy dostaw, otworzyć nowe możliwości dla przedsiębiorstw oraz tworzyć miejsca pracy wymagające wysokich kwalifikacji. Podejścia oparte na obiegu zamkniętym mogą również przyczyniać się do zwiększenia bezpieczeństwa zasobów, obniżenia kosztów gospodarowania odpadami oraz wzmocnienia odporności społeczności na przyszłe zawirowania gospodarcze i wstrząsy środowiskowe. Te lokalne inicjatywy bezpośrednio przyczyniają się do realizacji celów planu działania UE na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym(odnośnik otworzy się w nowym oknie), który stanowi jeden z głównych filarów Europejskiego Zielonego Ładu(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Przedłużając okres eksploatacji produktów i materiałów, promując ponowne wykorzystanie i recykling oraz tworząc nową wartość z strumieni odpadów, miasta i regiony przyczyniają się do przekuwania europejskich ambicji w praktyczne rozwiązania, które będą poprawiać jakość codziennego życia.
Wdrażanie rozwiązań w skali Europy
Projekty przedstawione w tej broszurze Results Pack pokazują, że rozwiązania oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym nie są już jedynie teoretycznymi koncepcjami, lecz praktycznymi podejściami, które już przynoszą rezultaty na różnych regionach Europy. Od przetwarzania ścieków w nawozy i przedłużania okresu eksploatacji akumulatorów pojazdów elektrycznych po tworzenie nowych łańcuchów wartości w oparciu o odpady biologiczne – inicjatywy te pokazują, w jaki sposób lokalne działania mogą być motorem zmian systemowych. Dzięki współpracy między władzami publicznymi, przedsiębiorstwami, naukowcami i obywatelami miasta i regiony udowadniają, że rozwiązania oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym można przystosować do różnych warunków lokalnych i wdrożyć w innych miejscach. Ich doświadczenia stanowią cenną wskazówkę dla innych społeczności, które chcą przyspieszyć własną transformację w kierunku bardziej odpornej, konkurencyjnej i zrównoważonej przyszłości. Wykorzystanie zasobów biologicznych w systemach obiegu zamkniętego oraz utylizacja odpadów biologicznych umożliwiają miastom i regionom przekształcanie odpadów spożywczych, pozostałości rolniczych i odpadów komunalnych w chemikalia pochodzenia biologicznego, nawozy i materiały. W ramach projektu HOOP frakcja organiczna stałych odpadów komunalnych oraz osady ściekowe z obszarów miejskich były przekształcane w produkty o wysokiej wartości dodanej, wykraczające poza kompost i biogaz. Uczestnicy projektu Agro2Circular przetwarzali odpady owocowe i warzywne w cenne naturalne składniki do kosmetyków, żywności funkcjonalnej i nutraceutyków. Projekt TREASoURcE pozwolił wykorzystać odpady organiczne pochodzące z rolnictwa i produkcji żywności do wytworzenia biogazu i nawozów z recyklingu. Ponadto łańcuchy wartości oparte na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym mogą przyczyniać się do ograniczenia ilości odpadów i emisji w wielu sektorach. W ramach projektu FRONTSH1P przemysłowe odpady biologiczne przekształcano w tworzywa sztuczne nadające się do kompostowania, biostymulanty i biosmarowniki. Zespół projektu P2GreeN przekształcał miejskie odpady sanitarne w bezpieczne nawozy pochodzenia biologicznego przeznaczone do produkcji rolnej. Wreszcie władze lokalne i regionalne mogą odegrać kluczową rolę w mobilizowaniu lokalnych podmiotów wokół wspólnych celów związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym. Projekt ROBIN pomógł regionom w stworzeniu ram współpracy i ekosystemów interesariuszy niezbędnych do przyspieszenia działań na rzecz biogospodarki o obiegu zamkniętym w terenie.
