Jedenaście sposobów na poprawę odporności na zmianę klimatu w regionie Morza Śródziemnego
W finansowanym przez UE projekcie DRYAD(odnośnik otworzy się w nowym oknie) wybrano najwłaściwsze rozwiązania oparte na zasobach przyrody (NbS), które pomogą systemom rolno-leśno-pasterskim w regionie Morza Śródziemnego zwiększyć odporność na wyzwania klimatyczne. Spośród 40 początkowych NbS wybran zostanie 13, a ostatecznie 11. Zostaną one wdrożone w regionach demonstracyjnych projektu w Grecji, Hiszpanii, Francji, Włoszech i Portugalii. Systemy rolno-leśno-pasterskie – czyli praktyki użytkowania gruntów łączące uprawy, drzewa i hodowlę zwierząt na jednym kawałku ziemi – są niezbędne dla zrównoważonego rolnictwa. W porównaniu z konwencjonalnym rolnictwem monokulturowym systemy te sprzyjają występowaniu szerszego spektrum dzikich zwierząt, pożytecznych owadów i mikroorganizmów glebowych, co korzystnie wpływa na zdrowie całego ekosystemu. Obecność drzew poprawia żyzność gleby, zapobiega erozji i pomaga magazynować węgiel pod ziemią, a także zwiększa odporność na susze i ulewne deszcze. Uprawiane rośliny rolnicze dostarczają żywności, są źródłem resztek pożniwnych na paszę i wykorzystują resztki składników odżywczych z gleby. Zwierzęta pasące się na pastwiskach żywią się uprawami i paszą, jednocześnie użyźniając ziemię swoim obornikiem, co pobudza wzrost upraw. Ponadto rolnicy są chronieni przed wahaniami rynkowymi, ponieważ drewno, owoce, zboża, mięso i nabiał produkowane na jednej działce ziemi są źródłem stałego, całorocznego dochodu. Jednakże te tereny rolnicze, pastwiskowe i leśne stają obecnie w obliczu rosnącej presji ze względu na rosnące temperatury, przedłużające się susze i nieregularne opady deszczu – wyzwanie, któremu projekt DRYAD ma sprostać poprzez zastosowanie wybranych NbS.
Wspólnie tworzone rozwiązania
Proponowane NbS przynoszą szereg korzyści środowiskowych i społeczno-ekonomicznych, począwszy od poprawy retencji wody i jakości gleby po tworzenie zielonych miejsc pracy i zwiększanie produktywności gospodarstw rolnych. 11 NbS wyłonionych w projekcie DRYAD(odnośnik otworzy się w nowym oknie) jest owocem współpracy lokalnych rolników, zarządców gruntów, badaczy i władz regionalnych i dzieli się na trzy główne kategorie, skupione wokół wody, gleby i różnorodności biologicznej. Rozwiązania związane z wodą – służące do jej magazynowania i zarządzania – obejmują rowy odwadniające, które mają zostać wykonane w regionie Estremadura w Hiszpanii, oraz sztuczne stawy w regionie Alentejo w Portugalii. Niedawno opublikowane badanie DRYAD(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opisuje budowę tych sztucznych stawów zależnych od wód gruntowych w Alentejo, a następnie ich odtworzenie w regionie Sardón w Hiszpanii. Pięć NbS dotyczących gleby ma na celu udoskonalenie praktyk związanych z ziemią i rolnictwem. Obejmują one monitorowanie gleby w czasie rzeczywistym (Estremadura), adaptacyjne praktyki wypasu zwięrząt (Estremadura i Andaluzja, kolejny region Hiszpanii), stosowanie biowęgla (Alentejo i Estremadura), wysiewanie bioróżnorodnych pastwisk (Estremadura) i zapobieganie pożarom lasów (Alentejo, Estremadura, Sardynia we Włoszech oraz Etolia-Akarnania w Grecji). Zaproponowano także cztery rozwiązania mające na celu zwiększenie różnorodności biologicznej. Obejmują one strategiczne sadzenie drzew i krzewów na otwartych terenach uprawnych i niezalesionych pastwiskach (Andaluzja), naturalnych wyspiarskich schronieniach dla dzikich zwierząt (Alentejo i Sardynia) oraz działania ochronne na drzewa i krzewy (Etolia-Akarnania). Ostatnim, ale nie mniej ważnym elementem jest wczesne wykrywanie obumierania drzew, które zostanie wdrożone w Etolii-Akarnanii, Alentejo, Andaluzji, Estremadurze oraz na Sardynii. Dzięki temu, że rozwiązania te są tworzone wspólnie przez różne grupy interesariuszy, mają większą szansę na wdrożenie. W artykule(odnośnik otworzy się w nowym oknie) na stronie projektu DRYAD (DEMONSTRATION AND MODELLING OF NBS TO ENHANCE THE RESILIENCE OF MEDITERRANEAN AGRO-SILVO-PASTORAL ECOSYSTEMS AND LANDSCAPES (DRYAD)) czytamy: „NbS nie są oddzielnymi działaniami, ale częścią szerszej strategii. Łącząc przyrodę, innowację i lokalną wiedzę, DRYAD pomaga tworzyć bardziej odporne krajobrazy śródziemnomorskie, które będą podstawą życia ludzi, jak i natury w zmieniającym się klimacie. Więcej informacji: strona projektu DRYAD(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
