Kobiety na czele transformacji obszarów wiejskich
Zmiany klimatyczne, przemiany demograficzne oraz przejście na bardziej ekologiczną gospodarkę stwarzają nowe wyzwania i możliwości dla społeczności wiejskich. Pomimo coraz większego wkładu kobiet w rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich, innowatorki napotykają bariery, które ograniczają ich udział i widoczność. Często wynika to z utrwalonych norm dotyczących płci oraz tradycyjnych wzorców dziedziczenia w gospodarstwach rolnych, które mogą ograniczać dostęp kobiet do zasobów, ról przywódczych i możliwości przedsiębiorczych.
Przełamywanie istniejących stereotypów
Finansowany ze środków UE projekt FLIARA(odnośnik otworzy się w nowym oknie) miał na celu lepsze zrozumienie i wspieranie innowacji kierowanych przez kobiety jako drogi do bardziej zrównoważonych, odpornych i inkluzywnych regionów wiejskich. Projekt FLARA, zrzeszający naukowców i zainteresowane strony z całej Europy, badał, w jaki sposób kobiety przyczyniają się do innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Określił też warunki niezbędne do rozwoju tych innowacji. Dzięki szeroko zakrojonym badaniom i działaniom włączającym projekt dostarczył nowych dowodów(odnośnik otworzy się w nowym oknie) na temat roli kobiet w kształtowaniu przyszłości europejskiej gospodarki wiejskiej. „Kobiety często stają przed podwójnym wyzwaniem: oprócz trudności, z jakimi boryka się wielu innowatorów na obszarach wiejskich, napotykają dodatkowe bariery(odnośnik otworzy się w nowym oknie) związane z nierównościami płciowymi”, wyjaśnia koordynatorka projektu Maura Farrell. Niemniej jednak badania wykazały również, że gdy to kobiety stoją na czele innowacji, wnoszą istotny wkład w środowiskowe, gospodarcze, społeczne i kulturowe wymiary zrównoważonego rozwoju.
Różnorodność w innowacjach
Jednym z najważniejszych ustaleń projektu jest różnorodność w innowacjach kierowanych przez kobiety w całej Europie. W ramach projektu FLIARA przeprowadzono wywiady z 200 kobietami-innowatorkami(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w 10 krajach, ujawniając szeroki zakres działań obejmujących rolnictwo, turystykę, przedsiębiorczość społeczną, kulturę, produkcję żywności oraz technologie cyfrowe. Projekt FLIARA pokazał wiele dróg, dzięki którym kobiety przyczyniają się do rozwoju obszarów wiejskich. Wiele innowacji opiera się na wielofunkcyjnym charakterze rolnictwa — tworzy nowe możliwości poprzez agroturystykę, lokalne systemy żywnościowe, inicjatywy rolnictwa społecznego oraz krótsze łańcuchy dostaw. Inne z kolei przyczyniają się do dywersyfikacji gospodarek wiejskich poprzez działania w sektorze kreatywnym, usługach społecznych oraz przedsiębiorstwach opartych na technologii. Według Farrell: „Dostęp do finansowania i sprzyjające warunki lokalne mają kluczowe znaczenie, aby kobiety mogły rozwijać specjalistyczne umiejętności oraz cały czas działać zgodnie nową wiedzą i zmieniającymi się wymaganiami stawianymi przedsiębiorstwom”. Ponadto dostęp do opieki nad dziećmi i innych usług wspierających równowagę między życiem zawodowym a prywatnym może również decydować o tym, czy innowacyjne pomysły przerodzą się w rentowne przedsiębiorstwa i inicjatywy społeczne.
Budowanie społeczności sprzyjających innowacji
Dzięki projektowi FLIARA powstała europejska społeczność praktyków, która łączy innowatorki, decydentów i decydentki, badaczy i badaczki oraz podmioty zaangażowane w rozwój obszarów wiejskich. Inicjatywa ta miała na celu wzmocnienie współpracy, promowanie wymiany wiedzy oraz zwiększenie uznania dla innowacji kierowanych przez kobiety. Sercem tych działań było stworzenie sieci ambasadorek innowacji(odnośnik otworzy się w nowym oknie), które dzieliły się swoimi doświadczeniami i historiami w ramach specjalnej kampanii promocyjnej. Celem było zainspirowanie innych, a jednocześnie podważenie przestarzałych wyobrażeń na temat tego, kto napędza innowacje na obszarach wiejskich. „Ideą ambasadorek innowacji było stworzenie wzorców do naśladowania oraz bezpośrednia reakcja na brak widoczności innowacji na obszarach wiejskich i w rolnictwie, których motorem są kobiety”, podkreśla Farrell. Mówiąc ogólnie, projekt FLIARA połączył badania naukowe z działaniami uświadamiającymi, aby pokazać skalę, różnorodność i wpływ innowacji kierowanych przez kobiety. Dziedzictwem projektu jest wzmocnienie pozycji kobiet, dzięki czemu mogą stać kluczowymi siłami napędowymi bardziej zrównoważonej, odpornej i sprzyjającej włączeniu społecznemu Europy wiejskiej.
