Zrównoważone i zorientowane na społeczność podejście przedsiębiorczyń z obszarów wiejskich
Obszary wiejskie Europy są domem dla 25 % ludności Unii Europejskiej, jednocześnie stanowiąc 75 % jej terytorium. Powołana z myślą o dążeniu do odpornych i prosperujących społeczności wiejskich inicjatywa Komisji Europejskiej na rzecz obszarów wiejskich(odnośnik otworzy się w nowym oknie) podkreśla znaczenie zróżnicowanych społeczności sprzyjających włączeniu społecznemu, w ramach których wszyscy ich członkowie są zachęcani do realizacji i wykorzystania pełni swojego potencjału. Urzeczywistnienie tej wizji wymaga rozwiązania szeregu problemów społecznych i gospodarczych, którym stawiają czoła kobiety zatrudnione w rolnictwie(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu GRASS Ceiling(odnośnik otworzy się w nowym oknie) skupił się na inwestycjach w innowacyjne rozwiązania opracowane przez kobiety, by wspierać działania przedsiębiorczyń.
Kobiety w rolnictwie i podejście „od pola do stołu”
Innowacyjne rozwiązania w rolnictwie wdrażane przez kobiety mają zwykle niewielki zasięg i są ukierunkowane na miejscowe potrzeby. Zwykle wytwarzają bowiem żywność z myślą o lokalnych rynkach, wykorzystując surowce, które w przeciwnym razie stałyby się odpadami. Często skupiają się także na lokalnych społecznościach, wytwarzając dobra konsumpcyjne z lokalnych surowców oraz zatrudniając miejscowych pracowników, stawiając na kontakt z lokalnymi społecznościami poprzez inicjatywy obejmujące między innymi wycieczki edukacyjne na gospodarstwa dla dzieci. Wdrażanie lokalnych innowacji na niewielką skalę stanowi pozytywny przykład zrównoważonego rolnictwa, jednak takie działania wiążą się z problemami finansowymi. „Kobietom trudno jest uzyskać dostęp do niewielkich dotacji na rozpoczęcie działalności. Niektóre z nich chcą rozpocząć działalność na własny rachunek lub zatrudnić od jednej do trzech osób. Większość środków finansowych przeznaczonych na dotacje dla przedsiębiorców dotyczy inicjatyw, które mogą przynieść wysokie dochody, przyczynią się do utworzenia co najmniej dziesięciu miejsc pracy, a dodatkowo będą ukierunkowane na eksport”, wyjaśnia Sally Shortall, koordynatorka projektu.
Żywe laboratoria - wsparcie dla innowacji
Zespół projektu zajął się koordynacją działań dziewięciu żywych laboratoriów działających na terenie dziewięciu państw członkowskich Unii Europejskiej - Chorwacji, Irlandii, Włoch, Litwy, Niderlandów, Norwegii, Szkocji, Hiszpanii i Szwecji. Każde z laboratoriów korzystało ze wsparcia partnera akademickiego oraz organizacji skupiającej interesariuszy, których zadaniem była rekrutacja od sześciu do ośmiu kobiet w ramach każdego laboratorium. Następnie każda jednostka realizowała zbliżony program rozwoju przedsiębiorczości. „Wypłacaliśmy kobietom dzienne wynagrodzenia, aby pokazać, że cenimy ich czas jako przedsiębiorczyń. Uczestniczki naprawdę to doceniły. Niektóre z nich powiedziały nam, że dzięki temu mogły usprawiedliwić odejście od codziennych obowiązków i udział w pracach żywego laboratorium”, zauważa Shortall. Projekt zaowocował wsparciem zróżnicowanych innowacji, począwszy od przedsiębiorstwa wytwarzającego naturalne mydło, przez przejęcie zamkniętej lokalnej lodziarni, po plan utworzenia gospodarstwa edukacyjnego. Prace w ramach jednego z laboratoriów opierały się na bardzo osobistych pobudkach - celem było opracowanie delikatnego mydła, które nie będzie podrażniać wrażliwej skóry córki uczestniczki. „Gail Daniels, irlandzka przedsiębiorczyni z terenów wiejskich, mocno zżyta z lokalną społecznością, podjęła odważny krok zakładając firmę Bó Bar Soap, która produkuje naturalne, ręcznie wytwarzane mydło z wykorzystaniem mleka krowiego pozyskiwanego bezpośrednio z rodzinnego gospodarstwa”, opowiada Shortall.
Równość płci i strategia
Przedsiębiorczynie mogą i wręcz powinny odgrywać istotną rolę w budowaniu odpornych i ekologicznych społeczności wiejskich. Działania realizowane na szczeblu rządowym, zwłaszcza przyszłe założenia nowej wspólnej polityki rolnej(odnośnik otworzy się w nowym oknie), muszą odpowiadać na potrzeby tych kluczowych partnerek. Shortall żywi nadzieję, że lokalne organizacje wspierające przedsiębiorczość zaoferują większe wsparcie mikroprzedsiębiorstwom. Wiele kobiet biorących udział w projekcie GRASS Ceiling przyznało, że wielokrotnie słyszały opinie ludzi twierdzących, że nie są przedsiębiorczyniami. Tego rodzaju reakcje przekładały się na trudności w pozyskiwaniu finansowania, wpływając negatywnie na pewność siebie, która jest niezbędna w celu wprowadzania innowacji. „Projekt GRASS Ceiling pokazał, jak ważne dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich są kobiety”, mówi Shortall. „Są innowacyjne, myślą przyszłościowo, a jednocześnie skupiają się na zrównoważonym rozwoju i praktykach regeneracyjnych. Nadszedł czas, aby zadbać o zaspokojenie ich potrzeb”, dodaje.
