Innowacje w obszarze akwakultury
Według najnowszych szacunków w samej Unii Europejskiej hoduje się rocznie około miliona ton ryb, mięczaków, glonów i skorupiaków o łącznej wartości wynoszącej około 4,6 miliarda euro(odnośnik otworzy się w nowym oknie). W 14 000 przedsiębiorstw działających w tym sektorze pracuje blisko 57 000 osób. Wiele z tych przedsiębiorstw to rodzinne mikroprzedsiębiorstwa i małe firmy. Choć na pierwszy rzut oka takie liczby mogą robić wrażenie, w rzeczywistości udział Unii Europejskiej w światowym rynku akwakultury wynosi mniej niż 1 %. Choć w ciągu ostatniej dekady na całym świecie nastąpił wzrost wydajności produkcji akwakultury o 54 %, produkcja w UE utrzymuje się na stałym poziomie od 2017 roku(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Co powoduje brak rozwoju tego sektora na Starym Kontynencie? Sektor akwakultury w Unii Europejskiej przez lata ulegał coraz większej specjalizacji, w wyniku czego obecnie opiera się na zaledwie kilku gatunkach - mowa o pstrągu, omułkach i labraksie, których hodowla wymaga drogiej paszy i wysokich nakładów. Brak różnorodności oznacza również uzależnienie Europy od importu wielu owoców morza, co dodatkowo zwiększa ślad środowiskowy sektora. Kolejnym czynnikiem hamującym wzrost jest fakt, że dostępna w Unii Europejskiej powierzchnia przeznaczona pod akwakulturę jest niedostatecznie wykorzystywana, zwłaszcza gdy porównamy ja do zbliżonych regionów na świecie. Mimo linii brzegowej o długości niemal 68 000 kilometrów i przeszło pół miliona naturalnych jezior, za 67 % ogólnej produkcji sektora akwakultury w UE odpowiadają cztery państwa członkowskie - Francja, Grecja, Włochy i Hiszpania. Unia Europejska dąży do odwrócenia tych negatywnych trendów dotyczących sektora akwakultury. Jego rozwój nie może jednak odbywać się kosztem ambitnych celów klimatycznych. W związku z tym akwakultura musi być skalowalna, ale także zrównoważona. Aby osiągnąć te cele, Unia Europejska przyjęła strategiczne wytyczne dotyczące bardziej zrównoważonej i konkurencyjnej akwakultury w UE(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Badania i innowacje zajmują w nich istotne miejsce. Wspierając badania, innowacje i projekty wdrożeniowe, dzięki którym powstają nowe technologie, szkolenia, przepisy i usprawnienia łańcucha wartości, unijne programy ramowe finansujące badania i innowacje, w tym „Horyzont Europa”, Europejski Fundusz Morski, Rybołówstwa i Akwakultury (EMFAF) oraz program LIFE, dążą do osiągnięcia strategicznych celów UE w tym obszarze. Na łamach najnowszego wydania broszury informacyjnej „Synergy Info Pack” przedstawiamy 26 projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej, nadzorowanych przez Dyrekcję Generalną ds. Badań Naukowych i Innowacji(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (DG RTD) oraz Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (CINEA), które pokazują, w jaki sposób tego rodzaju pluralistyczne podejście sprzyja tworzeniu silnego, opartego na wzajemnej współpracy ekosystemu badań i innowacji. Z kolejnych stron broszury dowiesz się jak zrównoważone alternatywne antybiotyki pochodzenia biologicznego mogą zapobiegać chorobom ryb oraz dlaczego grzyby i owady mogą być wykorzystywane jako zrównoważone alternatywne składniki pasz dla akwakultury, które dotychczas były oparte na soi i mączce rybnej. Opisujemy także jak naukowcy pracują nad zwiększeniem produkcji europejskiej akwakultury ekologicznej. Korzyści z rezultatów badań finansowanych ze środków Unii Europejskiej czerpią nie tylko hodowcy ryb i skorupiaków. Dzięki nim powstają również innowacyjne rozwiązania mające na celu zwiększenie hodowli glonów, ponowne wykorzystywanie odpadów rybnych, łączenie akwakultury z morskimi farmami wiatrowymi i miejskimi oczyszczalniami ścieków oraz szkolenie nowego pokolenia specjalistów w dziedzinie akwakultury. Wszystkie te działania pokazują, że unijne finansowanie badań i innowacji zmienia kierunek rozwoju unijnego sektora akwakultury, dzięki czemu staje się konkurencyjny, neutralny dla klimatu i odporny.