II - Wiele korzyści glonów
Łatwo przeoczyć ogromny potencjał glonów, które zwykle pozostają ukryte pod powierzchnią wody. Zarówno mikro- jak i makroglony mogą stanowić zrównoważone źródło pożywienia dla ludzi, zwierząt gospodarskich i ryb, a także jako nawóz oraz metoda oczyszczania ścieków. Jako naturalny pochłaniacz dwutlenku węgla glony mogą nawet pomóc w łagodzeniu skutków zmiany klimatu. Aby w pełni wykorzystać pełen potencjał glonów, Unia Europejska prowadzi intensywne działania mające na celu rozwój ich hodowli. Działania te obejmują zarówno opracowywanie strategii i wdrażanie innowacyjnych wytycznych, takich jak unijna inicjatywa w zakresie glonów(odnośnik otworzy się w nowym oknie), jak i finansowanie innowacyjnych projektów badawczych - siedem z nich omawiamy w niniejszym rozdziale. Jednym z tych projektów jest OCEAN GARDENS. Jego celem jest zbudowanie na wyspie Gran Canaria pływającej farmy wodorostów o powierzchni 40 000 m², która umożliwi wytwarzanie nawet 300 ton suchej biomasy rocznie. Koszty produkcji mają być niższe niż w przypadku tradycyjnych metod opartych na hodowli na linach.
Poszukiwanie przestrzeni do zwiększenia skali produkcji
Koncepcja pływającej hodowli stanowi skalowalne rozwiązanie, które podkreśla znaczenie morskiego planowania przestrzennego dla zwiększenia skali produkcji wodorostów. Pomimo ogromnych przestrzeni zajmowanych przez morza i oceany, odpowiednie lokalizacje występują stosunkowo rzadko - stanowią w wyniku tego zasób, o który konkuruje wiele podmiotów. W ramach projektów OLAMUR oraz ULTFARMS zespoły prowadziły pracę nad połączeniem hodowli glonów z istniejącymi morskimi elektrowniami wiatrowymi. Dzięki połączeniu w jednym miejscu pozornie konkurujących ze sobą działalności zespoły dowodzą, że jedno miejsce może być źródłem bezemisyjnej energii i zrównoważonych owoców morza.
Regeneracyjna hodowla oceaniczna w Europie
Kolejnym innowacyjnym podejściem umożliwiającym zwiększanie wydajności produkcji glonów bez szkody dla środowiska jest regeneracyjna hodowla oceaniczna. Pojęcie to opisuje opartą na przyrodzie metodę wykorzystywaną w akwakulturze, która polega na hodowli gatunków niewymagających dokarmiania z niskiego poziomu troficznego, takich jak wodorosty i małże. Organizmy te są hodowane nie tylko w celu zbioru, ale także ze względu na zapewniane przez nie usługi ekosystemowe - wodorosty pochłaniają nadmiar składników odżywczych i dwutlenku węgla, a małże filtrują wodę. Dzięki poprawie warunków środowiskowych, akwakultura przekłada się na ochronę środowiska w obszarach prowadzenia działalności. Zagadnieniem wykorzystania regeneracyjnej hodowli oceanicznej w celu produkcji wodorostów na szeroką skalę zajmowały się zespoły projektów SEAGROW oraz COOL BLUE BALTIC. W ramach pierwszego z nich w irlandzkiej zatoce Galway powstaje hodowla zaprojektowana z myślą o wytwarzaniu 5 000 ton wodorostów rocznie, z kolei drugi projekt zapewnia korzyści płynące z nowej metody rolnikom, rybakom i społecznościom nadbrzeżnym regionu Morza Bałtyckiego.
Łączenie łańcuchów wartości glonów
Zwiększenie wydajności hodowli glonów nie wystarczy do zwiększenia produkcji. Konieczne jest także usprawnienie całego łańcucha wartości – od produkcji, przez przetwórstwo, aż po wprowadzanie gotowych produktów na rynek i docieranie z nimi do konsumentów. Zespoły projektów ATL.A.HUB oraz EU4ALGAE opracowują platformy, dzięki którym badacze zajmujący się glonami, rolnicy, producenci, przedsiębiorcy, inwestorzy i władze publiczne mogą nawiązywać kontakty i współpracę, budować społeczności oraz dzielić się rezultatami. Dzięki łączeniu interesariuszy i podmiotów zainteresowanych hodowlą wodorostów, oba te projekty wspierają skalowalną i zrównoważoną produkcję oraz zwiększają konkurencyjność Europy, umożliwiając przy tym pełne wykorzystanie korzyści dla klimatu płynących z uprawy glonów.