Federacja europejskich usługi w zakresie danych kosmicznych
Satelity znajdujące się na wysokiej orbicie mogą gromadzić informacje na temat zmian zachodzących w czasie w wielu obszarach, m.in. w zakresie użytkowania gruntów, jakości powietrza i wody, temperatury powierzchni Ziemi, stanu upraw, rozprzestrzeniania się pożarów lasów oraz zasięgu powodzi. Jednak znaczna część potencjału obserwacji Ziemi (EO) pozostaje niewykorzystana. „Dane często nie docierają do właściwych osób we właściwym czasie i przynoszą korzyści jedynie wąskiemu gronu ekspertów”, mówi Jean-François Vinuesa, kierownik ds. przyszłych programów w firmie Airbus Defence and Space(odnośnik otworzy się w nowym oknie) we Francji. „Naszym celem jest przezwyciężenie obecnego rozdrobnienia i przewagi rozwiązań zastrzeżonych w sektorze obserwacji Ziemi poprzez ułatwienie dostępu do niego niszowym twórcom oprogramowania i użytkownikom końcowym, takim jak władze miejskie”, wyjaśnia Vinuesa. „Otwarte usługi EO oparte na danych mogłyby zwiększyć konkurencyjność europejskich firm, a wspólne standardy umożliwiłyby rządom opracowywanie interoperacyjnych misji opartych na EO, przy jednoczesnym zachowaniu zasad zarządzania danymi lub lokalizacji”.
Połączony, federacyjny system obserwacji Ziemi
Opierając się na projekcie DOMINO-X, w ramach którego opracowano modułowe i interoperacyjne komponenty dla naziemnej części usług satelitarnych, zespół projektu DOMINO-E(odnośnik otworzy się w nowym oknie) postawił sobie za cel stworzenie warstwy federacyjnej, która zapewni użytkownikom płynny dostęp do obrazów pochodzących z wielu misji i od różnych dostawców. Konsorcjum siedmiu europejskich partnerów, kierowane przez Airbus Defence and Space, zaprojektowało, zbudowało i zweryfikowało trzy kolejne „domina” w ramach weryfikacji koncepcji, aby wspierać rozwój produktów i usług związanych z danymi kosmicznymi. Usługa Coverage Service, opracowana we współpracy z francuskim instytutem ONERA(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz firmą Capgemini(odnośnik otworzy się w nowym oknie), zarządza i optymalizuje zapytania o dane od użytkowników w ramach federacji misji obserwacji Ziemi. Z kolei usługa Mission Booking Service, opracowana we współpracy z polskim MŚP ITTI(odnośnik otworzy się w nowym oknie), zapewnia znormalizowany interfejs do planowania i zarządzania zasobami satelitarnymi. Natomiast usługa Virtual Assistant Service, stworzona we współpracy z łotewskim MŚP Tilde(odnośnik otworzy się w nowym oknie), pomaga zidentyfikować potrzeby użytkownika i wyszukać najbardziej odpowiednie zdjęcia satelitarne. Za działania związane z łącznością odpowiadała firma Oikoplus(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Architektura opracowana z myślą o wprowadzeniu na rynek
Testy usługi Coverage Service zaplanowano w ramach złożonego zlecenia obejmującego pozyskanie obrazu dużego obszaru południowej Francji, podzielonego na sekcje. Zlecenie wymagało skoordynowania zadań w ramach łańcuchów misji, angażujących różne satelity, operatorów i infrastruktury, z uwzględnieniem widoczności, dostępnej przepustowości oraz ograniczeń po stronie użytkowników. Usługa Mission Booking Service z powodzeniem automatycznie zaplanowała kontakt między satelitą a stacją naziemną, uwzględniając takie czynniki, jak okna orbitalne, dostępność przepustowości i priorytety użytkowników. Wreszcie usługa Virtual Assistant Service przekształcała opisy pożądanego regionu sformułowane prostym językiem przez osoby niebędące ekspertami w podglądy obrazów. „Potwierdziliśmy, że planowanie federacyjne jest szybsze i wiąże się z mniejszą liczbą zbędnych akwizycji satelitarnych lub misji”, dodaje Vinuesa. „Podejście federacyjne może na nowo zdefiniować sektor obserwacji Ziemi, przenosząc akcenty z ilości satelitów na to, jak szybko obserwacje przekształcają się we wnioski”.
Budowa rynku opartego na standardach
Prace wykonane w ramach projektu wspierają powstanie nowego rynku obserwacji Ziemi, charakteryzującego się dynamicznie ewoluującymi rolami i usługami, od hostingu po przepływy pracy i doświadczenia użytkowników. „W szczególności nasz model stacji naziemnych jako usługi (Ground-Stations-as-a-Service) mógłby stać się pionierem rynku opartego na modelu płatności zgodnie z rzeczywistym zużyciem”, wyjaśnia Vinuesa. „To obniżyłoby koszty wejścia na rynek dla MŚP, które mają dobre warunki do wprowadzania innowacyjnych usług komercyjnych”. Po zakończeniu projektu konsorcjum poszukuje partnerów do rozszerzenia swoich działań, zwłaszcza operatorów stacji naziemnych, planistów misji i twórców narzędzi analitycznych. Dalsze prace są realizowane w ramach projektów pokrewnych: DOMINO-A, który rozszerzył koncepcję projektu DOMINO na konstelacje radarowe, oraz finansowanego przez UE projektu MESEO, którego celem jest stworzenie elastycznego, skalowalnego i bezpiecznego systemu typu end-to-end do przetwarzania danych satelitarnych.