Promowanie technik węglochłonnych w rolnictwie w całej UE
Rolnictwo węglowe ma na celu zwiększenie sekwestracji i magazynowania węgla w glebach i roślinności oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych pochodzących z rolnictwa. To podejście obejmujące całe gospodarstwo rolne może również pełnić rolę katalizatora transformacji systemów rolniczych i żywnościowych, tak aby przynosiły one korzyści pod względem zdrowia gleby, różnorodności biologicznej, zasobów wodnych, odporności na zmiany klimatu, produkcji żywności oraz społeczności wiejskich. Jednak pomimo znacznego potencjału popyt na jednostki programów kompensacyjnych jest obecnie niewielki, zwłaszcza w wymaganej skali. „Rynkowa nagroda za usuwanie dwutlenku węgla często nie pokrywa kosztów wdrożenia wymaganych praktyk, co w rezultacie zniechęca rolników”, wyjaśnia Tristano Bacchetti De Gregoris, założyciel i dyrektor ds. badań i innowacji organizacji SAE Innova(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Hiszpanii. W ramach finansowanego ze środków UE projektu CREDIBLE(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Bacchetti De Gregoris i jego współpracownicy postawili sobie za cel budowanie zaufania do technik węglochłonnych w rolnictwie w krajach europejskich. Jak mówi: „Budowanie zaufania wymaga wykazania, że rolnictwo węglowe stanowi część szerszej, wiarygodnej transformacji w kierunku bardziej zrównoważonych i odpornych systemów rolniczych, które zapewniają wiele korzyści wykraczających poza kwestie związane z węglem”. W ramach projektu stworzono sieć naukową i polityczną obejmującą różne sektory i kraje, mającą na celu zwiększenie transparentności, integralności środowiskowej oraz wymiany wiedzy na temat praktyk węglochłonnych. „Projekt CREDIBLE opierał się na założeniu, że postęp w zakresie rolnictwa węglowego będzie wymagał zjednoczenia społeczności, które często działały oddzielnie, w tym naukowców, decydentów politycznych, przedsiębiorstw, rolników oraz dotychczasowych inicjatyw”, wyjaśnia Bacchetti De Gregoris.
Stworzenie „sieci sieci” w celu promowania technik węglochłonnych w rolnictwie
W tym zakresie głównym osiągnięciem projektu CREDIBLE było stworzenie „sieci sieci” — przestrzeni, w której ludzie mogli porównywać doświadczenia, identyfikować bariery i wypracowywać wspólne stanowiska w oparciu o trzy kluczowe pytania: które praktyki się sprawdzają, jakie normy są potrzebne oraz w jaki sposób należy monitorować postępy. Ponad 200 międzynarodowych ekspertów uczestniczyło w grupach fokusowych, które dostarczyły techniczne i praktyczne podstawy. Następnie Trzeci Europejski Szczyt Rolnictwa Węglowego(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w marcu 2026 r. otworzył te dyskusje na znacznie szerszą społeczność. Jako główna platforma projektu służąca wymianie wiedzy, trzy szczyty zgromadziły ponad 1500 uczestników. Kolejne wydarzenie, zaplanowane na 2027 r. w Krakowie, będzie wspierało dalszą dyskusję i postępy w tej dziedzinie. Jak zauważa Bacchetti De Gregoris: „W ciągu trzech lat rozmowy przeszły od budowania świadomości i zaufania do wdrażania i działania”. Powstały w wyniku tego „zestaw narzędzi” łączy praktyczne wytyczne, zalecenia dotyczące polityki, podejścia do monitorowania oraz wiedzę zgromadzoną w ramach tego wspólnego procesu, stanowiąc źródło informacji na potrzeby rozwoju stosowania technik węglochłonnych w całej Europie.
Zmiana sposobu myślenia o technikach węglochłonnych w całej Europie
Prawdopodobnie najważniejszym rezultatem projektu był wpływ na zmianę sposobu postrzegania technik węglochłonnych w Europie. Jak dodaje badacz: „Sposób myślenia przeszedł od wąskiego skupienia na pomiarze emisji dwutlenku węgla i certyfikacji do szerszej wizji transformacji rolnictwa i systemu żywnościowego, w której zdrowie gleby, różnorodność biologiczna, odporność na zmiany klimatu, produkcja żywności oraz wartość godziwa dla rolników stanowią część tego samego obrazu”. Projekt CREDIBLE dostarczył również dane i zalecenia decydentom bezpośrednio zaangażowanym w opracowywanie unijnego rozporządzenia w sprawie pochłaniania dwutlenku węgla i technik węglochłonnych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (CRCF), pomagając w dostosowaniu przepisów do praktycznych realiów w terenie.
Praktyczne prace nad wdrożeniem technik węglochłonnych
Prace w ramach projektu są kontynuowane w drugiej fazie, czyli CREDIBLE 2.0, której celem jest postęp w badaniach w kierunku rzeczywistego wdrożenia technik węglochłonnych w rolnictwie w całej Europie. „Ta nowa faza wzmocni budowanie potencjału poprzez szkolenia, warsztaty i praktyczne wskazówki dla rolników, doradców, naukowców i decydentów, przy jednoczesnym dalszym wspieraniu wdrażania rozporządzenia CRCF”, mówi Bacchetti De Gregoris.