Skip to main content
Przejdź do strony domowej Komisji Europejskiej (odnośnik otworzy się w nowym oknie)
polski pl
CORDIS - Wyniki badań wspieranych przez UE
CORDIS
A Space Warehouse Concept and Ecosystem to Energize European OSAM

Article Category

Article available in the following languages:

Orbitalny magazyn obsługiwany przez roboty na potrzeb napraw w przestrzeni kosmicznej

Zrównoważone usługi serwisowe, montażowe i produkcyjne na orbicie mają zasadnicze znaczenie dla pomyślnego rozwoju branży usług kosmicznych. Działający model magazynu, zbudowany w ramach finansowanego przez UE projektu STARFAB, pokazuje, w jaki sposób można to osiągnąć.

Realizacja szerokiego zakresu przyszłych misji kosmicznych będzie wymagała znalezienia sposobów na obniżenie kosztów umieszczania statków kosmicznych na orbicie – i nie tylko. Komisja Europejska przewiduje powstanie w przyszłości infrastruktury operacji i usług w przestrzeni kosmicznej(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (ISOS), która pozwoli przedłużyć okres eksploatacji statków kosmicznych dzięki konserwacji i tankowaniu na orbicie. „Naszym celem jest zapewnienie jak największej samowystarczalności operacji kosmicznych, co pozwoli ograniczyć liczbę kolejnych misji dostawczych lub naprawczych, które generują śmieci kosmiczne i emisje”, mówi koordynator projektu Mathieu Deremetz, kierownik ds. robotyki, mechanizmów i konstrukcji w belgijskiej firmie Space Applications Services(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Projekt STARFAB(odnośnik otworzy się w nowym oknie) przyczynił się do rozwoju technologii niezbędnych do automatyzacji magazynowania, obsługi i transportu towarów w przestrzeni kosmicznej. „Podczas gdy większość projektów stacji kosmicznych koncentruje się na pobicie na nich ludzi, w celu zmniejszenia ryzyka i kosztów w naszym projekcie, w pewnym sensie wyjątkowo, stawiamy na roboty”, wyjaśnia.

Przygotowanie gruntu dla przyszłych systemów kosmicznych

Konsorcjum STARFAB, utworzone przez pięcioro europejskich partnerów, opracowało koncepcję magazynu orbitalnego, do którego statki kosmiczne mogą dokować w celu odbioru i dostarczenia ładunków, przeprowadzenia konserwacji oraz uzupełnienia paliwa. Podstawową strukturą centrum STARFAB jest szkielet szyn, na których umieszczone są systemy robotyczne oraz zapasy powszechnie potrzebnych części zamiennych, takich jak pompy, zbiorniki magazynowe i zestawy akumulatorów, czyli tak zwane orbitalne jednostki wymienne (ORU). W skład struktury wchodzą także moduły zapewniające przechowywanie, napęd, łączność, systemy naprowadzania oraz zasilanie. Interfejsy HOTDOCK(odnośnik otworzy się w nowym oknie) stworzone przez Space Applications Services łączą i zabezpieczają ładunki przed przeznaczeniem z konstrukcjami transportowymi i przeładunkowymi. „Te kluczowe punkty mocowania łagodzą skutki specyficznych warunków mikrograwitacji panujących w przestrzeni kosmicznej, dzięki czemu systemy robotyczne pozostają przez cały czas zasilane i połączone”, zauważa Deremetz. Kluczowym elementem koncepcji jest ramię robotyczne opracowane w ramach wspieranego przez UE projektu MOSAR, przeznaczone do montażu satelitów modułowych na orbicie. Dzięki zastosowaniu systemów wizyjnych koncepcja STARFAB zakłada, że roboty serwisowe będą działać półautonomicznie pod nadzorem kontrolerów naziemnych.

Modelowanie systemu magazynowego

Inspirując się istniejącymi już rozwiązaniami logistycznymi na Ziemi, zespół STARFAB opracował dwa potencjalne układy magazynu. Ze względu na objętość i wydajność moduły ORU można układać w stosy na regałach, podobnie jak towary w magazynie, choć w tym przypadku jednostki muszą mieć jednakowe rozmiary, co ogranicza każdy stos do określonej funkcji. Drugie rozwiązanie to robot przymocowany do centralnej szyny, otoczony modułami ORU o różnych rozmiarach i ładownościach, do których może się przemieszczać i z których może pobierać ładunki w razie potrzeby, podobnie jak w automacie sprzedającym. Aby zweryfikować koncepcję STARFAB, zespół zbudował model w skali 1:1, mający długość ponad sześciu metrów. Ten fragment magazynu składał się z szyny, jednostki magazynowej ORU, ramienia robota, systemu transportowego oraz satelity „w naprawie”. Model pozwolił z powodzeniem zademonstrować dwa scenariusze. W pierwszym z nich ramię robota pobierało ORU, a następnie przemieszczało się systemem transportowym, aby zainstalować go na satelicie. W drugim wykorzystano narzędzia robotyczne i podsystemy wizyjne do montażu małego satelity. W ramach przygotowań do startów mających na celu weryfikację koncepcji, zaplanowanych w ramach programu tankowania orbitalnego Odyssey(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Europejskiej Agencji Kosmicznej, zespół pracuje obecnie nad zapewnieniem przydatności modułowych elementów konstrukcyjnych STARFAB do zastosowań w przestrzeni kosmicznej. Ponadto niektóre technologie opracowane w projekcie STARFAB zostaną wykorzystane w finansowanym przez UE projekcie EPRIME, w ramach którego projektowana jest platforma HOST dla europejskiej misji pilotażowej ISOS4I(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Walidacja naszej koncepcji zautomatyzowanego centrum orbitalnego pomaga położyć podwaliny pod zrównoważoną gospodarkę kosmiczną opartą na infrastrukturze wielokrotnego użytku, zamiast na misjach jednorazowych”, podsumowuje Deremetz.

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania