Jak zagwarantować niezawodną łączność w sytuacjach awaryjnych
Reagowanie na klęski żywiołowe, takie jak powodzie, trzęsienia ziemi i pożary, a także sytuacje kryzysowe spowodowane przez człowieka, zależy w dużej mierze od dostępności bezproblemowej łączności. Infrastruktura naziemna nie jest w pełni niezawodna, ponieważ w takich sytuacjach może ulec uszkodzeniu. Bezpieczna łączność satelitarna (SATCOM) umożliwia służbom ratunkowym koordynację działań i wymianę informacji(odnośnik otworzy się w nowym oknie), zwiększa świadomość sytuacyjną i zapewnia skuteczne reagowanie. Władze publiczne mogą również wykorzystywać solidną łączność kosmiczną do rozsyłania ostrzeżeń, nakazów ewakuacji i instrukcji bezpieczeństwa. Pomimo tych zalet przed skuteczną integracją łączności pozaziemskiej w operacjach ratunkowych nadal stoją poważne wyzwania. Celem projektu GEXTRECS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) było zwiększenie użyteczności i niezawodności łączności SATCOM w sytuacjach kryzysowych, w synergii z innymi komponentami Programu Kosmicznego UE(odnośnik otworzy się w nowym oknie), takimi jak Copernicus i Galileo. „Za swój priorytet uznaliśmy zajęcie się złożonymi procesami pozyskiwania danych satelitarnych i związanymi z tym wyzwaniami w zakresie niespójnej łączności, ograniczonego zasięgu lub polegania na pojedynczych systemach oraz słabej interoperacyjności między systemami satelitarnymi i naziemnymi” — mówi Gema Rueda Montenegro, koordynatorka projektu z GMV Aerospace and Defence(odnośnik otworzy się w nowym oknie), gospodarza projektu. Rezultatem jest prototypowe rozwiązanie, które optymalizuje zasoby poprzez dostęp do alternatywnych konstelacji satelitów i orbit, jednocześnie umożliwiając ich interoperacyjność.
Innowacyjny pakiet usług zarządzania kryzysowego
Projekt GEXTRECS obejmował multidyscyplinarne konsorcjum ośmiu partnerów z czterech państw członkowskich UE (Niemiec, Włoch, Polski i Hiszpanii), łączących wiedzę instytucjonalną, przemysłową, operacyjną i komunikacyjną. Celem było opracowanie przedoperacyjnego pakietu usług zarządzania kryzysowego dla rządowej łączności satelitarnej UE (GOVSATCOM), który byłby bezpieczny, interoperacyjny, możliwy do szybkiego wdrożenia, przystępny cenowo i przyjazny dla użytkownika. Rozwiązanie opiera się na Dynamic Planner. Wykorzystuje inteligentne metody wyszukiwania, które szybko identyfikują najlepsze zasoby satelitarne w zależności od dostępności i konkretnych potrzeb, co umożliwia optymalne wykorzystanie zasobów kosmicznych. „Algorytm bierze pod uwagę takie czynniki, jak rodzaj usługi, poziom priorytetu i wymagania dotyczące wydajności, aby zmaksymalizować efektywność systemu SATCOM. Rozwiązanie obejmuje również funkcje zarządzania zatorami podczas szczytowego zapotrzebowania i dynamicznego ponownego planowania w celu sprawniejszego reagowania na szybko zmieniające się warunki” — wyjaśnia Rueda. Osoby udzielające pierwszej pomocy żądają usług komunikacyjnych za pośrednictwem dedykowanego interfejsu internetowego Dynamic Planner. Dynamic Planner łączy się z GEXTRECS Network Balancer, który przełącza się między różnymi kanałami satelitarnymi oraz między kanałami satelitarnymi i naziemnymi w celu utrzymania bezpiecznej, nieprzerwanej komunikacji. Projekt GEXTRECS bada również wykorzystanie bezpiecznego systemu pozycjonowania opartego na Galileo, dostosowanego do potrzeb operacyjnych, oraz transmisję produktów opartych na usłudze Copernicus.
Ocena użyteczności i działania w realistycznych scenariuszach
Pakiet usług GEXTRECS został zweryfikowany w realistycznych scenariuszach demonstracyjnych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) przeprowadzonych w Niemczech i Hiszpanii z udziałem około 200 uczestników, w tym specjalistów zarządzania kryzysowego i ochrony ludności oraz praktyków bezpieczeństwa, wraz z przedstawicielami GOVSATCOM oraz przedstawicieli władz krajowych i unijnych. „Było to pierwsze tego rodzaju wydarzenie, które pokazało synergię między komponentami unijnego programu kosmicznego, takimi jak rozwiązania podobne do GOVSATCOM, czyli Copernicus i Galileo” — dodaje Rueda. Ostatnią demonstracją było symulowane trzęsienie ziemi o sile 7,4 w pobliżu Porto, które spowodowało rozległe uszkodzenia infrastruktury i utratę łączności 5G/LTE na co najmniej 36 godzin i dotknęło 300 000 osób. „Oprócz funkcji takich jak transmisje wideo na żywo, bezpieczne usługi pozycjonowania Galileo i produkty geoinformacyjne Copernicus były przesyłane kanałami SATCOM, co podkreśla wartość dodaną integracji komponentów unijnego programu kosmicznego” — zauważa Rueda. Sukces podejścia w zaspokajaniu rzeczywistych potrzeb został potwierdzony przez analizę po demonstracji, czemu towarzyszyły pozytywne opinie uczestników, a także dodatkowo wzmocniony przez ankiety przeprowadzane wśród służb ratowniczych w innych krajach europejskich, zwłaszcza podczas ćwiczenia zarządzania kryzysowego NATO 2025(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Bułgarii. „Chociaż to prototyp, istnieje zainteresowanie naszym rozwiązaniem, w tym ze strony organów publicznych UE, jako potencjalnym wkładem w przyszłe zaawansowane i elastyczne mechanizmy łączenia zasobów i ich udostępniania” — dodaje Rueda.
