Europejskie innowacje w świecie borykającym się z coraz większą liczbą pożarów lasów
Pożary lasów, będące skutkiem złożonych interakcji między klimatem, zmianami w użytkowaniu gruntów oraz praktykami gospodarki leśnej, stają się w Europie i na całym świecie coraz częstsze i poważniejsze. Oprócz ofiar śmiertelnych pożary lasów niosą ze sobą także skutki gospodarcze w postaci zniszczenia mienia, wzrostu kosztów opieki zdrowotnej oraz negatywnego wpływu na turystykę, szacowane na 2,5 mld euro(odnośnik otworzy się w nowym oknie) rocznie w UE, a kwota ta stale rośnie. „Zarządzanie pożarami lasów stanowi wielowymiarowe wyzwanie, które wykracza daleko poza samo ustalenie, gdzie wybuchł pożar”, wyjaśnia Michele Corleto, profesor nadzwyczajny prawa międzynarodowego na Uniwersytecie Pegaso(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (strona internetowa w języku włoskim). „Tradycyjne podejścia do zarządzania pożarami, zazwyczaj oparte na działaniach władz krajowych i doraźnym gaszeniu, w coraz większym stopniu nie nadążają za zasięgiem przestrzennym, szybkością i złożonością obecnych zdarzeń”. W odpowiedzi na to wyzwanie w ramach projektu SILVANUS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opracowano system odpornej na zmianę klimatu gospodarki leśnej, wykorzystujący wielowarstwową architekturę obejmującą elementy teledetekcji, komunikacji, modelowania, wsparcia decyzji oraz zaangażowania obywateli. Łączy on 21 interoperacyjnych produktów poświęconych zapobieganiu pożarom, gotowości, wykrywaniu i reagowaniu, a także odbudowie i adaptację po pożarach. Prace nad systemem znajdują się obecnie na zaawansowanym etapie przedkomercyjnym, a jego skuteczność została potwierdzona w ramach ustrukturyzowanego programu obejmującego 12 projektów pilotażowych w 11 krajach. „Oprócz osiągnięć technologicznych owocem projektu SILVANUS jest międzysektorowy model zarządzania, który łączy rządy, instytucje badawcze, służby ratownicze i społeczeństwo obywatelskie wokół wspólnego programu działań”, mówi Corleto, który pełnił funkcję koordynatora projektu.
Drony, czujniki, chmura oraz crowdsourcing
W ramach projektu SILVANUS opracowano i zintegrowano takie technologie, jak podłączone do internetu czujniki pożarowe, autonomiczne drony, robotyka, analityka danych, modelowanie pożarów oparte na uczeniu maszynowym oraz środowiska szkoleniowe wspierane przez rzeczywistość rozszerzoną i wirtualną (AR/VR). Rozproszone czujniki zbierają dane meteorologiczne oraz dane dotyczące wilgotności materiału palnego w lasach, natomiast drony zapewniają obserwację z powietrza i z ziemi oraz kontrolę pożarową, wspierane przez łączność bezprzewodową na obszarach odległych. Warstwa modelowania oferuje modele różnorodności biologicznej, paliwa i zachowania ognia, wzbogacone o elementy sztucznej inteligencji, które pomagają wykrywać pożary i przewidywać ich nasilenie. Warstwa wspomagania decyzji pomaga władzom w przydzielaniu zasobów, planowaniu tras ewakuacyjnych oraz monitorowaniu sytuacji po zdarzeniu. Aplikacja przeznaczona dla obywateli pozwala na uzyskiwanie porad oraz zgłaszanie pożarów. Platforma została przetestowana w ramach serii projektów pilotażowych, w tym dotyczących testów dronów naziemnych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Brisbane w Australii, ćwiczeń strażaków(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Dalmacji w Chorwacji, programu odbudowy po pożarze(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Parku Narodowym Sebangau w Indonezji oraz w innych miejscach. Pomyślne wdrożenie w tak zróżnicowanych kontekstach świadczy o potencjale opracowanych w Europie rozwiązań w zakresie pożarów lasów , które mogą być wdrażane na skalę międzynarodową na rozwijającym się globalnym rynku rozwiązań zwiększających odporność na pożary lasów.
Od badań naukowych do środków polityki i wdrożenia
Oddziaływanie projektu jest niezwykle szerokie – od zestawu immersyjnych narzędzi szkoleniowych AR/VR dla strażaków zajmujących się pożarami terenów otwartych i sieci wiedzy obejmującej wiele interesariuszy, po przełożenie nauki o pożarach lasów na konkretne zalecenia polityczne, takie jak wkład w niedawny komunikat Komisji Europejskiej w sprawie zintegrowanego zarządzania ryzykiem pożarów roślinności(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Konsorcjum SILVANUS przygotowuje obecnie strategię komercjalizacji mającą na celu promowanie wdrażania opracowanych przez siebie technologii w przemyśle. „Od samego początku zestaw narzędzi SILVANUS został zaprojektowany tak, aby był zarówno skalowalny, jak i nadający się do eksportu”, dodaje Corleto. „Na tej podstawie projekt SILVANUS można uznać za dojrzałego kandydata w kontekście eksportu europejskich technologii do regionów dotkniętych pożarami lasów na całym świecie”. Modułowa i interoperacyjna architektura pozwala na dostosowanie poszczególnych komponentów – wykrywania, modelowania, wsparcia decyzji, szkoleń i zaangażowania obywateli – do innych zastosowań, takich jak powodzie, awarie przemysłowe i monitorowanie ekosystemów. Kilku partnerów projektu SILVANUS już tworzyć w oparciu o jego wyniki trwałe produkty i kontynuuje inicjatywy na całym świecie, co pokazuje potencjał powstałym w jego ramach technologii w zakresie dotarcia do nowych sektorów i rynków.
