Bogate w składniki odżywcze nawozy wytwarzane z odpadów organicznych i biomasy odnawialnej
Nawozy odgrywają istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego, przy czym UE jest w znacznym stopniu uzależniona od importu nawozów mineralnych i opartych na paliwach kopalnych. Poprzez działania w zakresie badań i innowacji Unia Europejska dąży do poprawy dostępności i przystępności cenowej nawozów dla rolników oraz na potrzeby produkcji żywności. Nawozy BBF mogą odegrać w tym przypadku kluczową rolę. Jednocześnie w ramach unijnej wizji dla rolnictwa i żywności(odnośnik otworzy się w nowym oknie) planuje się ograniczenie stosowania syntetycznych środków chemicznych poprzez wspieranie nawozów BBF, a także wzmocnienie strategicznej autonomii i odporności UE poprzez zwiększenie produkcji wewnętrznej dzięki lokalnemu wykorzystaniu odpadów rolniczych i leśnych. Pozwoli to również zmniejszyć zależność od dostaw z zewnątrz, zdywersyfikować łańcuchy wartości producentów pierwotnych oraz przyspieszyć przejście na bezemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym. Ostatnie zakłócenia w dostawach i wahania cen sprawiają, że podjęcie działań stało się jeszcze ważniejsze niż dotychczas. W maju 2026 r. Komisja Europejska opublikowała swój plan działania w sprawie nawozów, który ma na celu zapewnienie przystępnych cen i bezpieczeństwa dostaw w perspektywie krótkoterminowej, a także podjęcie działań długoterminowych na rzecz wzmocnienia wewnętrznej produkcji nawozów, dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia oraz poprawy gospodarowania składnikami odżywczymi.
Korzyści dla środowiska i gospodarki
Niniejsze wydanie broszury CORDIS Results Pack przedstawia szereg projektów finansowanych w ramach programów „Horyzont 2020“ i „Horyzont Europa“, pokazując w jaki sposób zrozumienie i opracowywanie nawozów BBF przekłada się na gospodarkę Unii Europejskiej. Korzyści obejmują zapewnienie rolnikom regionalnie wytwarzanych alternatyw dla nawozów syntetycznych, które poprawiają stan gleby i zapobiegają negatywnym skutkom dla środowiska związanym z nadmiernym stosowaniem środków chemicznych. Dzięki waloryzacji różnych pozostałości rolniczych i leśnych, produktów ubocznych rolnictwa oraz strumieni odpadów, szersze stosowanie nawozów BBF stwarza również dodatkowe źródła przychodów dla producentów surowców oraz całego łańcucha wartości opartego na bioproduktach. Tworzenie nowych łańcuchów wartości opartych na lokalnej waloryzacji biomasy sprzyja również tworzeniu miejsc pracy, zwłaszcza na obszarach wiejskich, co podkreślono w dokumencie „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich“(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Nawozy BBF oznaczają również znaczne korzyści dla środowiska poprzez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, zapobieganie przedostawaniu się toksycznych składników odżywczych do cieków wodnych, zwiększanie zawartości węgla organicznego w glebie oraz przywracanie zdrowia gleby.
Budowanie zrównoważonych i bezpiecznych dostaw żywności
Bogate w składniki odżywcze nawozy BBF są wytwarzane z odpadów organicznych i odnawialnych źródeł biomasy, dzięki czemu stanowią zrównoważoną alternatywę dla tradycyjnych nawozów mineralnych i opartych na paliwach kopalnych. Ich produkcja oznacza też przekształcanie surowców, na przykład z odpadów spożywczych, obornika, osadów ściekowych i produktów ubocznych rolnictwa, w bezpieczne i nadające się do wykorzystania składniki odżywcze dla roślin. Wzmacnia to również autonomię i odporność Europy poprzez zwiększenie wewnętrznej produkcji nawozów oraz zmniejszenie zależności sektora rolnego od zasobów spoza UE. 11 wybranych projektów przyczynia się do przejścia UE na konkurencyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym, wspierając jednocześnie kluczowe cele Europejskiego Zielonego Ładu(odnośnik otworzy się w nowym oknie), wizji UE dla rolnictwa i żywności oraz strategii na rzecz biogospodarki. W projekcie FERTIMANURE składniki odżywcze pozyskiwane z odchodów zwierzęcych wykorzystuje się do wytwarzania wysokowartościowych nawozów, które wspierają rolniczą biogospodarkę o obiegu zamkniętym. Zespół projektu LEX4BIO przetestował nawozy BBF uzyskane z odpadów organicznych w ramach ogólnoeuropejskich badań, aby określić ich potencjał zastąpienia nawozów syntetycznych. Projekt NOVAFERT promował stosowanie bezpiecznych, zrównoważonych nawozów pochodzenia biologicznego (BBF) pozyskiwanych ze strumieni odpadów w celu stworzenia nowych źródeł dochodów na obszarach wiejskich. W ramach projektu NutriBudget stworzono platformę, która ma pomóc rolnikom, doradcom i decydentom w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących gospodarowania składnikami odżywczymi. Zespół projektu NUTRICHECK-NET współpracował z rolnikami i doradcami rolniczymi, aby sprawdzić, które narzędzia do zarządzania żywieniem upraw mogą rzeczywiście pomóc im w podejmowaniu decyzji w terenie. W projekcie RUSTICA przekształcano odpady organiczne z owoców i warzyw w wysokiej jakości nawozy BBF, co przynosi korzyści zarówno dla środowiska, jak i dla gospodarek wiejskich, a w SEA2LAND produkty uboczne z przetwórstwa owoców morza i akwakultury w nawozy BBF. W ramach projektu trans4num zbadano rozwiązania oparte na przyrodzie służące zrównoważonemu gospodarowaniu składnikami odżywczymi w wielu lokalizacjach w Europie i Chinach. Tymczasem w projekcie WalNUT opracowano technologie odzyskiwania składników odżywczych ze ścieków i solanek przemysłowych, natomiast projekt P2GreeN zajmował się przekształcaniem azotu i fosforu pochodzących z ludzkich odpadów sanitarnych w bezpieczne nawozy BBF. Wreszcie zespół projektu B-FERST opracował innowacyjne nawozy BBF z komunalnych i spożywczych odpadów biologicznych.
