Odkrywanie wspólnego światopoglądu pasterzy
Finansowany ze środków Unii Europejskiej projekt CoCo(odnośnik otworzy się w nowym oknie) wystartował w 2024 roku z myślą o opracowaniu zrównoważonych rozwiązań sprzyjających współistnieniu ludzi i dzikiej przyrody na pastwiskach Europy. Łącząc wiedzę naukową, tradycyjne praktyki i osobiste doświadczenia, zespół projektu postawił sobie za cel znalezienie złotego środka, który przyniesie korzyści nie tylko ludziom, ale i środowisku. Aby zdobyć taką wiedzę, w kwietniu 2026 roku zespół projektu CoCo udał się w zielone i górzyste tereny Asturii i Kantabrii w północnej Hiszpanii, aby lepiej poznać miejscowe tradycje pasterskie i wyzwania, z jakimi borykają się pasterze, zwłaszcza związane z aktywnością wilków. Zgromadzona wiedza znacznie przekroczyła wszelkie oczekiwania badaczy.
Jeden język
Wraz z wizytami w kolejnych gospodarstwach badacze dochodzili do szeregu istotnych wniosków. Jak czytamy w komunikacie prasowym(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opublikowanym w witrynie internetowej belgijskiej Europejskiej Organizacji Właścicieli Ziemskich, która jest jednym z partnerów projektu CoCo, „czynnikiem, który łączy pasterzy na różnych kontynentach, jest jednakowy sposób postrzegania ziemi, zwierząt gospodarskich i samego życia”. Doskonałym przykładem tej perspektywy jest tradycyjny drewniany kij, który badacze zauważyli w gospodarstwach - wyglądał dokładnie tak samo, jak jego odpowiednik używany przez pasterzy w Tanzanii. Kij pasterski stanowi narzędzie, które jest dokładnie takie samo pomimo odległości geograficznej, ukształtowane przez wieki praktyki pasterskiej przez dwie odrębne i niezależne kultury. Jak twierdzi Ana Grau Valenciano z hiszpańskiego Ośrodka Badań i Technologii Rolno-Spożywczych w Aragonii (CITA) będącego partnerem projektu, hiszpańscy i tanzańscy pasterze wykorzystują znacznie więcej wspólnych narzędzi. „Pasterzy z Hiszpanii i Afryki Wschodniej charakteryzuje zbliżony światopogląd”, zauważa badaczka CITA, ktora przez ponad dekadę współpracowała ze społecznościami pasterskimi w Tanzanii, rozwiązując problemy wynikające z aktywności lwów. „Chodzi o ich relację ze zwierzętami, krajobrazami i ruchem. Pomimo zróżnicowanych kontekstów, tożsamość wydaje się znajoma”. Podczas wizyty w serowarni Quesería Enrique Remis, jej właścicielka - Sara - dostrzegła podobieństwa między relacją Tanzańczyków z lwami i jej własnymi doświadczeniami związanymi z wilkami. „Słuchając opowieści Any o lwach uświadomiłam sobie, że odczuwam wiele zbliżonych emocji i stawiam czoła podobnym problemom”, zauważa kobieta. „Choć mówimy o różnych zwierzętach, wszystkie słowa dotyczące obaw, przystosowania i związków z ziemią były mi bardzo bliskie”.
Rok zwiększania świadomości
Na świecie żyje przeszło 500 milionów pasterzy, którzy gospodarują niemal połową powierzchni lądów Ziemi. Ze względu na to, że 2026 rok został ogłoszony Międzynarodowym Rokiem Pastwisk i Hodowców Bydła(odnośnik otworzy się w nowym oknie), zespół projektu CoCo dołączył do światowej koalicji zrzeszającej organizacje zajmujące się zwiększaniem świadomości kluczowej roli, jaką pasterze i pastwiska odgrywają w zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego, dbania o różnorodność biologiczną i zrównoważonym gospodarowaniu gruntami. Przez cały rok przedstawiciele projektu CoCo będą brali udział w wydarzeniach i działaniach związanych z inicjatywą, w ramach których będą udostępniać wyniki badań i promować najlepsze wzory, aby pomóc społecznościom pasterskim współistnieć z dzikimi zwierzętami. Zespół będzie również uczestniczył w dialogu politycznym, aby zapewnić pasterzom możliwość zabrania głosu na temat zagadnień mających wpływ na ich źródła utrzymania i otoczenie. Co więcej, projekt CoCo (Co-creating coexistence: Advancing policies, practices, and stakeholder engagement for integrating wildlife and livestock into sustainable multi-functional landscapes in Europe) opublikował serię filmów z okazji Roku Pastwisk i Hodowców Bydła(odnośnik otworzy się w nowym oknie), w ramach której prezentuje praktyki pasterskie, wyzwania oraz innowacje opracowane w państwach partnerskich. „Cieszymy się, że projekt CoCo dołączył do grona Przyjaciół Roku Pastwisk i Hodowców Bydła”, zauważa Pablo Manzano, członek Komitetu Sterującego sieci IYRP w Ameryce Łacińskiej, którego wypowiedź została przytoczona na stronie internetowej projektu(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Prowadzone w ramach projektu badania nad współistnieniem ludzi i dzikich zwierząt bezpośrednio odnoszą się do jednego z kluczowych wyzwań, z jakimi borykają się społeczności pasterskie na całym świecie, a zastosowane podejście oparte na dowodach naukowych z pewnością przełoży się na cenne wnioski, na których będą opierać się nasze wspólne działania”. Więcej informacji: strona projektu CoCo(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
