Ukierunkowane działania lokalne oparte na wiedzy o klimacie
Samorządy lokalne i władze regionalne znajdują się pod coraz większą presją wynikającą z konieczności podejmowania działań związanych ze skutkami zmiany klimatu, ochroną życia ludzi i lokalnych gospodarek. Często jednak brakuje im narzędzi, mechanizmów zarządzania i zdolności operacyjnych niezbędnych do wykorzystania dostępnej wiedzy w celu opracowania konkretnych strategii adaptacyjnych z myślą o dłuższym ujęciu czasowym. „Kluczowym problemem pozostaje fakt, że wiedza i informacje dotyczące klimatu są często rozproszone i niezwykle trudne w interpretacji dla osób niebędących specjalistami, a także słabo powiązane z procesami planowania regionalnego i podejmowania decyzji”, wyjaśnia Hannah Arpke, koordynatorka projektu IMPETUS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z ramienia hiszpańskiego instytutu Eurecat(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Wiedza naukowa nie zawsze jest łatwo dostępna i przydatna dla decydentów, zarządców infrastruktury, zakładów użyteczności publicznej, przedsiębiorstw i lokalnych społeczności”. Tego rodzaju ograniczenia mogą także ograniczać wdrażanie innowacji ukierunkowanych na przystosowanie do skutków zmieniającego się klimatu, utrudniając tym samym przedsiębiorstwom pozyskanie finansowania i wsparcia niezbędnego do wprowadzenia nowych rozwiązań na ten szybko rozwijający się rynek.
Regionalne programy rozwoju wiedzy na temat odporności
Zespół finansowanego ze środków unijnej misji na rzecz adaptacji do zmiany klimatu(odnośnik otworzy się w nowym oknie) projektu IMPETUS opracował rozwiązania, które mają pomóc wielu regionom Europy w przekuwaniu wiedzy na lokalne działania na rzecz klimatu oraz przyspieszaniu wdrażania innowacji w zakresie adaptacji klimatycznej na rynek. Badacze skupieni wokół projektu IMPETUS zrezygnowali z idei tworzenia scentralizowanej platformy wiedzy dla samorządów, budując w zamian siedem regionalnych ośrodków wiedzy dotyczącej odporności, czyli Resilience Knowledge Boosters(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Poszczególne ośrodki powstały w Katalonii (Hiszpania), Berlinie-Brandenburgii (Niemcy), Valle dei Laghi (Włochy), Zemgale (Łotwa), Attyce (Grecja), Zelandii (Niderlandy) oraz w okręgu Troms (Norwegia). Każdy ośrodek Resilience Knowledge Booster realizował działania obejmujące dwa kluczowe wymiary - cyfrowy i ludzki. Pierwszy z nich obejmował budowę infrastruktury technicznej zapewniającej dostęp do narzędzi, w tym zbiorów danych dotyczących klimatu, ocen ryzyka klimatycznego oraz narzędzi do modelowania i symulacji. Drugi wymiar skupiał się na gromadzeniu decydentów, badaczy, przedstawicieli przedsiębiorstw, organizacji pozarządowych i społeczności lokalnych w celu wspólnego wypracowania działań na rzecz odporności oraz strategii adaptacji. „Zastosowanie takiego podejścia zagwarantowało, że wypracowane rozwiązania były nie tylko spójne technicznie, ale także wykonalne, akceptowane przez lokalne społeczności i zgodne z regionalnymi priorytetami w zakresie adaptacji”, wyjaśnia Josep Pijuan Parra, koordynator techniczny projektu z ramienia Eurecat.
Zróżnicowane zagrożenia klimatyczne i konteksty związane z zarządzaniem
W ramach projektu zespół zweryfikował i wdrożył na szerszą skalę 15 rozwiązań - zarówno technologicznych, jak i opartych na przyrodzie, dobranych z myślą o potrzebach klimatycznych różnych obszarów geograficznych, warunkach terytorialnych i kontekstach zarządzania. Zrealizowane działania obejmowały projekt pilotażowy w Attyce(odnośnik otworzy się w nowym oknie) dotyczący oczyszczania ścieków w celu wykorzystywania wody do celów użytkowych, metody monitorowania wydm opracowane w Katalonii(odnośnik otworzy się w nowym oknie), których celem jest ograniczanie skutków wzrostu poziomu mórz oraz wpływu sztormów na erozję obszarów przybrzeżnych, system wczesnego ostrzegania przed powodziami wdrożony pilotażowo w Zemgale(odnośnik otworzy się w nowym oknie), system wspomagający decyzje(odnośnik otworzy się w nowym oknie) dotyczące gospodarki wodnej w Valle dei Laghi, a także narzędzie wspierające procesy decyzyjne w zakresie dekarbonizacji portu w Rotterdamie. Zespół liczy na to, że wykazanie skuteczności i opłacalności innowacyjnych rozwiązań w rzeczywistych warunkach pozwoli na rozwój innowacji w tym obszarze zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, a także stworzy więcej możliwości wprowadzenia sprawdzonych rozwiązań na rynek.
Wartość połączonych mechanizmów wymiany wiedzy
Partnerzy projektu odpowiedzialni za realizację pilotażowych inicjatyw w Attyce, Berlinie-Brandenburgii i Valle dei Laghi planują kontynuować korzystanie z nowych narzędzi oraz rozszerzyć skalę stosowania testowanych rozwiązań. Dalsze prace obejmą rozwój podejścia wypracowanego w ramach projektu IMPETUS w celu opracowania skalowalnej strategii gotowej do wdrożenia przez inne regiony. Będzie to wiązało się z rozszerzeniem koncepcji centrów Resilience Knowledge Booster, rozwojem możliwości wymiany danych oraz wsparciem regionów o bardziej ograniczonych możliwościach. „Realizacja projektu pokazała, jak wielką wartość mają mechanizmy wymiany wiedzy, które umożliwiają interoperacyjność i wymianę informacji między regionami”, zauważa Pijuan. „Wyniki naszych prac zostaną wykorzystane w kolejnych unijnych projektach dotyczących adaptacji do zmian klimatu, takich jak NATALIE”.
