Odcinek 60. Jak głosują perliczki i czemu rudziki nie mówią językiem drozdów?
Czas trwania: 00:35:49
Apple Podcasts
Spotify
YouTube
Transkrypcja
Podcast CORDIScovery – odcinek 60 – Jak głosują perliczki i czemu rudziki nie mówią językiem drozdów?
Poniższy tekst jest tłumaczeniem transkrypcji przygotowanej przez SI.
00:00:15:15 - 00:00:34:03
Abigail Acton
Dzień dobry i zapraszam do wysłuchania nowego odcinka podcastu CORDIScovery! Z tej strony Abigail Acton. Czy zauważasz nad swoją głową tyle samo jerzyków, ile zdarzało ci się widzieć wiele lat temu? A co z jaskółkami – czy wracają do starych budynków w twojej okolicy? Czy wciąż widzisz dziesiątki wróbli na chodnikach? Czy o świcie nadal budzi cię śpiew ptaków? A może w twojej okolicy jest dziś znacznie ciszej niż jeszcze kilka lat temu?
00:00:34:06 - 00:00:58:22
Abigail Acton
Nie ułatwiamy życia ptakom - stale skupiamy się na intensyfikacji rolnictwa, prowadzimy złą gospodarkę leśną, zanieczyszczamy środowisko i realizujemy intensywną urbanizację. Jednocześnie zmiana klimatu wpływa na rozmieszczenie gatunków. Unia Europejska wspiera jednak innowacyjne badania, które pozwalają nam lepiej zrozumieć ptaki, ich potrzeby oraz sposoby ich zaspokajania. Nasi dzisiejsi goście realizują projekty, których celem jest zapewnienie naszym pierzastym przyjaciołom bezpieczniejszej przyszłości.
00:00:58:24 - 00:01:12:01
Abigail Acton
David Wheatcroft jest ekologiem behawioralnym i profesorem nadzwyczajnym zatrudnionym na Wydziale Zoologii Uniwersytetu Sztokholmskiego. Jego celem jest ustalenie, jak nauka śpiewu przez ptaki wpływa na różnice w melodiach między populacjami i gatunkami. Dzień dobry, Davidzie.
00:01:12:02 - 00:01:13:07
David Wheatcroft
Cześć. Dzień dobry, Abigail.
00:01:13:10 - 00:01:27:06
Abigail Acton
Cześć. Damien Farine jest profesorem nadzwyczajnym na Australijskim Uniwersytecie Narodowym oraz badaczem stowarzyszonym współpracującym z Instytutem im. Maxa Plancka ds. Zachowań Zwierząt. Badacz zajmuje się wzajemnymi oddziaływaniami zachowań zbiorowych i środowiska. Dzień dobry, Damien.
00:01:27:07 - 00:01:28:19
Damien Farine
Dzień dobry, Abigail.
00:01:28:21 - 00:01:51:08
Abigail Acton
Nastasja Scholz jest geofizyczką i starszą badaczką w przedsiębiorstwie LUP GmbH, które specjalizuje się w planowaniu krajobrazu, ochronie przyrody oraz teledetekcji środowiskowej. Nastasja jest szczególnie zainteresowana współpracą z interesariuszami i przedstawicielami różnych dziedzin w celu poszukiwania sposobów na poprawę działań ochronnych i renaturyzacyjnych, które przyniosą korzyści ptakom. Dzień dobry, Nastasjo.
00:01:51:09 - 00:01:52:19
Nastasja Scholz
Cześć. Miło cię widzieć.
00:01:52:19 - 00:02:12:01
Abigail Acton
Mnie również. Pozwól, że zacznę od ciebie, Davidzie. Ptaki śpiewające potrafią rozpoznawać śpiew przedstawicieli własnego gatunku już od bardzo młodego wieku – ta umiejętność wpływa na poznawane przez nie melodie i wybór śpiewów, które będą preferować w dorosłym życiu. Projekt SongNeuroGen miał na celu ustalenie przyczyn ewolucji tej umiejętności oraz przebiegu tego procesu. Dlaczego uznałeś, że warto zgłębiać właśnie ten obszar badań?
00:02:12:01 - 00:02:14:08
David Wheatcroft
Ptaki ryzykują, że nie będą w stanie znaleźć partnera.
00:02:14:10 - 00:02:35:17
David Wheatcroft
Młode osobniki nie są uczone ani korygowane przez rodziców, w przeciwieństwie do ludzi uczących się języka. Zamiast tego mają kontakt z szeroką gamą dźwięków, które mogą usłyszeć między innymi w lasach. Konwencjonalna teoria wyjaśniająca ten proces zakładała, że młode ptaki śpiewające albo rodzą się ze stosowną wiedzą, albo bardzo wcześnie uświadamiają sobie, jak powinien brzmieć właściwy śpiew.
00:02:35:17 - 00:02:41:10
David Wheatcroft
Jednak sposób działania tych wzorców i proces ich wykształcania od dawna stanowią wyzwanie dla naukowców na całym świecie.
00:02:41:11 - 00:02:44:11
Abigail Acton
Rozumiem. Jakie działania podjęliście zatem w ramach projektu, aby rozwiązać tę zagadkę?
00:02:44:12 - 00:02:50:14
David Wheatcroft
Jak już wspomniałem, jest to temat, którym naukowcy interesują się
od dziesięcioleci.
00:02:50:16 - 00:02:51:16
Abigail Acton
Zadałam logiczne pytanie, prawda?
00:02:51:20 - 00:02:52:09
David Wheatcroft
Jak najbardziej.
00:02:52:11 - 00:02:55:14
Abigail Acton
Pytanie o to, jak i dlaczego tak się dzieje, nasuwa się samo. Tak. Choć bardziej ciekawi sam proces, nie jego przyczyny.
00:02:55:15 - 00:03:20:05
David Wheatcroft
Zgadza się. Pytania dotyczące śpiewu ptaków badacze zadają sobie od dawna, jednak dotychczasowe badania skupiały się głównie na gatunkach łatwych do hodowli w niewoli. Mowa o gatunkach laboratoryjnych. Wynika to z tego, że sporą grupę badaczy zajmujących się tymi zagadnieniami stanowią neurobiolodzy oraz komparatywiści. Postanowiłem pójść inną drogą i połączyć badania terenowe z metodami laboratoryjnymi, aby osadzić te zagadnienia w swoistym kontekście ekologicznym.
00:03:20:07 - 00:03:46:02
David Wheatcroft
W ramach badań skupiłem się na bardzo pospolitym gatunku, którego populacja niestety stale się zmniejsza - muchołówce żałobnej. Muchołówki gniazdują na terenie całej Europy i Azji, od Hiszpanii po Syberię. Moja koncepcja zakładała połączenie badań terenowych, podczas których mogliśmy przyjrzeć się różnicom w śpiewie na obszarze występowania gatunku, a także próby ustalenia warunków ekologicznych lub wydarzeń, które doprowadziły do ich wykształcenia.
00:03:46:04 - 00:04:03:19
David Wheatcroft
W ramach pierwszego przeprowadzonego przez nas badania wykorzystałem pewną szczególną cechę muchołówki żałobnej - fakt, że pisklęta przebywające w gnieździe wołają o pokarm w odpowiedzi na śpiew. Kiedy słyszą śpiew, odpowiadają na niego odgłosami próśb o pożywienie. Liczba wydawanych przez nie odgłosów różni się w zależności od rodzaju śpiewu.
00:04:03:20 - 00:04:13:12
David Wheatcroft
Chcieliśmy wykorzystać reakcje piskląt, aby dowiedzieć się, jakie rodzaje dźwięków podobają się młodym ptakom, co sygnalizują i na jakie piosenki reagują w pierwszych tygodniach życia. Tak.
00:04:13:13 - 00:04:18:13
Abigail Acton
Czy właśnie dlatego wybraliście ten gatunek? Czy może były jeszcze inne powody, które uwarunkowały waszą decyzję?
00:04:18:15 - 00:04:35:08
David Wheatcroft
Zgadza się, to był jeden z kilku powodów, które wpłynęły na wybór właśnie tego gatunku. Istotnym wyzwaniem w przypadku muchołówek jest fakt, że są ptakami wędrownymi i na zimę odlatują do Afryki. W rezultacie znikają. Nie jesteśmy w stanie ich śledzić. Nie mamy pojęcia, czego doświadczają podczas długiej podróży. Wiele ptaków nigdy nie wraca.
00:04:35:09 - 00:04:54:16
David Wheatcroft
Chcieliśmy dowiedzieć się możliwie najwięcej na najwcześniejszym etapie życia ptaków. Interesowało nas między innymi to, na jakie śpiewy reagują pisklęta. Kolejny krok procesu wynikał z tego, że chcieliśmy... Mieliśmy nadzieję, że uda nam się powiązać upodobania piskląt z melodiami śpiewanymi i preferowanymi po osiągnięciu dojrzałości. Jak już wspomniałem, musieliśmy stawić czoła problemowi dużej wyrwy w ich życiorysach, w wyniku której brakowało nam danych.
00:04:54:16 - 00:05:15:09
David Wheatcroft
Opracowaliśmy w związku z tym szereg eksperymentalnych rozwiązań, dzięki którym chcieliśmy rozwiązać ten problem. Jednym z nich było wychowywanie ptaków w niewoli, co umożliwiłoby nam przedstawianie im zróżnicowanych dźwięków przez cały rok, aby ocenić, czego udało się im nauczyć. Innym rozwiązaniem było przeniesienie ptasich embrionów, czyli jaj, z Niderlandów do Szwecji.
00:05:15:11 - 00:05:23:03
David Wheatcroft
Chodziło o oddzielenie wpływu genetyki i doświadczeń na melodie śpiewane przez ptaki.
00:05:23:05 - 00:05:26:11
Abigail Acton
To absolutnie fascynujące. Jakie były efekty tych prac? Co udało wam się dzięki temu ustalić?
00:05:26:12 - 00:05:54:24
David Wheatcroft
Na szczęście udało nam się odkryć coś, czego nie wiedzieliśmy przed rozpoczęciem prac - śpiew muchołówek żałobnych jest zróżnicowany na całym obszarze występowania gatunku, co okazało się bardzo przydatnym odkryciem. Śpiew nie różni się w obrębie poszczególnych populacji. Z tego powodu przenoszenie ptaków w ramach doświadczeń wykorzystujących nagrania nie przyniosłoby rezultatów. To była pierwsza rzecz, którą udało nam się dowieść. Stwierdziliśmy także, że muchołówki żałobne doskonale radzą sobie zarówno z rozpoznawaniem, jak i naśladowaniem śpiewów typowych dla populacji źródłowej.
00:05:55:01 - 00:06:07:18
David Wheatcroft
Zarówno hodowla ptaków w laboratoriach, jak i doświadczenia obejmujące przenoszenie ptaków wskazują to samo – muchołówki mają selektywną zdolność śpiewania melodii typowych dla swojej populacji, nawet jeśli wcześniej nie miały z nimi styczności.
00:06:07:18 - 00:06:13:05
Abigail Acton
Pozwól, że wrócę do jednej kwestii - wspomniałeś o jajach sprowadzanych z innej części Europy. Czy mówiłeś skąd pochodziły te jaja?
00:06:13:05 - 00:06:14:23
David Wheatcroft
Pochodziły z Niderlandów.
00:06:14:24 - 00:06:23:14
Abigail Acton
Rozumiem. Zatem wzięliście jaja z Niderlandów. Przewieźliście je do Szwecji. Zdaje się, że tam właśnie prowadzone były badania. Dokładnie. Co udało się wam zaobserwować po wykluciu się niderlandzkich piskląt?
00:06:23:15 - 00:06:54:23
David Wheatcroft
W ramach badań przeprowadzonych wspólnie z naszymi partnerami zaobserwowaliśmy, że pisklęta były wychowywane przez szwedzkie ptaki, co oznacza, że wszystkie doświadczenia związane ze śpiewem zdobyły w Szwecji. Niektóre z tych piskląt przeżyły, a następnie migrowały do Afryki. Co istotne, powróciły do Szwecji, by rozmnażać się tam już jako dorosłe osobniki. Nagraliśmy ich śpiew, a następnie porównaliśmy go ze śpiewem lokalnych szwedzkich ptaków oraz ptaków z populacji źródłowej w Niderlandach.
00:06:54:24 - 00:06:56:04
Abigail Acton
Co udało wam się ustalić?
00:06:56:05 - 00:07:08:22
David Wheatcroft
W wyniku porównania ustaliliśmy coś, co nie będzie pewnie dla nikogo zaskoczeniem. Ptaki mające kontakt wyłącznie ze szwedzkimi melodiami doskonale je naśladowały. Co ciekawe, wybierały jednak wyłącznie szwedzkie śpiewy, które były najbardziej zbliżone do niderlandzkich.
00:07:08:23 - 00:07:09:17
Abigail Acton
Och.
00:07:09:19 - 00:07:16:12
David Wheatcroft
Na podstawie melodii słuchanych w Szwecji wybierały dźwięki najbardziej zbliżone do tych, które występowały w Niderlandach.
00:07:16:13 - 00:07:27:12
Abigail Acton
Jak rozumiem, badane ptaki słyszały wiele melodii, z którymi mogły się w pewnym sensie utożsamiać, wybierać je i same z nich korzystać. Chcesz powiedzieć, że wybierały te, które brzmiały najbardziej podobnie do melodii z Niderlandów?
00:07:27:13 - 00:07:27:23
David Wheatcroft
Zgadza się.
00:07:28:01 - 00:07:31:08
Abigail Acton
Mimo że nigdy wcześniej nie miały styczności z tymi melodiami, bo jeszcze się nie wykluły?
00:07:31:10 - 00:07:48:22
David Wheatcroft
Zgadza się. Zaobserwowaliśmy bardzo podobne zjawisko, kiedy całkowicie wyeliminowaliśmy ten czynnik poprzez zabranie ptaków ze środowiska i ich hodowlę w niewoli. Wnioski z tego doświadczenia były dokładnie takie same. Okazuje się, że jeśli ptaki mają kontakt ze śpiewem przedstawicieli swojej populacji i śpiewami innych populacji, będą najdokładniej naśladować śpiewy swojej populacji.
00:07:48:23 - 00:07:52:24
Abigail Acton
Wychodzi zatem na to, że ptaki wolą melodie pochodzące z ich własnego regionu geograficznego, nawet jeśli nigdy nie miały z nim styczności.
00:07:53:01 - 00:08:09:14
David Wheatcroft
Zgadza się. Sugeruje to, że istnieją pewnego rodzaju różnice genetyczne między przedstawicielami różnych populacji, które w jakiś sposób skłaniają je do selektywnego uczenia się melodii populacji, z których pochodzą. Można to porównać do sytuacji, w której ludzie z różnych krajów mieliby mieć predyspozycje do nauki języka swojego kraju.
00:08:09:15 - 00:08:19:00
Abigail Acton
Tak. Albo fonemów, które pochodzą z ich naturalnego języka. To naprawdę fascynujące zagadnienie. Dziękuję. Doskonale to wyjaśniłeś. Dziękuję serdecznie. Czy ktoś ma jakieś pytania do Davida? Tak. Nastasjo?
00:08:19:01 - 00:08:55:04
Nastasja Scholz
Zastanawia mnie jedna kwestia. Monitoring akustyczny stanowi źródło danych do badań nad rozmieszczeniem gatunków. Interesuje mnie to, czy nagrania akustyczne i modele oparte na nich również uwzględniają ten efekt kraju? Czy tego rodzaju efekt może wpływać na wyniki uzyskane na podstawie tych modeli, jeśli nie uwzględniają one lokalizacji – na przykład kraju w przypadku ptaków? Czy ma to jakiś wpływ?
00:08:55:08 - 00:09:29:11
David Wheatcroft
Tak. Wydaje mi się, że wiele systemów monitoringu akustycznego opiera się na publicznie dostępnych zbiorach śpiewów ptaków. Odkryliśmy między innymi, że w przypadku tego rodzaju publicznych zbiorów modele te nie radzą sobie zbyt dobrze z rozpoznawaniem śpiewu pochodzącego z bardzo różnych populacji muchołówek żałobnych, które były przedmiotem naszych badań. Prawdopodobnie brakuje tu pewnego elementu – często nie jesteśmy w stanie wykryć tych różnic, ponieważ modele są trenowane na danych, które nie występują w miejscach, gdzie rozmieszczone są rejestratory.
00:09:29:15 - 00:09:31:15
Nastasja Scholz
To niezwykle istotna obserwacja. Tak. Dziękuję.
00:09:31:17 - 00:09:52:13
Abigail Acton
Tak. Doprawdy, wspaniałe. To było bardzo dobre wyjaśnienie, dziękuję. Damien, kolej na ciebie. Zdolność jednostek do podejmowania wspólnych decyzji określamy mianem zbiorowego podejmowania decyzji. W jaki sposób poszczególne osobniki wpływają na decyzje grupy? Zespół projektu ECOLBEH zajmował się tą intrygującą kwestią. David badał komunikację między ptakami. Ty także zajmowałeś się tym zagadnieniem, jednak podszedłeś do tego z nieco innej perspektywy.
00:09:52:14 - 00:09:57:02
Abigail Acton
Czy mógłbyś opowiedzieć nam więcej o założeniach twojego projektu?
00:09:57:04 - 00:10:18:13
Damien Farine
Jak najbardziej. Jestem naprawdę zainteresowany sposobem, w jaki grupy podejmują decyzje. Wielu badaczy zajmuje się ewolucją społeczną. W związku z tym zadają pytania o to, dlaczego zwierzęta w ogóle tworzą grupy i gromady. Mnie z kolei szczególnie interesuje to, jak po utworzeniu grupy radzą sobie z nowymi wyzwaniami, którym stawiają czoła. Jednym z największych wyzwań jest grupowe podejmowanie decyzji.
00:10:18:13 - 00:10:43:02
Damien Farine
Brak możliwości skutecznego podejmowania decyzji w zasadzie uniemożliwia przetrwanie grupy. Wówczas gromadzenie się w zasadzie traci sens. Problem z podejmowaniem decyzji grupowych, z którym zmagają się zwierzęta, polega przede wszystkim na tym, że wszystkie osobniki w danej grupie mają zróżnicowane preferencje. Poszczególne zwierzęta mogą potrzebować różnych rzeczy – niektóre mogą chcieć jeść, podczas gdy inne mogą być spragnione.
00:10:43:03 - 00:11:03:17
Damien Farine
Inne zwierzęta mogą chcieć odpocząć. Poszczególne jednostki mają różne doświadczenia - niektóre mogą dysponować większą wiedzą o otoczeniu, a inne mniejszą. W praktyce oznacza to, że jeśli członkowie grupy nie są w stanie znaleźć kompromisowego rozwiązania, grupa ulega rozpadowi, podobnie jak cała gromada.
00:11:03:21 - 00:11:09:19
Abigail Acton
Rozumiem. To fascynujące. Jakie zwierzęta badałeś w ramach tego projektu?
00:11:09:24 - 00:11:23:22
Damien Farine
Tak. Jako gatunek badawczy wybrałem perliczkę sępią. Zdaję sobie sprawę, że wybór tego ptaka może wydawać się nieco dziwny. Zwłaszcza kiedy ktoś ma świadomość, że w języku angielskim stado perliczek określamy mianem „zamieszania”.
00:11:23:24 - 00:11:26:16
Abigail Acton
Rozumiem - można odnieść wrażenie, że taki właśnie wybór jest nieco nieintuicyjny. Tak.
00:11:26:17 - 00:11:45:11
Nastasja Scholz
Cóż, zgadzam się. Wiele osób, które odwiedziły Afrykę, zetknęło się z perlicą. Wszyscy mówili, że praca z tymi ptakami to szaleństwo. Czemu? Bo te ptaki są kompletnymi półgłówkami. Jednak choć inni ludzie widzieli w nich uosobienie chaosu, mnie udało się odkryć całkiem nieźle zorganizowaną społeczność.
00:11:45:15 - 00:11:58:13
Abigail Acton
To się rozumie samo przez się, w innym przypadku nie byłyby przecież grupą. Musi zatem istnieć jakiś porządek w tym całym chaosie. Jakie działania podjąłeś, by lepiej zrozumieć te zachowania? Jakie badania pomogły ci w ustaleniu tego, czy tego rodzaju czynniki występują w rzeczywistości?
00:11:58:14 - 00:12:24:18
Damien Farine
Jasne. Podstawową rzeczą, od której musieliśmy zacząć, było ustalenie metody badania tych ptaków, co samo w sobie nie było łatwe. David wspomniał o muchołówkach żałobnych, które są dość dobrze zbadanym gatunkiem, często wykorzystywanym w badaniach. Podobnie sprawa wygląda w przypadku sikorek bogatek w Zjednoczonym Królestwie i w innych regionach Europy. Jednak nikt dotychczas nie badał perliczek, a już na pewno nie skupiał się na tym konkretnym gatunku. Nie wiedziałem nawet, jak podejść do wyłapywania tych ptaków.
00:12:24:20 - 00:12:51:08
Damien Farine
Podczas mojej pierwszej wyprawy badawczej pojechałem do Kenii. Dałem sobie dziesięć dni. Spędziliśmy cały ten okres próbując schwytać ptaki. Gdy wracaliśmy wieczorami na kolację, wszyscy pytali nas, czy mieliśmy tego dnia szczęście. Zdaliśmy sobie sprawę, że robienie w kółko tego samego było nudne i skazane na porażkę. Byliśmy blisko, ale ostatniego dnia udało nam się wywabić dwa osobniki, co dało mi wystarczającą pewność siebie, by podjąć decyzję o kontynuacji projektu, a następnie ustalić, jak należy wyłapywać te ptaki.
00:12:51:08 - 00:12:59:22
Damien Farine
Ostatecznie poradziliśmy sobie z tym całkiem nieźle. W końcu udało nam się dojść do momentu, w którym byliśmy w stanie łapać całe grupy ptaków. Pewnego dnia schwytaliśmy w pułapkę ponad 100 osobników.
00:13:00:00 - 00:13:05:24
Abigail Acton
Co robiliście z ptakami po ich schwytaniu? Oczywiście wiem, że żadnemu ptakowi nie dzieje się krzywda podczas badań. Co robicie, kiedy już je złapiecie?
00:13:06:04 - 00:13:27:22
Damien Farine
Zgadza się, jak najbardziej. Podstawowym założeniem jest zadbanie o to, by ptaki mogły nadal zachowywać się w całkowicie naturalny sposób. Jednym z czynników, które wpłynęły na wybór właśnie tych ptaków było to, że uznałem je za bardzo towarzyskie. Wcześniej zastanawiałem się nad pracowaniem z pawianami. Praca z tymi naczelnymi stanowi jednak naprawdę duże wyzwanie, ponieważ wymaga umiejętności rozróżniania poszczególnych osobników, ogranicza badania do jednej grupy jednocześnie i tak dalej.
00:13:27:22 - 00:13:47:00
Damien Farine
Moje wcześniejsze doświadczenie zawodowe dotyczyło ptaków. Dużą zaletą pracy z ptakami jest to, że możemy założyć im na nogi małe kolorowe obrączki, a dzięki nim możemy zidentyfikować każdego osobnika - każdy ptak jest oznaczany unikalną kombinacją kolorów. W ten sposób udało nam się oznakować ponad tysiąc ptaków. Dzięki temu mogliśmy badać tę populację i śledzić losy ponad tysiąca osobników.
00:13:47:01 - 00:14:12:04
Damien Farine
Kolejną naprawdę istotną zaletą perliczek jest to, że są dość duże. Dzięki temu mogą nosić niezawodne nadajniki GPS. Co więcej, prowadzą życie głównie na lądzie. Prawie nigdy nie latają, a gdy zrywają się do lotu, to oznacza, że są ścigane przez drapieżnika. Dzięki temu mogliśmy założyć ptakom nadajniki GPS, które dostarczają nam bardzo szczegółowych i aktualizowanych na bieżąco informacji o tym, dokąd dokładnie leci każdy ptak, jak się porusza i tak dalej.
00:14:12:04 - 00:14:34:10
Damien Farine
Jesteśmy w stanie założyć nadajniki wielu lub wszystkim osobnikom w danej grupie. Dzięki temu uzyskaliśmy informacje nie tylko o tym, jak poruszał się każdy ptak, ale także o tym, jak ptaki poruszały się względem siebie. Wynika to z prostego założenia - skoro chcieliśmy badać jak grupa podejmuje decyzję, musieliśmy mieć możliwość obserwowania, jak wszystkie osobniki zachowują się w tym samym czasie.
00:14:34:14 - 00:14:39:08
Abigail Acton
Świetnie. Czyli przyglądasz się zachowaniom ptaków bardzo kompleksowo. Czego się w ten sposób dowiedziałeś?
00:14:39:09 - 00:15:02:14
Damien Farine
Jak najbardziej. Pierwszym z ekscytujących ustaleń było to, że ptaki w rzeczywistości nie podążają za przywódcą stada. Gdy zapytasz ludzi o zbiorowe podejmowanie decyzji i każesz im odpowiedzieć, kto ich zdaniem przewodzi w grupie, prawie wszyscy odpowiedzą, że jest to dominujący samiec. Ta idea jest w jakiś sposób głęboko zakorzeniona w naszej podświadomości. Możemy później wrócić do rozważań leżących u podstaw takiego przekonania.
00:15:02:14 - 00:15:28:24
Damien Farine
Rzeczywistość jest jednak zupełnie inna. Z punktu widzenia teorii ewolucji nie ma sensu, aby wszystkie osobniki zawsze podążały za tą samą jednostką, która robi co chce - pozostali mogą w tej sytuacji nie otrzymać tego, czego potrzebują. I właśnie to odkryliśmy podczas badań w Gwinei - ptaki nie podążają za jednym osobnikiem. Występuje osobnik dominujący, tak zwany samiec alfa, ale nie ma większego wpływu na decyzję grupy niż jakikolwiek inny osobnik.
00:15:28:24 - 00:15:40:02
Damien Farine
Gdy w grupie dochodzi do konfliktu, pojawiają się różnice zdań lub preferencji co do tego, dokąd iść, kwestia ta jest rozstrzygana w drodze głosowania.
00:15:40:03 - 00:15:43:07
Abigail Acton
Ach! Głosowania? To fascynujące. Możesz nam to przybliżyć?
00:15:43:11 - 00:16:05:17
Damien Farine
Oczywiście. Każdy osobnik wyraża swoje preferencje co do kierunku, w którym powinna pójść grupa, odchodząc w konkretną stronę. Reszta grupy wybiera następnie kierunek obrany przez większość osobników. Jeśli cztery ptaki chcą iść w kierunku A, a trzy w kierunku B, grupa prawie zawsze wybierze kierunek A.
00:16:05:17 - 00:16:16:09
Abigail Acton
Chcesz powiedzieć, że ptaki rozdzielają się, następnie wybierają konkretną drogę, a potem czekają? Jak najbardziej. A kiedy stanie się jasne, która grupa jest większa, mniejsza grupa dołączy do większości.
00:16:16:10 - 00:16:25:20
Damien Farine
Jak najbardziej. Nie każda jednostka koniecznie musi brać udział w każdej decyzji. Możemy mieć do czynienia z grupą 30 lub 40 ptaków, jednocześnie pięć z nich wybierze jeden kierunek, a cztery inny.
00:16:25:21 - 00:16:28:18
Abigail Acton
Czyli pozostałe, niezdecydowane ptaki podążają za tą piątką?
00:16:28:18 - 00:16:32:14
Damien Farine
Ptaki, które się wahają, podążają za piątką, a reszta za czwórką. Potem po prostu idą za nimi.
00:16:32:16 - 00:16:38:20
Abigail Acton
Tak, ma to sens. Rozumiem. To naprawdę fascynujące. Bardzo ciekawe zagadnienie. Co jeszcze udało się wam ustalić?
00:16:38:21 - 00:17:09:22
Damien Farine
Jak już wspomniałem, nie każdy osobnik bierze udział w podejmowaniu decyzji. Odkryliśmy to w praktycznie każdej badanej populacji. Wcześniej zajmowałem się pawianami. Okazuje się, że pawiany podejmują decyzje dokładnie w taki sam sposób jak perliczki, co samo w sobie jest interesującym odkryciem. Jednocześnie zarówno w przypadku pawianów, jak i perliczek, a także u innych gatunków, w przypadku których zbadano te zagadnienia, udało się odkryć jedną rzecz - nie każdy osobnik zawsze bierze czynny udział w podejmowaniu decyzji. Niektóre osobniki robią to często, a inne rzadziej.
00:17:09:22 - 00:17:28:22
Damien Farine
Nie potrafimy wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje. Jednym z wyjaśnień tego zjawiska, które przyszło mi do głowy, jest to, że każde przejawiane zachowanie jest w pewnym sensie wynikiem kompromisu. Wybór opcji A oznacza mniejszą szansę na opcję B, z kolei wybór opcji B zmniejsza szanse na opcję A. Zwykle uważamy, że procesie podejmowania decyzji bycie liderem jest korzystne, prawda?
00:17:29:00 - 00:17:50:23
Damien Farine
W rzeczywistości jednak bardzo prawdopodobne jest to, że ta rola wiąże się z pewnymi kosztami. Jednym z głównych celów moich prac było w związku z tym wyjście w teren w celu zrozumienia, jakie koszty wiążą się z byciem liderem oraz uczestnictwem w zbiorowym podejmowaniu decyzji. W ramach tych badań każdej perlicy z grupy założyliśmy małe urządzenia przypominające zegarki sportowe, dzięki którym mogliśmy rejestrować ich tętno.
00:17:51:00 - 00:17:51:16
Abigail Acton
Och, to ciekawe.
00:17:51:17 - 00:18:08:16
Damien Farine
Dane zestawiliśmy z informacjami z nadajników GPS, dzięki którym widzieliśmy, jak ptaki poruszają się względem siebie. Ilekroć dochodziło do konfliktów, na przykład w sytuacjach, gdy niektóre osobniki chciały iść w jednym kierunku, a inne w innym, obserwowaliśmy jak zmienia się tętno ptaków. Tętno stanowiło swoisty wskaźnik ich stanu fizjologicznego.
00:18:08:17 - 00:18:09:06
Abigail Acton
Wskazywało niepokój.
00:18:09:07 - 00:18:09:16
Damien Farine
Zgadza się.
00:18:09:16 - 00:18:11:15
Abigail Acton
Pozwalało wam ustalić poziom stresu. Tak. Kortyzol.
00:18:11:16 - 00:18:28:02
Damien Farine
Zgadza się! Wzrost tętna wskazywał, że dany ptak był nieco bardziej pobudzony lub zestresowany. Odkryliśmy, że poszczególne ptaki mają podwyższone tętno, gdy próbują przejąć przywództwo. Niezwykle interesujące było to, że zależało to w dużej mierze od poziomu konfliktów w grupie.
00:18:28:02 - 00:18:49:19
Damien Farine
Im bardziej poszczególne osobniki chciały podążać w różnych kierunkach, tym wyższe było tętno u ptaków, które sprzeciwiały się większości. U osobników należących do mniejszości zaobserwowaliśmy najwyższe tętno. Podobnie było w sytuacjach, gdy przegrywały w głosowaniach. Mówimy tu o dość istotnych zmianach tętna, które osiągało poziom porównywalny z tętnem ptaków biegnących z pełną prędkością.
00:18:49:20 - 00:18:50:10
Abigail Acton
O rety.
00:18:50:11 - 00:18:54:01
Damien Farine
Udział w tym procesie jest zatem dość stresujący.
00:18:54:03 - 00:19:01:22
Abigail Acton
A co z samcami alfa lub innymi ptakami, które można scharakteryzować jako bardziej dominujące – czy też stresują się bardziej, gdy muszą podjąć decyzję?
00:19:01:23 - 00:19:04:14
Damien Farine
Niestety, nie było to przedmiotem prowadzonych przez nas badań. Nie musieliśmy się tym zajmować.
00:19:04:14 - 00:19:07:10
Abigail Acton
Myślę, że ustalenie związków między stresem i władzą byłoby bardzo interesujące. Rozumiesz, prawda?
00:19:07:11 - 00:19:25:10
Damien Farine
Tak, to zdecydowanie jedno z ważniejszych pytań, na które wciąż nie znamy odpowiedzi. Wracając na chwilę do pierwotnych założeń - skoro nie wszystkie ptaki biorą udział w podejmowaniu decyzji, być może niektóre osobniki są nieco bardziej odporne na ten stres. Myślę, że dokładnie to samo możemy zauważyć u ludzi.
00:19:25:12 - 00:19:32:18
Damien Farine
Niektóre osoby wydają się nie przejmować tym rodzajem stresu. Innym nawet najdrobniejsze konflikty skutecznie spędzają sen z powiek.
00:19:32:19 - 00:19:34:06
Abigail Acton
Naprawdę przejmują się drobiazgami.
00:19:34:08 - 00:19:34:15
Damien Farine
Tak.
00:19:34:17 - 00:19:49:02
Abigail Acton
Masz rację. Tak. Być może niektórzy są po prostu bardziej apatyczni od innych. Nie rozumiem czasem, czemu uważamy, że zwierzęta różnią się od nas w tak dużym stopniu. Wszak wszyscy jesteśmy zwierzętami. Super. Bardzo dobrze to wyjaśniłeś, dziękuję bardzo. Czy ktoś ma jakieś uwagi lub pytania do Damiena? Tak. Proszę, David.
00:19:49:03 - 00:20:13:10
David Wheatcroft
Tak. Dziękuję. Damien. Zastanawiałem się nad twoimi słowami o zasadzie większości w kontekście grupowego podejmowania decyzji. Zauważyłeś, że mogą występować istotne różnice w poziomie motywacji poszczególnych osobników. Czy zdarzają się sytuacje, w których mała grupa nie zgadza się z większością? Na przykład gdy chodzi o głód lub zauważenie drapieżników. Czy są sytuacje, w których ta zasada zawodzi?
00:20:13:11 - 00:20:34:20
Damien Farine
Nie, właściwie nie znaleźliśmy przypadku, w którym ta zasada by zawiodła. Jednocześnie znaleźliśmy kilka sytuacji, w przypadku których zasada jest naprawdę elastyczna. Stosowanie jej jest więc naprawdę korzystne. Jednym z przykładów jest sytuacja, w której stado perliczek natrafia na przykład na wielką kupę słoniowego łajna. Ptaki lubią przebywać w pobliżu miejsc, gdzie były słonie, a odchody słoni zawierają mnóstwo dużych, soczystych larw.
00:20:34:20 - 00:20:55:05
Damien Farine
Dominujący samiec często przegania pozostałe ptaki i próbuje powstrzymać pozostałe osobniki przed żerowaniem. Zamiast kręcić się w pobliżu i cierpliwie czekać, pozostałe osobniki przegrupowują się, a następnie po prostu ruszają w kierunku, gdzie mogą znaleźć lepsze źródła pożywienia.
00:20:55:05 - 00:21:01:22
Damien Farine
To sprawia, że dominujący samiec nie ma innego wyboru, jak tylko podążyć za nimi - jeśli tego nie zrobi, straci możliwość bycia częścią grupy.
00:21:01:23 - 00:21:03:04
Abigail Acton
Będzie odizolowany i bezbronny?
00:21:03:05 - 00:21:19:09
Damien Farine
Zgadza się. Pozwolę sobie wrócić do innego zagadnienia, o które zapytałeś - nie musi to być większość grupy. Badaliśmy grupy liczące około 60 ptaków. Odkryliśmy, że występuje w ich przypadku coś, co roboczo nazwaliśmy progiem kworum. Jest to próg określający minimalną liczbę ptaków, które muszą się przemieszczać.
00:21:19:09 - 00:21:28:08
Damien Farine
Według naszych ustaleń wynosi on około 13 osobników. Wystarczy zatem, że 13 ptaków stwierdzi: „No to lecimy, ruszamy stąd”. Reszta grupy wydaje się wtedy podążać za nimi.
00:21:28:09 - 00:21:30:05
Abigail Acton
To naprawdę świetne. Czy zawsze dokładnie tak to wygląda? Te same 13 ptaków?
00:21:30:06 - 00:21:33:02
Damien Farine
Najlepsze jest to, że jest wręcz przeciwnie. Za każdym razem chodzi o inne ptaki. Tak.
00:21:33:03 - 00:21:56:02
Abigail Acton
To naprawdę niesamowicie... Fascynujące. Dziękuję bardzo. Nastasjo, teraz kolej na ciebie. Rozmawiamy o tym, jak ptaki nawiązują relacje, komunikują się i sygnalizują swoje preferencje. Jednak żeby badać ptaki, potrzebujemy samych ptaków. Ty z kolei zajmujesz się działaniami, których celem jest zapewnienie przetrwania gatunków. Siedliska naturalne znajdują się pod presją, ponieważ staramy się zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe i zrealizować inne priorytety ludzkości.
00:21:56:03 - 00:22:10:22
Abigail Acton
Różnorodność biologiczna terenów rolniczych ma szczególne znaczenie dla zdrowia ekosystemów i zależy od tego, w jakim stopniu poszczególne siedliska są odpowiednie dla przedstawicieli różnych gatunków, w tym ptaków żyjących na obszarach rolnych. To właśnie na tym skupiał się projekt BirdWatch. Dlaczego to właśnie ta dziedzina badań cię zainteresowała, Nastasjo?
00:22:11:01 - 00:22:41:04
Nastasja Scholz
Przyznam szczerze, że kiedy zaczynałam pracę w ramach projektu BirdWatch i zagłębiałam się w to zagadnienie, byłam praktycznie zupełną nowicjuszką. Studiowałam geofizykę, moją specjalizacją jest sejsmologia źródeł trzęsień ziemi. Przez ostatnie pięć lat zajmowałam się teledetekcją satelitarną, zatem to zagadnienie było dla mnie zupełną nowością. Moi współpracownicy zajmowali się już tym zagadnieniem w ramach projektu BirdWatch i wprowadzili mnie w ten temat.
00:22:41:04 - 00:23:16:00
Nastasja Scholz
A kiedy się tym zajęłam, odkryłam zupełnie nowy świat. Musiałam zająć się badaniem czynników wpływających na wybór konkretnego siedliska przez poszczególne ptaki. Ustalić, jakie czynniki wpływają na ich rozmieszczenie. W jakich miejscach występują? Co powoduje, że nie występują w niektórych miejscach? Jak możemy je podsumować i dostrzec konflikty preferencji poszczególnych gatunków oraz jak je analizować w ramach projektu takiego jak BirdWatch?
00:23:16:01 - 00:23:22:21
Abigail Acton
Rozumiem. Super. Chodzi między innymi o pożywienie, jakiego potrzebują ptaki oraz środowisko, w jakim muszą gniazdować? Mam rację?
00:23:22:22 - 00:23:32:11
Nastasja Scholz
Zgadza się. Badamy na przykład, czy ptaki gniazdują na ziemi. A może udają się w tym celu gdzieś wyżej, gdzie znajdują się poza zasięgiem rolników. To tylko jeden z przykładów. Tak.
00:23:32:11 - 00:23:49:07
Abigail Acton
Rozumiem. Dobrze. Super. Wspomniałaś wcześniej o swoim doświadczeniu związanym z monitorowaniem Ziemi i tak dalej. Czy możesz nam opowiedzieć, jak rozwój technologii wspiera projekty takie jak twój? Jakich narzędzi używaliście w ramach swoich prac? Tylko proszę o wyjaśnienie prostymi słowami, bo nie mam żadnej wiedzy na ten temat. Czy możesz nam to wyjaśnić?
00:23:49:09 - 00:24:17:20
Nastasja Scholz
Można powiedzieć, że stosujemy dość matematyczne podejście. W rezultacie nie jest to podejście jednostkowe. Dlatego nie jestem w stanie wchodzić w szczegóły, jak robili to moi poprzednicy. Zbieramy dane dotyczące występowania poszczególnych gatunków, a następnie ustalamy statystyczne powiązania ze środowiskiem, w którym występują lub nie występują. Tego rodzaju powiązania dotyczą na przykład użytkowania gruntów w pobliżu miejsc, w których występują ptaki.
00:24:17:22 - 00:24:42:02
Nastasja Scholz
Inne kwestie obejmują między innymi intensywność upraw, topologię terenu, a także ogólny klimat. Analizujemy te czynniki i korzystamy z konkretnych źródeł danych, aby na ich podstawie sporządzić mapę deskryptorów środowiskowych. Tak to przynajmniej można podsumować. Wiele z tych informacji opiera się na danych satelitarnych, które stają się coraz bardziej dostępne.
00:24:42:02 - 00:25:03:20
Nastasja Scholz
Atrakcyjność obserwacji satelitarnych wynika z faktu, że mogą obejmować stosunkowo duży obszar. Można na przykład sporządzić w ten sposób mapę całego kraju. Co więcej, tego rodzaju obserwacje charakteryzują się również pewną powtarzalnością. To pozwala na stworzenie systemu monitorowania. Dzięki temu można gromadzić wskaźniki środowiskowe co kilka dni lub tygodni. W ten sposób można obserwować zmiany.
00:25:03:20 - 00:25:33:03
Nastasja Scholz
Następnie możemy zestawiać zmiany w deskryptorach siedlisk i sprawdzać, czy sytuacja zmienia się z upływem czasu. Zasadniczo tego rodzaju modele, nazywane modelami rozmieszczenia gatunków, pomagają nam ustalić związek między występowaniem lub brakiem konkretnego gatunku ptaka i konkretnymi lokalizacjami. To pozwala nam odwzorować występowanie odpowiednich siedlisk w przestrzeni i czasie.
00:25:33:04 - 00:25:53:10
Abigail Acton
Dobrze. To naprawdę fascynujące. Wszystko to pozwala wam obserwować, jak zachodzą pewne przemiany i transformacje. Przypuszczam, że gdy dany obszar jest wykorzystywany w celach rolniczych lub gdy następuje jego rekultywacja i oddanie przyrodzie... Jak rozumiem, widzicie zmiany w charakterystyce danego terenu. Do tego widzicie też szczegółowo jakie gatunki roślin rosną na tych obszarach. Wiem też, że zdjęcia satelitarne mogą być naprawdę bardzo szczegółowe i dostarczać wielu informacji.
00:25:53:11 - 00:25:57:10
Abigail Acton
W jaki sposób obserwujecie populacje ptaków w tych środowiskach?
00:25:57:12 - 00:26:29:15
Nastasja Scholz
Zazwyczaj korzystamy z danych pochodzących z istniejących programów monitorowania środowiska. Nie robimy wszystkiego samodzielnie. Najważniejszą kwestią jest to, że wszystkie dane muszą pochodzić od podmiotów dysponujących naprawdę dużą wiedzą w tej dziedzinie. To między innymi ekolodzy i ornitolodzy, którzy posiadają fachową wiedzę na temat tego, które dane są przydatne, a które są jedynie przypadkowymi informacjami bez znaczenia. Potrzebujemy danych wysokiej jakości, aby ustalić te powiązania.
00:26:29:15 - 00:26:36:18
Nastasja Scholz
W przeciwnym razie opracujemy błędne modele. Z tego powodu monitorowanie środowiska musi być prowadzone przez ekspertów. Tak.
00:26:36:19 - 00:26:58:03
Abigail Acton
Rozumiem. Super. Dobrze. Dzięki temu uzyskujecie czytelny obraz danej populacji. Wiecie też, jakich czynników potrzebują ptaki, by się rozwijać. Następnie możecie sprawdzić, w jaki sposób użytkowanie gruntów wpływa na te czynniki. Świetnie. To pozwala wam uzyskać jasny obraz sytuacji. Czy możesz nam opowiedzieć o jakichś interesujących wnioskach lub wynikach, które udało wam się uzyskać?
00:26:58:06 - 00:27:27:13
Nastasja Scholz
Jedną z bardziej interesujących rzeczy jest to, jak specyficzne dla poszczególnych gatunków są te rozkłady. W ramach projektu BirdWatch wybraliśmy dziesięć różnych gatunków ptaków, aby w naszych modelach odzwierciedlić ich zróżnicowane potrzeby. W zależności od gatunku obserwujemy istotne różnice w zakresie przydatności danego obszaru. W przypadku ptaków łąkowych, lubiących drzewa i preferujących tereny podmokłe obserwujemy zupełnie różne zachowania.
00:27:27:14 - 00:27:41:02
Nastasja Scholz
Na pierwszy rzut oka może się to wydawać logiczne i oczywiste, jednak co interesujące, możemy przedstawić te zależności za pomocą modeli, a następnie nanieść na mapę i uzyskać w ten sposób wizualizację, która może stanowić narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji.
00:27:41:03 - 00:27:49:24
Abigail Acton
Tak. Moim zdaniem koncepcja wizualizacji jest naprawdę ważna. Przypuszczam, że chcecie też udostępniać te dane decydentom, na przykład rolnikom. Co właściwie robicie z zebranymi danymi?
00:27:50:00 - 00:28:27:24
Nastasja Scholz
Skupiamy się głównie na decydentach politycznych, którzy podejmują decyzje o tym, jakie działania ochronne będą finansowane i jakie obszary obejmą. Zasadniczo cała złożoność wyboru konkretnego działania, które mają na celu poprawę jakości gruntów rolnych, wynika z konieczności dostosowana działań do lokalnej ekologii. W innym wypadku finansujemy działania, które mają niewielki lub wręcz negatywny wpływ. Czasami są to wręcz działania, które sprzyjają dwóm różnym gatunkom ptaków, które nie występują w jednym środowisku. Staramy się więc wyeliminować tego rodzaju konflikty.
00:28:28:05 - 00:28:45:11
Abigail Acton
Zasadniczo więc chcecie dostarczać decydentom dane, które pomogą im podejmować skuteczniejsze decyzje. Pozwól, że przedstawię przykład dla naszych słuchaczy. Popraw mnie proszę, jeśli się mylę. Przyglądasz się określonemu gatunkowi, nazwijmy go gatunkiem X. Zauważasz, że lubi gniazdować na suchej ziemi.
00:28:45:11 - 00:29:04:12
Abigail Acton
Dodatkowo to właśnie tam występują owady, którymi żywią się te ptaki. Zauważacie też, że rolnicy zaczynają wykorzystywać te tereny coraz intensywniej na potrzeby upraw. To pozwala wam zaobserwować wpływ tych działań na liczebność populacji. Na podstawie tych informacji możecie podjąć decyzję, by spróbować skłonić decydentów do wprowadzenia pewnych zmian.
00:29:04:12 - 00:29:06:02
Abigail Acton
Czy właśnie tak wygląda wasza praca?
00:29:06:03 - 00:29:43:08
Damien Farine
Tak wyglądają nasze założenia. Myślę, że w takim przypadku istotny jest efekt monitorowania, który pozwoli na porównanie sytuacji przed i po podjęciu działań. W ramach projektu BirdWatch analizowaliśmy siedliska wyłącznie w jednym roku, ale koncepcja zakłada powtarzanie tych pomiarów. Jeśli więc nastąpi zmiana w użytkowaniu gruntów, chcemy to uwzględnić w naszych modelach i wskaźnikach. Chcemy móc stwierdzić, „OK, teraz jest gorzej”, „jest lepiej” albo „Jest rolnik, który wykorzystuje dane grunty - dawniej były odpowiednie dla ptaka X, ale teraz już tak nie jest.”
00:29:43:10 - 00:29:51:18
Abigail Acton
Znaczy warunki są nieco bardziej niekorzystne. Świetnie. Dziękuję. To było bardzo dobre wyjaśnienie tej bardzo ważnej pracy. Dziękuję bardzo. Czy ktoś ma jakieś uwagi lub pytania? Tak. Damien.
00:29:51:20 - 00:30:23:04
Damien Farine
Zagadnienia, o których opowiadasz, są bardzo interesujące. Zastanawiałem się nad jedną rzeczą. Zakładam, że dysponujecie obecnie danymi satelitarnymi o dość wysokiej rozdzielczości czasowej. Jednocześnie wspominasz, że dane o występowaniu ptaków otrzymujecie tylko raz w roku. Zastanawia mnie, czy są jakieś obszary, w przypadku których możecie prowadzić bardziej intensywne obserwacje w czasie - coś w rodzaju naturalnych doświadczeń, w ramach których rolnicy zmieniają swoje zachowania w sposób asynchroniczny względem siebie. Czy możecie sprawdzić, jak to wpływa na ptaki w różnych obszarach w różnych okresach?
00:30:23:04 - 00:30:44:00
Nastasja Scholz
Byłoby to z pewnością bardzo interesujące badanie. W zasadzie podstawą jest ustalenie, czy dysponujemy danymi z obserwacji ptaków. Dane dotyczące ptaków są kluczowym elementem całego przedsięwzięcia. Nawet jeśli dysponujemy większą ilością danych satelitarnych, ale nie mamy wystarczających danych dotyczących ptaków lub dane te są zbierane tylko raz w roku, modele nie będą wystarczająco dokładne.
00:30:44:01 - 00:31:08:04
Nastasja Scholz
Zasadniczo musielibyśmy dostosować monitorowanie ptaków lub gromadzenie danych dotyczących ptaków do częstotliwości, z jaką chcemy analizować dane satelitarne. Byłoby to jednak bardzo interesujące badanie – gdybyśmy tylko dysponowali zarówno danymi satelitarnymi, jak i deskryptorami środowiskowymi oraz obserwacjami ptaków obejmującymi cały rok.
00:31:08:05 - 00:31:31:13
Abigail Acton
Rzeczywiście, uzyskanie dokładnych danych dotyczących populacji ptaków musi być bardzo trudne, zwłaszcza w… Przypuszczam, że jest to trudniejsze w przypadku obszarów porośniętych gęstą roślinnością i drzewami. Takie czynniki muszą utrudniać prowadzenie badań. Jak zatem można dokładnie ustalić populacje ptaków i zmiany ich liczebności w czasie? Oczywiście poza korzystaniem z pomocy zapalonych obserwatorów oraz ornitologów, którzy je liczą?
00:31:31:14 - 00:31:34:22
Abigail Acton
Jak się to właściwie robi? Jak to się odbywa w praktyce? Macie jakieś pomysły?
00:31:34:23 - 00:31:51:24
Damien Farine
Tak to wygląda z doświadczenia. Obserwatorzy są w stanie spojrzeć na ptaka i zidentyfikować go na podstawie cech charakterystycznych. Rozumiem. Doświadczeni obserwatorzy ptaków potrafią rozpoznać ptaki na podstawie ich odgłosów, więc jeśli tylko słyszą śpiew, potrafią wskazać gatunek na tej podstawie.
00:31:51:24 - 00:31:54:03
Abigail Acton
Zwłaszcza jeśli dany odgłos jest wierny. Między innymi dzięki twojej pracy, Davidzie.
00:31:54:08 - 00:32:05:07
Damien Farine
Poza tym gdy codziennie obserwujesz ptaki, potrafisz wychwycić najdrobniejsze sygnały. Wystarczy dostrzec kilka piór w ogonie, by z dużą pewnością określić gatunek na podstawie koloru, kształtu i sposobu poruszania się.
00:32:05:08 - 00:32:13:06
Abigail Acton
Tego rodzaju badania nadal opierają się w dużej mierze na ręcznej pracy ludzi, nie zaś na obserwacjach satelitarnych terenu i cech charakterystycznych. Tak.
00:32:13:08 - 00:32:35:11
Damien Farine
Cóż, w rzeczywistości coraz częściej śledzimy ptaki. Działa to na podobnej zasadzie jak śledzenie perliczek przy pomocy nadajników GPS, ale stosujemy to na znacznie większą skalę. Na przykład w ramach niektórych naszych projektów obserwujemy setki ptaków jednocześnie. Gdy rozpierzchną się w terenie, możemy obserwować z dnia na dzień lub z godziny na godzinę jak wybierają różne części siedliska.
00:32:35:14 - 00:32:39:00
Abigail Acton
Powinieneś podzielić się tymi informacjami z Nastasją. Davidzie, chciałeś coś dodać?
00:32:39:06 - 00:32:55:10
David Wheatcroft
Zgadza się, przepraszam. Nastasja już o tym wspominała, ale istnieje coś takiego jak pasywny monitoring akustyczny. W ramach swoich prac zbudowałem ogromne układy mikrofonów na szlakach migracyjnych i w określonych obszarach, aby móc automatycznie monitorować występowanie gatunków.
00:32:55:12 - 00:33:00:12
Abigail Acton
Następnie wykorzystujecie sztuczną inteligencję do interpretacji danych? Czy raczej robią to ludzie?
00:33:00:13 - 00:33:04:04
David Wheatcroft
Wydaje mi się, że sztuczna inteligencja szkolona przez ludzi. Tak.
00:33:04:06 - 00:33:04:24
Abigail Acton
Dobrze.
00:33:05:00 - 00:33:06:23
David Wheatcroft
Powiedzmy, że dzieje się to z udziałem ludzi.
00:33:07:00 - 00:33:22:01
Abigail Acton
Tak. To było absolutnie fascynujące spotkanie. Naprawdę bardzo mi się to wszystko podobało. Bardzo dziękuję wam wszystkim za tę niezwykle ważną pracę. Ptaki są barometrem, który wskazuje stan środowiska. Wszyscy zauważamy spadek ich liczebności. Dlatego bardzo dziękuję za niezwykle ważną pracę, którą wykonujecie. Bardzo to doceniam. Dziękuję wam za dzisiejszą rozmowę.
00:33:22:03 - 00:33:22:24
Damien Farine
Dziękuję, Abigail.
00:33:23:00 - 00:33:25:22
Nastasja Scholz
Dziękuję, dziękuję. Miło było się z wami spotkać. Tak.
00:33:25:23 - 00:33:26:16
Abigail Acton
Świetnie. Super.
00:33:26:18 - 00:33:28:02
David Wheatcroft
Bardzo dziękuje za możliwość udziału.
00:33:28:03 - 00:33:29:03
Nastasja Scholz
Popieram.
00:33:29:08 - 00:33:31:06
Abigail Acton
Dobrze jest wymieniać się pomysłami. Do zobaczenia. Do następnego razu.
00:33:31:07 - 00:33:32:01
David Wheatcroft
Do zobaczenia.
00:33:32:03 - 00:33:32:09
Damien Farine
Do zobaczenia.
00:33:32:13 - 00:33:35:05
Nastasja Scholz
Do zobaczenia.
00:33:35:07 - 00:33:59:20
Abigail Acton
Jeśli spodobał Ci się ten odcinek, zachęcam do obserwowania naszego podcastu w serwisach Spotify, Apple Podcasts lub na innych platformach, dzięki którym słuchasz swoich ulubionych podcastów. Zajrzyj też na stronę naszego podcastu w serwisie CORDIS. Zachęcam również do zasubskrybowania naszego podcastu – dzięki temu nie ominą cię informacje na temat najciekawszych badań naukowych finansowanych przez UE. Jeśli lubisz nas słuchać, możesz powiedzieć o nas znajomym! Rozmawialiśmy o zwierzętach zamieszkujących wulkany, ochronie rojów pszczół dzięki sztucznej inteligencji oraz inteligentnych tkaninach, które mogą ułatwić samodzielne funkcjonowanie.
00:33:59:24 - 00:34:18:04
Abigail Acton
Być może uczestniczysz w projekcie lub chcesz uzyskać dofinansowanie. Zapraszamy do serwisu CORDIS, gdzie znajdziesz informacje, czym zajmują się inni badacze zajmujący się twoją dziedziną. Zajrzyj na nasz portal i poznaj badania, które zmieniają świat. Czekamy także na wiadomości, informacje i opinie! Możesz skontaktować się z nami pod adresem editorial@cordis.europa.eu. Do usłyszenia!
Poniższy tekst jest tłumaczeniem transkrypcji przygotowanej przez SI.
00:00:15:15 - 00:00:34:03
Abigail Acton
Dzień dobry i zapraszam do wysłuchania nowego odcinka podcastu CORDIScovery! Z tej strony Abigail Acton. Czy zauważasz nad swoją głową tyle samo jerzyków, ile zdarzało ci się widzieć wiele lat temu? A co z jaskółkami – czy wracają do starych budynków w twojej okolicy? Czy wciąż widzisz dziesiątki wróbli na chodnikach? Czy o świcie nadal budzi cię śpiew ptaków? A może w twojej okolicy jest dziś znacznie ciszej niż jeszcze kilka lat temu?
00:00:34:06 - 00:00:58:22
Abigail Acton
Nie ułatwiamy życia ptakom - stale skupiamy się na intensyfikacji rolnictwa, prowadzimy złą gospodarkę leśną, zanieczyszczamy środowisko i realizujemy intensywną urbanizację. Jednocześnie zmiana klimatu wpływa na rozmieszczenie gatunków. Unia Europejska wspiera jednak innowacyjne badania, które pozwalają nam lepiej zrozumieć ptaki, ich potrzeby oraz sposoby ich zaspokajania. Nasi dzisiejsi goście realizują projekty, których celem jest zapewnienie naszym pierzastym przyjaciołom bezpieczniejszej przyszłości.
00:00:58:24 - 00:01:12:01
Abigail Acton
David Wheatcroft jest ekologiem behawioralnym i profesorem nadzwyczajnym zatrudnionym na Wydziale Zoologii Uniwersytetu Sztokholmskiego. Jego celem jest ustalenie, jak nauka śpiewu przez ptaki wpływa na różnice w melodiach między populacjami i gatunkami. Dzień dobry, Davidzie.
00:01:12:02 - 00:01:13:07
David Wheatcroft
Cześć. Dzień dobry, Abigail.
00:01:13:10 - 00:01:27:06
Abigail Acton
Cześć. Damien Farine jest profesorem nadzwyczajnym na Australijskim Uniwersytecie Narodowym oraz badaczem stowarzyszonym współpracującym z Instytutem im. Maxa Plancka ds. Zachowań Zwierząt. Badacz zajmuje się wzajemnymi oddziaływaniami zachowań zbiorowych i środowiska. Dzień dobry, Damien.
00:01:27:07 - 00:01:28:19
Damien Farine
Dzień dobry, Abigail.
00:01:28:21 - 00:01:51:08
Abigail Acton
Nastasja Scholz jest geofizyczką i starszą badaczką w przedsiębiorstwie LUP GmbH, które specjalizuje się w planowaniu krajobrazu, ochronie przyrody oraz teledetekcji środowiskowej. Nastasja jest szczególnie zainteresowana współpracą z interesariuszami i przedstawicielami różnych dziedzin w celu poszukiwania sposobów na poprawę działań ochronnych i renaturyzacyjnych, które przyniosą korzyści ptakom. Dzień dobry, Nastasjo.
00:01:51:09 - 00:01:52:19
Nastasja Scholz
Cześć. Miło cię widzieć.
00:01:52:19 - 00:02:12:01
Abigail Acton
Mnie również. Pozwól, że zacznę od ciebie, Davidzie. Ptaki śpiewające potrafią rozpoznawać śpiew przedstawicieli własnego gatunku już od bardzo młodego wieku – ta umiejętność wpływa na poznawane przez nie melodie i wybór śpiewów, które będą preferować w dorosłym życiu. Projekt SongNeuroGen miał na celu ustalenie przyczyn ewolucji tej umiejętności oraz przebiegu tego procesu. Dlaczego uznałeś, że warto zgłębiać właśnie ten obszar badań?
00:02:12:01 - 00:02:14:08
David Wheatcroft
Ptaki ryzykują, że nie będą w stanie znaleźć partnera.
00:02:14:10 - 00:02:35:17
David Wheatcroft
Młode osobniki nie są uczone ani korygowane przez rodziców, w przeciwieństwie do ludzi uczących się języka. Zamiast tego mają kontakt z szeroką gamą dźwięków, które mogą usłyszeć między innymi w lasach. Konwencjonalna teoria wyjaśniająca ten proces zakładała, że młode ptaki śpiewające albo rodzą się ze stosowną wiedzą, albo bardzo wcześnie uświadamiają sobie, jak powinien brzmieć właściwy śpiew.
00:02:35:17 - 00:02:41:10
David Wheatcroft
Jednak sposób działania tych wzorców i proces ich wykształcania od dawna stanowią wyzwanie dla naukowców na całym świecie.
00:02:41:11 - 00:02:44:11
Abigail Acton
Rozumiem. Jakie działania podjęliście zatem w ramach projektu, aby rozwiązać tę zagadkę?
00:02:44:12 - 00:02:50:14
David Wheatcroft
Jak już wspomniałem, jest to temat, którym naukowcy interesują się
od dziesięcioleci.
00:02:50:16 - 00:02:51:16
Abigail Acton
Zadałam logiczne pytanie, prawda?
00:02:51:20 - 00:02:52:09
David Wheatcroft
Jak najbardziej.
00:02:52:11 - 00:02:55:14
Abigail Acton
Pytanie o to, jak i dlaczego tak się dzieje, nasuwa się samo. Tak. Choć bardziej ciekawi sam proces, nie jego przyczyny.
00:02:55:15 - 00:03:20:05
David Wheatcroft
Zgadza się. Pytania dotyczące śpiewu ptaków badacze zadają sobie od dawna, jednak dotychczasowe badania skupiały się głównie na gatunkach łatwych do hodowli w niewoli. Mowa o gatunkach laboratoryjnych. Wynika to z tego, że sporą grupę badaczy zajmujących się tymi zagadnieniami stanowią neurobiolodzy oraz komparatywiści. Postanowiłem pójść inną drogą i połączyć badania terenowe z metodami laboratoryjnymi, aby osadzić te zagadnienia w swoistym kontekście ekologicznym.
00:03:20:07 - 00:03:46:02
David Wheatcroft
W ramach badań skupiłem się na bardzo pospolitym gatunku, którego populacja niestety stale się zmniejsza - muchołówce żałobnej. Muchołówki gniazdują na terenie całej Europy i Azji, od Hiszpanii po Syberię. Moja koncepcja zakładała połączenie badań terenowych, podczas których mogliśmy przyjrzeć się różnicom w śpiewie na obszarze występowania gatunku, a także próby ustalenia warunków ekologicznych lub wydarzeń, które doprowadziły do ich wykształcenia.
00:03:46:04 - 00:04:03:19
David Wheatcroft
W ramach pierwszego przeprowadzonego przez nas badania wykorzystałem pewną szczególną cechę muchołówki żałobnej - fakt, że pisklęta przebywające w gnieździe wołają o pokarm w odpowiedzi na śpiew. Kiedy słyszą śpiew, odpowiadają na niego odgłosami próśb o pożywienie. Liczba wydawanych przez nie odgłosów różni się w zależności od rodzaju śpiewu.
00:04:03:20 - 00:04:13:12
David Wheatcroft
Chcieliśmy wykorzystać reakcje piskląt, aby dowiedzieć się, jakie rodzaje dźwięków podobają się młodym ptakom, co sygnalizują i na jakie piosenki reagują w pierwszych tygodniach życia. Tak.
00:04:13:13 - 00:04:18:13
Abigail Acton
Czy właśnie dlatego wybraliście ten gatunek? Czy może były jeszcze inne powody, które uwarunkowały waszą decyzję?
00:04:18:15 - 00:04:35:08
David Wheatcroft
Zgadza się, to był jeden z kilku powodów, które wpłynęły na wybór właśnie tego gatunku. Istotnym wyzwaniem w przypadku muchołówek jest fakt, że są ptakami wędrownymi i na zimę odlatują do Afryki. W rezultacie znikają. Nie jesteśmy w stanie ich śledzić. Nie mamy pojęcia, czego doświadczają podczas długiej podróży. Wiele ptaków nigdy nie wraca.
00:04:35:09 - 00:04:54:16
David Wheatcroft
Chcieliśmy dowiedzieć się możliwie najwięcej na najwcześniejszym etapie życia ptaków. Interesowało nas między innymi to, na jakie śpiewy reagują pisklęta. Kolejny krok procesu wynikał z tego, że chcieliśmy... Mieliśmy nadzieję, że uda nam się powiązać upodobania piskląt z melodiami śpiewanymi i preferowanymi po osiągnięciu dojrzałości. Jak już wspomniałem, musieliśmy stawić czoła problemowi dużej wyrwy w ich życiorysach, w wyniku której brakowało nam danych.
00:04:54:16 - 00:05:15:09
David Wheatcroft
Opracowaliśmy w związku z tym szereg eksperymentalnych rozwiązań, dzięki którym chcieliśmy rozwiązać ten problem. Jednym z nich było wychowywanie ptaków w niewoli, co umożliwiłoby nam przedstawianie im zróżnicowanych dźwięków przez cały rok, aby ocenić, czego udało się im nauczyć. Innym rozwiązaniem było przeniesienie ptasich embrionów, czyli jaj, z Niderlandów do Szwecji.
00:05:15:11 - 00:05:23:03
David Wheatcroft
Chodziło o oddzielenie wpływu genetyki i doświadczeń na melodie śpiewane przez ptaki.
00:05:23:05 - 00:05:26:11
Abigail Acton
To absolutnie fascynujące. Jakie były efekty tych prac? Co udało wam się dzięki temu ustalić?
00:05:26:12 - 00:05:54:24
David Wheatcroft
Na szczęście udało nam się odkryć coś, czego nie wiedzieliśmy przed rozpoczęciem prac - śpiew muchołówek żałobnych jest zróżnicowany na całym obszarze występowania gatunku, co okazało się bardzo przydatnym odkryciem. Śpiew nie różni się w obrębie poszczególnych populacji. Z tego powodu przenoszenie ptaków w ramach doświadczeń wykorzystujących nagrania nie przyniosłoby rezultatów. To była pierwsza rzecz, którą udało nam się dowieść. Stwierdziliśmy także, że muchołówki żałobne doskonale radzą sobie zarówno z rozpoznawaniem, jak i naśladowaniem śpiewów typowych dla populacji źródłowej.
00:05:55:01 - 00:06:07:18
David Wheatcroft
Zarówno hodowla ptaków w laboratoriach, jak i doświadczenia obejmujące przenoszenie ptaków wskazują to samo – muchołówki mają selektywną zdolność śpiewania melodii typowych dla swojej populacji, nawet jeśli wcześniej nie miały z nimi styczności.
00:06:07:18 - 00:06:13:05
Abigail Acton
Pozwól, że wrócę do jednej kwestii - wspomniałeś o jajach sprowadzanych z innej części Europy. Czy mówiłeś skąd pochodziły te jaja?
00:06:13:05 - 00:06:14:23
David Wheatcroft
Pochodziły z Niderlandów.
00:06:14:24 - 00:06:23:14
Abigail Acton
Rozumiem. Zatem wzięliście jaja z Niderlandów. Przewieźliście je do Szwecji. Zdaje się, że tam właśnie prowadzone były badania. Dokładnie. Co udało się wam zaobserwować po wykluciu się niderlandzkich piskląt?
00:06:23:15 - 00:06:54:23
David Wheatcroft
W ramach badań przeprowadzonych wspólnie z naszymi partnerami zaobserwowaliśmy, że pisklęta były wychowywane przez szwedzkie ptaki, co oznacza, że wszystkie doświadczenia związane ze śpiewem zdobyły w Szwecji. Niektóre z tych piskląt przeżyły, a następnie migrowały do Afryki. Co istotne, powróciły do Szwecji, by rozmnażać się tam już jako dorosłe osobniki. Nagraliśmy ich śpiew, a następnie porównaliśmy go ze śpiewem lokalnych szwedzkich ptaków oraz ptaków z populacji źródłowej w Niderlandach.
00:06:54:24 - 00:06:56:04
Abigail Acton
Co udało wam się ustalić?
00:06:56:05 - 00:07:08:22
David Wheatcroft
W wyniku porównania ustaliliśmy coś, co nie będzie pewnie dla nikogo zaskoczeniem. Ptaki mające kontakt wyłącznie ze szwedzkimi melodiami doskonale je naśladowały. Co ciekawe, wybierały jednak wyłącznie szwedzkie śpiewy, które były najbardziej zbliżone do niderlandzkich.
00:07:08:23 - 00:07:09:17
Abigail Acton
Och.
00:07:09:19 - 00:07:16:12
David Wheatcroft
Na podstawie melodii słuchanych w Szwecji wybierały dźwięki najbardziej zbliżone do tych, które występowały w Niderlandach.
00:07:16:13 - 00:07:27:12
Abigail Acton
Jak rozumiem, badane ptaki słyszały wiele melodii, z którymi mogły się w pewnym sensie utożsamiać, wybierać je i same z nich korzystać. Chcesz powiedzieć, że wybierały te, które brzmiały najbardziej podobnie do melodii z Niderlandów?
00:07:27:13 - 00:07:27:23
David Wheatcroft
Zgadza się.
00:07:28:01 - 00:07:31:08
Abigail Acton
Mimo że nigdy wcześniej nie miały styczności z tymi melodiami, bo jeszcze się nie wykluły?
00:07:31:10 - 00:07:48:22
David Wheatcroft
Zgadza się. Zaobserwowaliśmy bardzo podobne zjawisko, kiedy całkowicie wyeliminowaliśmy ten czynnik poprzez zabranie ptaków ze środowiska i ich hodowlę w niewoli. Wnioski z tego doświadczenia były dokładnie takie same. Okazuje się, że jeśli ptaki mają kontakt ze śpiewem przedstawicieli swojej populacji i śpiewami innych populacji, będą najdokładniej naśladować śpiewy swojej populacji.
00:07:48:23 - 00:07:52:24
Abigail Acton
Wychodzi zatem na to, że ptaki wolą melodie pochodzące z ich własnego regionu geograficznego, nawet jeśli nigdy nie miały z nim styczności.
00:07:53:01 - 00:08:09:14
David Wheatcroft
Zgadza się. Sugeruje to, że istnieją pewnego rodzaju różnice genetyczne między przedstawicielami różnych populacji, które w jakiś sposób skłaniają je do selektywnego uczenia się melodii populacji, z których pochodzą. Można to porównać do sytuacji, w której ludzie z różnych krajów mieliby mieć predyspozycje do nauki języka swojego kraju.
00:08:09:15 - 00:08:19:00
Abigail Acton
Tak. Albo fonemów, które pochodzą z ich naturalnego języka. To naprawdę fascynujące zagadnienie. Dziękuję. Doskonale to wyjaśniłeś. Dziękuję serdecznie. Czy ktoś ma jakieś pytania do Davida? Tak. Nastasjo?
00:08:19:01 - 00:08:55:04
Nastasja Scholz
Zastanawia mnie jedna kwestia. Monitoring akustyczny stanowi źródło danych do badań nad rozmieszczeniem gatunków. Interesuje mnie to, czy nagrania akustyczne i modele oparte na nich również uwzględniają ten efekt kraju? Czy tego rodzaju efekt może wpływać na wyniki uzyskane na podstawie tych modeli, jeśli nie uwzględniają one lokalizacji – na przykład kraju w przypadku ptaków? Czy ma to jakiś wpływ?
00:08:55:08 - 00:09:29:11
David Wheatcroft
Tak. Wydaje mi się, że wiele systemów monitoringu akustycznego opiera się na publicznie dostępnych zbiorach śpiewów ptaków. Odkryliśmy między innymi, że w przypadku tego rodzaju publicznych zbiorów modele te nie radzą sobie zbyt dobrze z rozpoznawaniem śpiewu pochodzącego z bardzo różnych populacji muchołówek żałobnych, które były przedmiotem naszych badań. Prawdopodobnie brakuje tu pewnego elementu – często nie jesteśmy w stanie wykryć tych różnic, ponieważ modele są trenowane na danych, które nie występują w miejscach, gdzie rozmieszczone są rejestratory.
00:09:29:15 - 00:09:31:15
Nastasja Scholz
To niezwykle istotna obserwacja. Tak. Dziękuję.
00:09:31:17 - 00:09:52:13
Abigail Acton
Tak. Doprawdy, wspaniałe. To było bardzo dobre wyjaśnienie, dziękuję. Damien, kolej na ciebie. Zdolność jednostek do podejmowania wspólnych decyzji określamy mianem zbiorowego podejmowania decyzji. W jaki sposób poszczególne osobniki wpływają na decyzje grupy? Zespół projektu ECOLBEH zajmował się tą intrygującą kwestią. David badał komunikację między ptakami. Ty także zajmowałeś się tym zagadnieniem, jednak podszedłeś do tego z nieco innej perspektywy.
00:09:52:14 - 00:09:57:02
Abigail Acton
Czy mógłbyś opowiedzieć nam więcej o założeniach twojego projektu?
00:09:57:04 - 00:10:18:13
Damien Farine
Jak najbardziej. Jestem naprawdę zainteresowany sposobem, w jaki grupy podejmują decyzje. Wielu badaczy zajmuje się ewolucją społeczną. W związku z tym zadają pytania o to, dlaczego zwierzęta w ogóle tworzą grupy i gromady. Mnie z kolei szczególnie interesuje to, jak po utworzeniu grupy radzą sobie z nowymi wyzwaniami, którym stawiają czoła. Jednym z największych wyzwań jest grupowe podejmowanie decyzji.
00:10:18:13 - 00:10:43:02
Damien Farine
Brak możliwości skutecznego podejmowania decyzji w zasadzie uniemożliwia przetrwanie grupy. Wówczas gromadzenie się w zasadzie traci sens. Problem z podejmowaniem decyzji grupowych, z którym zmagają się zwierzęta, polega przede wszystkim na tym, że wszystkie osobniki w danej grupie mają zróżnicowane preferencje. Poszczególne zwierzęta mogą potrzebować różnych rzeczy – niektóre mogą chcieć jeść, podczas gdy inne mogą być spragnione.
00:10:43:03 - 00:11:03:17
Damien Farine
Inne zwierzęta mogą chcieć odpocząć. Poszczególne jednostki mają różne doświadczenia - niektóre mogą dysponować większą wiedzą o otoczeniu, a inne mniejszą. W praktyce oznacza to, że jeśli członkowie grupy nie są w stanie znaleźć kompromisowego rozwiązania, grupa ulega rozpadowi, podobnie jak cała gromada.
00:11:03:21 - 00:11:09:19
Abigail Acton
Rozumiem. To fascynujące. Jakie zwierzęta badałeś w ramach tego projektu?
00:11:09:24 - 00:11:23:22
Damien Farine
Tak. Jako gatunek badawczy wybrałem perliczkę sępią. Zdaję sobie sprawę, że wybór tego ptaka może wydawać się nieco dziwny. Zwłaszcza kiedy ktoś ma świadomość, że w języku angielskim stado perliczek określamy mianem „zamieszania”.
00:11:23:24 - 00:11:26:16
Abigail Acton
Rozumiem - można odnieść wrażenie, że taki właśnie wybór jest nieco nieintuicyjny. Tak.
00:11:26:17 - 00:11:45:11
Nastasja Scholz
Cóż, zgadzam się. Wiele osób, które odwiedziły Afrykę, zetknęło się z perlicą. Wszyscy mówili, że praca z tymi ptakami to szaleństwo. Czemu? Bo te ptaki są kompletnymi półgłówkami. Jednak choć inni ludzie widzieli w nich uosobienie chaosu, mnie udało się odkryć całkiem nieźle zorganizowaną społeczność.
00:11:45:15 - 00:11:58:13
Abigail Acton
To się rozumie samo przez się, w innym przypadku nie byłyby przecież grupą. Musi zatem istnieć jakiś porządek w tym całym chaosie. Jakie działania podjąłeś, by lepiej zrozumieć te zachowania? Jakie badania pomogły ci w ustaleniu tego, czy tego rodzaju czynniki występują w rzeczywistości?
00:11:58:14 - 00:12:24:18
Damien Farine
Jasne. Podstawową rzeczą, od której musieliśmy zacząć, było ustalenie metody badania tych ptaków, co samo w sobie nie było łatwe. David wspomniał o muchołówkach żałobnych, które są dość dobrze zbadanym gatunkiem, często wykorzystywanym w badaniach. Podobnie sprawa wygląda w przypadku sikorek bogatek w Zjednoczonym Królestwie i w innych regionach Europy. Jednak nikt dotychczas nie badał perliczek, a już na pewno nie skupiał się na tym konkretnym gatunku. Nie wiedziałem nawet, jak podejść do wyłapywania tych ptaków.
00:12:24:20 - 00:12:51:08
Damien Farine
Podczas mojej pierwszej wyprawy badawczej pojechałem do Kenii. Dałem sobie dziesięć dni. Spędziliśmy cały ten okres próbując schwytać ptaki. Gdy wracaliśmy wieczorami na kolację, wszyscy pytali nas, czy mieliśmy tego dnia szczęście. Zdaliśmy sobie sprawę, że robienie w kółko tego samego było nudne i skazane na porażkę. Byliśmy blisko, ale ostatniego dnia udało nam się wywabić dwa osobniki, co dało mi wystarczającą pewność siebie, by podjąć decyzję o kontynuacji projektu, a następnie ustalić, jak należy wyłapywać te ptaki.
00:12:51:08 - 00:12:59:22
Damien Farine
Ostatecznie poradziliśmy sobie z tym całkiem nieźle. W końcu udało nam się dojść do momentu, w którym byliśmy w stanie łapać całe grupy ptaków. Pewnego dnia schwytaliśmy w pułapkę ponad 100 osobników.
00:13:00:00 - 00:13:05:24
Abigail Acton
Co robiliście z ptakami po ich schwytaniu? Oczywiście wiem, że żadnemu ptakowi nie dzieje się krzywda podczas badań. Co robicie, kiedy już je złapiecie?
00:13:06:04 - 00:13:27:22
Damien Farine
Zgadza się, jak najbardziej. Podstawowym założeniem jest zadbanie o to, by ptaki mogły nadal zachowywać się w całkowicie naturalny sposób. Jednym z czynników, które wpłynęły na wybór właśnie tych ptaków było to, że uznałem je za bardzo towarzyskie. Wcześniej zastanawiałem się nad pracowaniem z pawianami. Praca z tymi naczelnymi stanowi jednak naprawdę duże wyzwanie, ponieważ wymaga umiejętności rozróżniania poszczególnych osobników, ogranicza badania do jednej grupy jednocześnie i tak dalej.
00:13:27:22 - 00:13:47:00
Damien Farine
Moje wcześniejsze doświadczenie zawodowe dotyczyło ptaków. Dużą zaletą pracy z ptakami jest to, że możemy założyć im na nogi małe kolorowe obrączki, a dzięki nim możemy zidentyfikować każdego osobnika - każdy ptak jest oznaczany unikalną kombinacją kolorów. W ten sposób udało nam się oznakować ponad tysiąc ptaków. Dzięki temu mogliśmy badać tę populację i śledzić losy ponad tysiąca osobników.
00:13:47:01 - 00:14:12:04
Damien Farine
Kolejną naprawdę istotną zaletą perliczek jest to, że są dość duże. Dzięki temu mogą nosić niezawodne nadajniki GPS. Co więcej, prowadzą życie głównie na lądzie. Prawie nigdy nie latają, a gdy zrywają się do lotu, to oznacza, że są ścigane przez drapieżnika. Dzięki temu mogliśmy założyć ptakom nadajniki GPS, które dostarczają nam bardzo szczegółowych i aktualizowanych na bieżąco informacji o tym, dokąd dokładnie leci każdy ptak, jak się porusza i tak dalej.
00:14:12:04 - 00:14:34:10
Damien Farine
Jesteśmy w stanie założyć nadajniki wielu lub wszystkim osobnikom w danej grupie. Dzięki temu uzyskaliśmy informacje nie tylko o tym, jak poruszał się każdy ptak, ale także o tym, jak ptaki poruszały się względem siebie. Wynika to z prostego założenia - skoro chcieliśmy badać jak grupa podejmuje decyzję, musieliśmy mieć możliwość obserwowania, jak wszystkie osobniki zachowują się w tym samym czasie.
00:14:34:14 - 00:14:39:08
Abigail Acton
Świetnie. Czyli przyglądasz się zachowaniom ptaków bardzo kompleksowo. Czego się w ten sposób dowiedziałeś?
00:14:39:09 - 00:15:02:14
Damien Farine
Jak najbardziej. Pierwszym z ekscytujących ustaleń było to, że ptaki w rzeczywistości nie podążają za przywódcą stada. Gdy zapytasz ludzi o zbiorowe podejmowanie decyzji i każesz im odpowiedzieć, kto ich zdaniem przewodzi w grupie, prawie wszyscy odpowiedzą, że jest to dominujący samiec. Ta idea jest w jakiś sposób głęboko zakorzeniona w naszej podświadomości. Możemy później wrócić do rozważań leżących u podstaw takiego przekonania.
00:15:02:14 - 00:15:28:24
Damien Farine
Rzeczywistość jest jednak zupełnie inna. Z punktu widzenia teorii ewolucji nie ma sensu, aby wszystkie osobniki zawsze podążały za tą samą jednostką, która robi co chce - pozostali mogą w tej sytuacji nie otrzymać tego, czego potrzebują. I właśnie to odkryliśmy podczas badań w Gwinei - ptaki nie podążają za jednym osobnikiem. Występuje osobnik dominujący, tak zwany samiec alfa, ale nie ma większego wpływu na decyzję grupy niż jakikolwiek inny osobnik.
00:15:28:24 - 00:15:40:02
Damien Farine
Gdy w grupie dochodzi do konfliktu, pojawiają się różnice zdań lub preferencji co do tego, dokąd iść, kwestia ta jest rozstrzygana w drodze głosowania.
00:15:40:03 - 00:15:43:07
Abigail Acton
Ach! Głosowania? To fascynujące. Możesz nam to przybliżyć?
00:15:43:11 - 00:16:05:17
Damien Farine
Oczywiście. Każdy osobnik wyraża swoje preferencje co do kierunku, w którym powinna pójść grupa, odchodząc w konkretną stronę. Reszta grupy wybiera następnie kierunek obrany przez większość osobników. Jeśli cztery ptaki chcą iść w kierunku A, a trzy w kierunku B, grupa prawie zawsze wybierze kierunek A.
00:16:05:17 - 00:16:16:09
Abigail Acton
Chcesz powiedzieć, że ptaki rozdzielają się, następnie wybierają konkretną drogę, a potem czekają? Jak najbardziej. A kiedy stanie się jasne, która grupa jest większa, mniejsza grupa dołączy do większości.
00:16:16:10 - 00:16:25:20
Damien Farine
Jak najbardziej. Nie każda jednostka koniecznie musi brać udział w każdej decyzji. Możemy mieć do czynienia z grupą 30 lub 40 ptaków, jednocześnie pięć z nich wybierze jeden kierunek, a cztery inny.
00:16:25:21 - 00:16:28:18
Abigail Acton
Czyli pozostałe, niezdecydowane ptaki podążają za tą piątką?
00:16:28:18 - 00:16:32:14
Damien Farine
Ptaki, które się wahają, podążają za piątką, a reszta za czwórką. Potem po prostu idą za nimi.
00:16:32:16 - 00:16:38:20
Abigail Acton
Tak, ma to sens. Rozumiem. To naprawdę fascynujące. Bardzo ciekawe zagadnienie. Co jeszcze udało się wam ustalić?
00:16:38:21 - 00:17:09:22
Damien Farine
Jak już wspomniałem, nie każdy osobnik bierze udział w podejmowaniu decyzji. Odkryliśmy to w praktycznie każdej badanej populacji. Wcześniej zajmowałem się pawianami. Okazuje się, że pawiany podejmują decyzje dokładnie w taki sam sposób jak perliczki, co samo w sobie jest interesującym odkryciem. Jednocześnie zarówno w przypadku pawianów, jak i perliczek, a także u innych gatunków, w przypadku których zbadano te zagadnienia, udało się odkryć jedną rzecz - nie każdy osobnik zawsze bierze czynny udział w podejmowaniu decyzji. Niektóre osobniki robią to często, a inne rzadziej.
00:17:09:22 - 00:17:28:22
Damien Farine
Nie potrafimy wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje. Jednym z wyjaśnień tego zjawiska, które przyszło mi do głowy, jest to, że każde przejawiane zachowanie jest w pewnym sensie wynikiem kompromisu. Wybór opcji A oznacza mniejszą szansę na opcję B, z kolei wybór opcji B zmniejsza szanse na opcję A. Zwykle uważamy, że procesie podejmowania decyzji bycie liderem jest korzystne, prawda?
00:17:29:00 - 00:17:50:23
Damien Farine
W rzeczywistości jednak bardzo prawdopodobne jest to, że ta rola wiąże się z pewnymi kosztami. Jednym z głównych celów moich prac było w związku z tym wyjście w teren w celu zrozumienia, jakie koszty wiążą się z byciem liderem oraz uczestnictwem w zbiorowym podejmowaniu decyzji. W ramach tych badań każdej perlicy z grupy założyliśmy małe urządzenia przypominające zegarki sportowe, dzięki którym mogliśmy rejestrować ich tętno.
00:17:51:00 - 00:17:51:16
Abigail Acton
Och, to ciekawe.
00:17:51:17 - 00:18:08:16
Damien Farine
Dane zestawiliśmy z informacjami z nadajników GPS, dzięki którym widzieliśmy, jak ptaki poruszają się względem siebie. Ilekroć dochodziło do konfliktów, na przykład w sytuacjach, gdy niektóre osobniki chciały iść w jednym kierunku, a inne w innym, obserwowaliśmy jak zmienia się tętno ptaków. Tętno stanowiło swoisty wskaźnik ich stanu fizjologicznego.
00:18:08:17 - 00:18:09:06
Abigail Acton
Wskazywało niepokój.
00:18:09:07 - 00:18:09:16
Damien Farine
Zgadza się.
00:18:09:16 - 00:18:11:15
Abigail Acton
Pozwalało wam ustalić poziom stresu. Tak. Kortyzol.
00:18:11:16 - 00:18:28:02
Damien Farine
Zgadza się! Wzrost tętna wskazywał, że dany ptak był nieco bardziej pobudzony lub zestresowany. Odkryliśmy, że poszczególne ptaki mają podwyższone tętno, gdy próbują przejąć przywództwo. Niezwykle interesujące było to, że zależało to w dużej mierze od poziomu konfliktów w grupie.
00:18:28:02 - 00:18:49:19
Damien Farine
Im bardziej poszczególne osobniki chciały podążać w różnych kierunkach, tym wyższe było tętno u ptaków, które sprzeciwiały się większości. U osobników należących do mniejszości zaobserwowaliśmy najwyższe tętno. Podobnie było w sytuacjach, gdy przegrywały w głosowaniach. Mówimy tu o dość istotnych zmianach tętna, które osiągało poziom porównywalny z tętnem ptaków biegnących z pełną prędkością.
00:18:49:20 - 00:18:50:10
Abigail Acton
O rety.
00:18:50:11 - 00:18:54:01
Damien Farine
Udział w tym procesie jest zatem dość stresujący.
00:18:54:03 - 00:19:01:22
Abigail Acton
A co z samcami alfa lub innymi ptakami, które można scharakteryzować jako bardziej dominujące – czy też stresują się bardziej, gdy muszą podjąć decyzję?
00:19:01:23 - 00:19:04:14
Damien Farine
Niestety, nie było to przedmiotem prowadzonych przez nas badań. Nie musieliśmy się tym zajmować.
00:19:04:14 - 00:19:07:10
Abigail Acton
Myślę, że ustalenie związków między stresem i władzą byłoby bardzo interesujące. Rozumiesz, prawda?
00:19:07:11 - 00:19:25:10
Damien Farine
Tak, to zdecydowanie jedno z ważniejszych pytań, na które wciąż nie znamy odpowiedzi. Wracając na chwilę do pierwotnych założeń - skoro nie wszystkie ptaki biorą udział w podejmowaniu decyzji, być może niektóre osobniki są nieco bardziej odporne na ten stres. Myślę, że dokładnie to samo możemy zauważyć u ludzi.
00:19:25:12 - 00:19:32:18
Damien Farine
Niektóre osoby wydają się nie przejmować tym rodzajem stresu. Innym nawet najdrobniejsze konflikty skutecznie spędzają sen z powiek.
00:19:32:19 - 00:19:34:06
Abigail Acton
Naprawdę przejmują się drobiazgami.
00:19:34:08 - 00:19:34:15
Damien Farine
Tak.
00:19:34:17 - 00:19:49:02
Abigail Acton
Masz rację. Tak. Być może niektórzy są po prostu bardziej apatyczni od innych. Nie rozumiem czasem, czemu uważamy, że zwierzęta różnią się od nas w tak dużym stopniu. Wszak wszyscy jesteśmy zwierzętami. Super. Bardzo dobrze to wyjaśniłeś, dziękuję bardzo. Czy ktoś ma jakieś uwagi lub pytania do Damiena? Tak. Proszę, David.
00:19:49:03 - 00:20:13:10
David Wheatcroft
Tak. Dziękuję. Damien. Zastanawiałem się nad twoimi słowami o zasadzie większości w kontekście grupowego podejmowania decyzji. Zauważyłeś, że mogą występować istotne różnice w poziomie motywacji poszczególnych osobników. Czy zdarzają się sytuacje, w których mała grupa nie zgadza się z większością? Na przykład gdy chodzi o głód lub zauważenie drapieżników. Czy są sytuacje, w których ta zasada zawodzi?
00:20:13:11 - 00:20:34:20
Damien Farine
Nie, właściwie nie znaleźliśmy przypadku, w którym ta zasada by zawiodła. Jednocześnie znaleźliśmy kilka sytuacji, w przypadku których zasada jest naprawdę elastyczna. Stosowanie jej jest więc naprawdę korzystne. Jednym z przykładów jest sytuacja, w której stado perliczek natrafia na przykład na wielką kupę słoniowego łajna. Ptaki lubią przebywać w pobliżu miejsc, gdzie były słonie, a odchody słoni zawierają mnóstwo dużych, soczystych larw.
00:20:34:20 - 00:20:55:05
Damien Farine
Dominujący samiec często przegania pozostałe ptaki i próbuje powstrzymać pozostałe osobniki przed żerowaniem. Zamiast kręcić się w pobliżu i cierpliwie czekać, pozostałe osobniki przegrupowują się, a następnie po prostu ruszają w kierunku, gdzie mogą znaleźć lepsze źródła pożywienia.
00:20:55:05 - 00:21:01:22
Damien Farine
To sprawia, że dominujący samiec nie ma innego wyboru, jak tylko podążyć za nimi - jeśli tego nie zrobi, straci możliwość bycia częścią grupy.
00:21:01:23 - 00:21:03:04
Abigail Acton
Będzie odizolowany i bezbronny?
00:21:03:05 - 00:21:19:09
Damien Farine
Zgadza się. Pozwolę sobie wrócić do innego zagadnienia, o które zapytałeś - nie musi to być większość grupy. Badaliśmy grupy liczące około 60 ptaków. Odkryliśmy, że występuje w ich przypadku coś, co roboczo nazwaliśmy progiem kworum. Jest to próg określający minimalną liczbę ptaków, które muszą się przemieszczać.
00:21:19:09 - 00:21:28:08
Damien Farine
Według naszych ustaleń wynosi on około 13 osobników. Wystarczy zatem, że 13 ptaków stwierdzi: „No to lecimy, ruszamy stąd”. Reszta grupy wydaje się wtedy podążać za nimi.
00:21:28:09 - 00:21:30:05
Abigail Acton
To naprawdę świetne. Czy zawsze dokładnie tak to wygląda? Te same 13 ptaków?
00:21:30:06 - 00:21:33:02
Damien Farine
Najlepsze jest to, że jest wręcz przeciwnie. Za każdym razem chodzi o inne ptaki. Tak.
00:21:33:03 - 00:21:56:02
Abigail Acton
To naprawdę niesamowicie... Fascynujące. Dziękuję bardzo. Nastasjo, teraz kolej na ciebie. Rozmawiamy o tym, jak ptaki nawiązują relacje, komunikują się i sygnalizują swoje preferencje. Jednak żeby badać ptaki, potrzebujemy samych ptaków. Ty z kolei zajmujesz się działaniami, których celem jest zapewnienie przetrwania gatunków. Siedliska naturalne znajdują się pod presją, ponieważ staramy się zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe i zrealizować inne priorytety ludzkości.
00:21:56:03 - 00:22:10:22
Abigail Acton
Różnorodność biologiczna terenów rolniczych ma szczególne znaczenie dla zdrowia ekosystemów i zależy od tego, w jakim stopniu poszczególne siedliska są odpowiednie dla przedstawicieli różnych gatunków, w tym ptaków żyjących na obszarach rolnych. To właśnie na tym skupiał się projekt BirdWatch. Dlaczego to właśnie ta dziedzina badań cię zainteresowała, Nastasjo?
00:22:11:01 - 00:22:41:04
Nastasja Scholz
Przyznam szczerze, że kiedy zaczynałam pracę w ramach projektu BirdWatch i zagłębiałam się w to zagadnienie, byłam praktycznie zupełną nowicjuszką. Studiowałam geofizykę, moją specjalizacją jest sejsmologia źródeł trzęsień ziemi. Przez ostatnie pięć lat zajmowałam się teledetekcją satelitarną, zatem to zagadnienie było dla mnie zupełną nowością. Moi współpracownicy zajmowali się już tym zagadnieniem w ramach projektu BirdWatch i wprowadzili mnie w ten temat.
00:22:41:04 - 00:23:16:00
Nastasja Scholz
A kiedy się tym zajęłam, odkryłam zupełnie nowy świat. Musiałam zająć się badaniem czynników wpływających na wybór konkretnego siedliska przez poszczególne ptaki. Ustalić, jakie czynniki wpływają na ich rozmieszczenie. W jakich miejscach występują? Co powoduje, że nie występują w niektórych miejscach? Jak możemy je podsumować i dostrzec konflikty preferencji poszczególnych gatunków oraz jak je analizować w ramach projektu takiego jak BirdWatch?
00:23:16:01 - 00:23:22:21
Abigail Acton
Rozumiem. Super. Chodzi między innymi o pożywienie, jakiego potrzebują ptaki oraz środowisko, w jakim muszą gniazdować? Mam rację?
00:23:22:22 - 00:23:32:11
Nastasja Scholz
Zgadza się. Badamy na przykład, czy ptaki gniazdują na ziemi. A może udają się w tym celu gdzieś wyżej, gdzie znajdują się poza zasięgiem rolników. To tylko jeden z przykładów. Tak.
00:23:32:11 - 00:23:49:07
Abigail Acton
Rozumiem. Dobrze. Super. Wspomniałaś wcześniej o swoim doświadczeniu związanym z monitorowaniem Ziemi i tak dalej. Czy możesz nam opowiedzieć, jak rozwój technologii wspiera projekty takie jak twój? Jakich narzędzi używaliście w ramach swoich prac? Tylko proszę o wyjaśnienie prostymi słowami, bo nie mam żadnej wiedzy na ten temat. Czy możesz nam to wyjaśnić?
00:23:49:09 - 00:24:17:20
Nastasja Scholz
Można powiedzieć, że stosujemy dość matematyczne podejście. W rezultacie nie jest to podejście jednostkowe. Dlatego nie jestem w stanie wchodzić w szczegóły, jak robili to moi poprzednicy. Zbieramy dane dotyczące występowania poszczególnych gatunków, a następnie ustalamy statystyczne powiązania ze środowiskiem, w którym występują lub nie występują. Tego rodzaju powiązania dotyczą na przykład użytkowania gruntów w pobliżu miejsc, w których występują ptaki.
00:24:17:22 - 00:24:42:02
Nastasja Scholz
Inne kwestie obejmują między innymi intensywność upraw, topologię terenu, a także ogólny klimat. Analizujemy te czynniki i korzystamy z konkretnych źródeł danych, aby na ich podstawie sporządzić mapę deskryptorów środowiskowych. Tak to przynajmniej można podsumować. Wiele z tych informacji opiera się na danych satelitarnych, które stają się coraz bardziej dostępne.
00:24:42:02 - 00:25:03:20
Nastasja Scholz
Atrakcyjność obserwacji satelitarnych wynika z faktu, że mogą obejmować stosunkowo duży obszar. Można na przykład sporządzić w ten sposób mapę całego kraju. Co więcej, tego rodzaju obserwacje charakteryzują się również pewną powtarzalnością. To pozwala na stworzenie systemu monitorowania. Dzięki temu można gromadzić wskaźniki środowiskowe co kilka dni lub tygodni. W ten sposób można obserwować zmiany.
00:25:03:20 - 00:25:33:03
Nastasja Scholz
Następnie możemy zestawiać zmiany w deskryptorach siedlisk i sprawdzać, czy sytuacja zmienia się z upływem czasu. Zasadniczo tego rodzaju modele, nazywane modelami rozmieszczenia gatunków, pomagają nam ustalić związek między występowaniem lub brakiem konkretnego gatunku ptaka i konkretnymi lokalizacjami. To pozwala nam odwzorować występowanie odpowiednich siedlisk w przestrzeni i czasie.
00:25:33:04 - 00:25:53:10
Abigail Acton
Dobrze. To naprawdę fascynujące. Wszystko to pozwala wam obserwować, jak zachodzą pewne przemiany i transformacje. Przypuszczam, że gdy dany obszar jest wykorzystywany w celach rolniczych lub gdy następuje jego rekultywacja i oddanie przyrodzie... Jak rozumiem, widzicie zmiany w charakterystyce danego terenu. Do tego widzicie też szczegółowo jakie gatunki roślin rosną na tych obszarach. Wiem też, że zdjęcia satelitarne mogą być naprawdę bardzo szczegółowe i dostarczać wielu informacji.
00:25:53:11 - 00:25:57:10
Abigail Acton
W jaki sposób obserwujecie populacje ptaków w tych środowiskach?
00:25:57:12 - 00:26:29:15
Nastasja Scholz
Zazwyczaj korzystamy z danych pochodzących z istniejących programów monitorowania środowiska. Nie robimy wszystkiego samodzielnie. Najważniejszą kwestią jest to, że wszystkie dane muszą pochodzić od podmiotów dysponujących naprawdę dużą wiedzą w tej dziedzinie. To między innymi ekolodzy i ornitolodzy, którzy posiadają fachową wiedzę na temat tego, które dane są przydatne, a które są jedynie przypadkowymi informacjami bez znaczenia. Potrzebujemy danych wysokiej jakości, aby ustalić te powiązania.
00:26:29:15 - 00:26:36:18
Nastasja Scholz
W przeciwnym razie opracujemy błędne modele. Z tego powodu monitorowanie środowiska musi być prowadzone przez ekspertów. Tak.
00:26:36:19 - 00:26:58:03
Abigail Acton
Rozumiem. Super. Dobrze. Dzięki temu uzyskujecie czytelny obraz danej populacji. Wiecie też, jakich czynników potrzebują ptaki, by się rozwijać. Następnie możecie sprawdzić, w jaki sposób użytkowanie gruntów wpływa na te czynniki. Świetnie. To pozwala wam uzyskać jasny obraz sytuacji. Czy możesz nam opowiedzieć o jakichś interesujących wnioskach lub wynikach, które udało wam się uzyskać?
00:26:58:06 - 00:27:27:13
Nastasja Scholz
Jedną z bardziej interesujących rzeczy jest to, jak specyficzne dla poszczególnych gatunków są te rozkłady. W ramach projektu BirdWatch wybraliśmy dziesięć różnych gatunków ptaków, aby w naszych modelach odzwierciedlić ich zróżnicowane potrzeby. W zależności od gatunku obserwujemy istotne różnice w zakresie przydatności danego obszaru. W przypadku ptaków łąkowych, lubiących drzewa i preferujących tereny podmokłe obserwujemy zupełnie różne zachowania.
00:27:27:14 - 00:27:41:02
Nastasja Scholz
Na pierwszy rzut oka może się to wydawać logiczne i oczywiste, jednak co interesujące, możemy przedstawić te zależności za pomocą modeli, a następnie nanieść na mapę i uzyskać w ten sposób wizualizację, która może stanowić narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji.
00:27:41:03 - 00:27:49:24
Abigail Acton
Tak. Moim zdaniem koncepcja wizualizacji jest naprawdę ważna. Przypuszczam, że chcecie też udostępniać te dane decydentom, na przykład rolnikom. Co właściwie robicie z zebranymi danymi?
00:27:50:00 - 00:28:27:24
Nastasja Scholz
Skupiamy się głównie na decydentach politycznych, którzy podejmują decyzje o tym, jakie działania ochronne będą finansowane i jakie obszary obejmą. Zasadniczo cała złożoność wyboru konkretnego działania, które mają na celu poprawę jakości gruntów rolnych, wynika z konieczności dostosowana działań do lokalnej ekologii. W innym wypadku finansujemy działania, które mają niewielki lub wręcz negatywny wpływ. Czasami są to wręcz działania, które sprzyjają dwóm różnym gatunkom ptaków, które nie występują w jednym środowisku. Staramy się więc wyeliminować tego rodzaju konflikty.
00:28:28:05 - 00:28:45:11
Abigail Acton
Zasadniczo więc chcecie dostarczać decydentom dane, które pomogą im podejmować skuteczniejsze decyzje. Pozwól, że przedstawię przykład dla naszych słuchaczy. Popraw mnie proszę, jeśli się mylę. Przyglądasz się określonemu gatunkowi, nazwijmy go gatunkiem X. Zauważasz, że lubi gniazdować na suchej ziemi.
00:28:45:11 - 00:29:04:12
Abigail Acton
Dodatkowo to właśnie tam występują owady, którymi żywią się te ptaki. Zauważacie też, że rolnicy zaczynają wykorzystywać te tereny coraz intensywniej na potrzeby upraw. To pozwala wam zaobserwować wpływ tych działań na liczebność populacji. Na podstawie tych informacji możecie podjąć decyzję, by spróbować skłonić decydentów do wprowadzenia pewnych zmian.
00:29:04:12 - 00:29:06:02
Abigail Acton
Czy właśnie tak wygląda wasza praca?
00:29:06:03 - 00:29:43:08
Damien Farine
Tak wyglądają nasze założenia. Myślę, że w takim przypadku istotny jest efekt monitorowania, który pozwoli na porównanie sytuacji przed i po podjęciu działań. W ramach projektu BirdWatch analizowaliśmy siedliska wyłącznie w jednym roku, ale koncepcja zakłada powtarzanie tych pomiarów. Jeśli więc nastąpi zmiana w użytkowaniu gruntów, chcemy to uwzględnić w naszych modelach i wskaźnikach. Chcemy móc stwierdzić, „OK, teraz jest gorzej”, „jest lepiej” albo „Jest rolnik, który wykorzystuje dane grunty - dawniej były odpowiednie dla ptaka X, ale teraz już tak nie jest.”
00:29:43:10 - 00:29:51:18
Abigail Acton
Znaczy warunki są nieco bardziej niekorzystne. Świetnie. Dziękuję. To było bardzo dobre wyjaśnienie tej bardzo ważnej pracy. Dziękuję bardzo. Czy ktoś ma jakieś uwagi lub pytania? Tak. Damien.
00:29:51:20 - 00:30:23:04
Damien Farine
Zagadnienia, o których opowiadasz, są bardzo interesujące. Zastanawiałem się nad jedną rzeczą. Zakładam, że dysponujecie obecnie danymi satelitarnymi o dość wysokiej rozdzielczości czasowej. Jednocześnie wspominasz, że dane o występowaniu ptaków otrzymujecie tylko raz w roku. Zastanawia mnie, czy są jakieś obszary, w przypadku których możecie prowadzić bardziej intensywne obserwacje w czasie - coś w rodzaju naturalnych doświadczeń, w ramach których rolnicy zmieniają swoje zachowania w sposób asynchroniczny względem siebie. Czy możecie sprawdzić, jak to wpływa na ptaki w różnych obszarach w różnych okresach?
00:30:23:04 - 00:30:44:00
Nastasja Scholz
Byłoby to z pewnością bardzo interesujące badanie. W zasadzie podstawą jest ustalenie, czy dysponujemy danymi z obserwacji ptaków. Dane dotyczące ptaków są kluczowym elementem całego przedsięwzięcia. Nawet jeśli dysponujemy większą ilością danych satelitarnych, ale nie mamy wystarczających danych dotyczących ptaków lub dane te są zbierane tylko raz w roku, modele nie będą wystarczająco dokładne.
00:30:44:01 - 00:31:08:04
Nastasja Scholz
Zasadniczo musielibyśmy dostosować monitorowanie ptaków lub gromadzenie danych dotyczących ptaków do częstotliwości, z jaką chcemy analizować dane satelitarne. Byłoby to jednak bardzo interesujące badanie – gdybyśmy tylko dysponowali zarówno danymi satelitarnymi, jak i deskryptorami środowiskowymi oraz obserwacjami ptaków obejmującymi cały rok.
00:31:08:05 - 00:31:31:13
Abigail Acton
Rzeczywiście, uzyskanie dokładnych danych dotyczących populacji ptaków musi być bardzo trudne, zwłaszcza w… Przypuszczam, że jest to trudniejsze w przypadku obszarów porośniętych gęstą roślinnością i drzewami. Takie czynniki muszą utrudniać prowadzenie badań. Jak zatem można dokładnie ustalić populacje ptaków i zmiany ich liczebności w czasie? Oczywiście poza korzystaniem z pomocy zapalonych obserwatorów oraz ornitologów, którzy je liczą?
00:31:31:14 - 00:31:34:22
Abigail Acton
Jak się to właściwie robi? Jak to się odbywa w praktyce? Macie jakieś pomysły?
00:31:34:23 - 00:31:51:24
Damien Farine
Tak to wygląda z doświadczenia. Obserwatorzy są w stanie spojrzeć na ptaka i zidentyfikować go na podstawie cech charakterystycznych. Rozumiem. Doświadczeni obserwatorzy ptaków potrafią rozpoznać ptaki na podstawie ich odgłosów, więc jeśli tylko słyszą śpiew, potrafią wskazać gatunek na tej podstawie.
00:31:51:24 - 00:31:54:03
Abigail Acton
Zwłaszcza jeśli dany odgłos jest wierny. Między innymi dzięki twojej pracy, Davidzie.
00:31:54:08 - 00:32:05:07
Damien Farine
Poza tym gdy codziennie obserwujesz ptaki, potrafisz wychwycić najdrobniejsze sygnały. Wystarczy dostrzec kilka piór w ogonie, by z dużą pewnością określić gatunek na podstawie koloru, kształtu i sposobu poruszania się.
00:32:05:08 - 00:32:13:06
Abigail Acton
Tego rodzaju badania nadal opierają się w dużej mierze na ręcznej pracy ludzi, nie zaś na obserwacjach satelitarnych terenu i cech charakterystycznych. Tak.
00:32:13:08 - 00:32:35:11
Damien Farine
Cóż, w rzeczywistości coraz częściej śledzimy ptaki. Działa to na podobnej zasadzie jak śledzenie perliczek przy pomocy nadajników GPS, ale stosujemy to na znacznie większą skalę. Na przykład w ramach niektórych naszych projektów obserwujemy setki ptaków jednocześnie. Gdy rozpierzchną się w terenie, możemy obserwować z dnia na dzień lub z godziny na godzinę jak wybierają różne części siedliska.
00:32:35:14 - 00:32:39:00
Abigail Acton
Powinieneś podzielić się tymi informacjami z Nastasją. Davidzie, chciałeś coś dodać?
00:32:39:06 - 00:32:55:10
David Wheatcroft
Zgadza się, przepraszam. Nastasja już o tym wspominała, ale istnieje coś takiego jak pasywny monitoring akustyczny. W ramach swoich prac zbudowałem ogromne układy mikrofonów na szlakach migracyjnych i w określonych obszarach, aby móc automatycznie monitorować występowanie gatunków.
00:32:55:12 - 00:33:00:12
Abigail Acton
Następnie wykorzystujecie sztuczną inteligencję do interpretacji danych? Czy raczej robią to ludzie?
00:33:00:13 - 00:33:04:04
David Wheatcroft
Wydaje mi się, że sztuczna inteligencja szkolona przez ludzi. Tak.
00:33:04:06 - 00:33:04:24
Abigail Acton
Dobrze.
00:33:05:00 - 00:33:06:23
David Wheatcroft
Powiedzmy, że dzieje się to z udziałem ludzi.
00:33:07:00 - 00:33:22:01
Abigail Acton
Tak. To było absolutnie fascynujące spotkanie. Naprawdę bardzo mi się to wszystko podobało. Bardzo dziękuję wam wszystkim za tę niezwykle ważną pracę. Ptaki są barometrem, który wskazuje stan środowiska. Wszyscy zauważamy spadek ich liczebności. Dlatego bardzo dziękuję za niezwykle ważną pracę, którą wykonujecie. Bardzo to doceniam. Dziękuję wam za dzisiejszą rozmowę.
00:33:22:03 - 00:33:22:24
Damien Farine
Dziękuję, Abigail.
00:33:23:00 - 00:33:25:22
Nastasja Scholz
Dziękuję, dziękuję. Miło było się z wami spotkać. Tak.
00:33:25:23 - 00:33:26:16
Abigail Acton
Świetnie. Super.
00:33:26:18 - 00:33:28:02
David Wheatcroft
Bardzo dziękuje za możliwość udziału.
00:33:28:03 - 00:33:29:03
Nastasja Scholz
Popieram.
00:33:29:08 - 00:33:31:06
Abigail Acton
Dobrze jest wymieniać się pomysłami. Do zobaczenia. Do następnego razu.
00:33:31:07 - 00:33:32:01
David Wheatcroft
Do zobaczenia.
00:33:32:03 - 00:33:32:09
Damien Farine
Do zobaczenia.
00:33:32:13 - 00:33:35:05
Nastasja Scholz
Do zobaczenia.
00:33:35:07 - 00:33:59:20
Abigail Acton
Jeśli spodobał Ci się ten odcinek, zachęcam do obserwowania naszego podcastu w serwisach Spotify, Apple Podcasts lub na innych platformach, dzięki którym słuchasz swoich ulubionych podcastów. Zajrzyj też na stronę naszego podcastu w serwisie CORDIS. Zachęcam również do zasubskrybowania naszego podcastu – dzięki temu nie ominą cię informacje na temat najciekawszych badań naukowych finansowanych przez UE. Jeśli lubisz nas słuchać, możesz powiedzieć o nas znajomym! Rozmawialiśmy o zwierzętach zamieszkujących wulkany, ochronie rojów pszczół dzięki sztucznej inteligencji oraz inteligentnych tkaninach, które mogą ułatwić samodzielne funkcjonowanie.
00:33:59:24 - 00:34:18:04
Abigail Acton
Być może uczestniczysz w projekcie lub chcesz uzyskać dofinansowanie. Zapraszamy do serwisu CORDIS, gdzie znajdziesz informacje, czym zajmują się inni badacze zajmujący się twoją dziedziną. Zajrzyj na nasz portal i poznaj badania, które zmieniają świat. Czekamy także na wiadomości, informacje i opinie! Możesz skontaktować się z nami pod adresem editorial@cordis.europa.eu. Do usłyszenia!
Zrozumienie i ochrona idą w parze – działania, które wspierają dobrostan ptaków
Czy zauważasz nad swoją głową tyle samo jerzyków, ile zdarzało ci się widzieć wiele lat temu? A co z jaskółkami – czy wracają do starych budynków w twojej okolicy? Czy wciąż widzisz dziesiątki wróbli na chodnikach? Czy nadal budzi cię śpiew ptaków o świcie? A może dostrzegasz, że jest cichszy(odnośnik otworzy się w nowym oknie) niż kilka lat temu? Nie ułatwiamy życia ptakom - stale skupiamy się na intensyfikacji rolnictwa, prowadzimy złą gospodarkę leśną, zanieczyszczamy środowisko i realizujemy intensywną urbanizację. Jednocześnie zmiana klimatu wpływa na rozmieszczenie gatunków. Unia Europejska wspiera jednak innowacyjne badania, które pozwalają nam lepiej zrozumieć ptaki, ich potrzeby oraz sposoby ich zaspokajania. Nasi dzisiejsi goście realizują projekty, których celem jest zapewnienie naszym pierzastym przyjaciołom bezpieczniejszej przyszłości. David Wheatcroft(odnośnik otworzy się w nowym oknie) jest ekologiem behawioralnym i profesorem nadzwyczajnym pracującym w Instytucie Zoologii Uniwersytetu w Sztokholmie(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Jego celem jest ustalenie, w jaki sposób nauka śpiewu przez ptaki przekłada się na różnice w melodiach między populacjami i gatunkami. Zagadnienie to zgłębiał w ramach projektu SongNeuroGen. Damien Farine(odnośnik otworzy się w nowym oknie) jest profesorem nadzwyczajnym Australijskiego Uniwersytetu Narodowego(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz badaczem stowarzyszonym zatrudnionym w Instytucie im. Maxa Plancka ds. Zachowań Zwierząt(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Zajmuje się wzajemnymi oddziaływaniami zachowań zbiorowych i środowiska. W ramach projektu ECOLBEH badał interakcje perliczek. Nastasja Scholz(odnośnik otworzy się w nowym oknie) jest geofizyczką i starszą badaczką zatrudnioną w przedsiębiorstwie LUP(odnośnik otworzy się w nowym oknie), które specjalizuje się w planowaniu krajobrazu, ochronie przyrody i teledetekcji środowiskowej. Firma była gospodarzem projektu BirdWatch. Nastasja jest szczególnie zainteresowana współpracą z interesariuszami i przedstawicielami różnych dziedzin w celu poszukiwania sposobów na poprawę działań ochronnych i renaturyzacyjnych, które przyniosą korzyści ptakom.
Czekamy na Wasze opinie!
Jeśli chcesz podzielić się z nami swoją opinią na temat naszych podcastów, napisz do nas! Wszelkie komentarze, pytania lub sugestie prosimy przesyłać na adres editorial@cordis.europa.eu.
Słowa kluczowe
Kraje
Szwajcaria, Niemcy, Szwecja