Ratowanie lasów sosnowych Eurazji przed najbardziej szkodliwym dla nich pasożytem
Bursaphelenchus xylophilus, mikroskopijna pasożytnicza glista powszechnie znana jako węgorek sosnowiec, pozostaje najbardziej destrukcyjnym zagrożeniem dla lasów sosnowych w Europie i Azji. Do tej pory UE wymagała wycięcia wszystkich drzew narażonych gatunków w promieniu 500 metrów od zaatakowanego drzewa. Jednak ten drastyczny środek nie pozwolił wyeliminować choroby w Portugalii, a wcześniej przeprowadzone modelowanie sugeruje, że jest on nieskuteczny w rozległych lasach sosnowych.
Bardziej selektywne podejście
Nowe badanie wspierane przez finansowane przez UE projekty HOMED(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i FORSAID(odnośnik otworzy się w nowym oknie) podważa status quo. Naukowcy z Francji, Holandii i Portugalii porównali opłacalność obowiązkowej wycinki z selektywną wycinką, w której usuwane są tylko drzewa mające widoczne objawy. Zespół skupił się na drzewostanach sosny morskiej w lesie Landes w południowo-zachodniej Francji, symulując różne strategie monitorowania. Było to naziemne monitorowanie wizualne z dróg i ścieżek leśnych, monitorowanie naziemne połączone z odławianiem Monochamus galloprovincialis, chrząszcza sosnowego przenoszącego pasożyta, oraz monitorowanie lotnicze połączone z analizą obrazu wspomaganą sztuczną inteligencją. Wyniki tych badań wskazują, że monitorowanie z powietrza jest znacznie skuteczniejsze od obserwacji naziemnych. Choć monitorowanie naziemne pozostaje standardem, integracja teledetekcji i sztucznej inteligencji obiecuje większą skuteczność wykrywania w przyszłości. Kompleksowy model zastosowany w badaniu uwzględniał koszty monitorowania i analiz w celu identyfikacji nicienia, różne rodzaje wycinki oraz straty ekonomiczne związane z wycinką zdrowych drzew. Obliczono również opłacalność w oparciu o rozpraszanie się chrząszcza sosnowego, różne metody i intensywność monitorowania oraz różne proporcje drzew z objawami do drzew zaatakowanych.
Optymalny scenariusz
Wyniki badania są uderzające: w optymalnych warunkach monitorowania – powtarzane obserwacje lotnicze o wysokiej skuteczności wykrywania w czasie, gdy porażone drzewa wykazują objawy – selektywna wycinka może być nawet 200 razy mniej kosztowna niż pełne karczowanie. Ta ogromna oszczędność wynika przede wszystkim z zachowania niezarażonych drzew. Autorzy badania podkreślają jednak pewne krytyczne zastrzeżenie. Nicienia można wyeliminować tylko w tych optymalnych warunkach monitorowania. Jeśli monitorowanie jest niewystarczające, eliminacja staje się niemożliwa niezależnie od zastosowanego sposobu wycinki. W takich nieoptymalnych scenariuszach cel zmienia się z eliminacji na zapobieganie rozprzestrzenianiu. Nawet wówczas selektywna wycinka zakażonych drzew daje jednak lepszy stosunek kosztów do efektywności. Ostatecznie, badania wspierane przez projekty HOMED (HOlistic Management of Emerging Forest Pests and Diseases) i FORSAID (Forest surveillance with artificial intelligence and digital technologies - FORSAID) uwidaczniają, że kluczem do zwalczania tego szkodliwego pasożyta nie jest intensywność wycinki, ale jakość monitorowania. Poprawa skuteczności monitorowania za pomocą zaawansowanej teledetekcji i sztucznej inteligencji jest niezbędna do ograniczenia rozprzestrzeniania się węgorka sosnowca, przy jednoczesnym zachowaniu ekonomicznej i ekologicznej wartości europejskich lasów sosnowych. Więcej informacji: strona projektu HOMED(odnośnik otworzy się w nowym oknie) strona projektu FORSAID(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
