Od alertów kryzysowych do informacji umożliwiających podjęcie działań
W Europie nasilają się ekstremalne zjawiska pogodowe i klimatyczne. „W rezultacie rośnie świadomość konieczności podejmowania działań wyprzedzających. Problem z istniejącymi systemami wczesnego ostrzegania polega na tym, że są one zaprojektowane do wykrywania zagrożeń, a nie do dostarczania informacji umożliwiających działanie lub przewidywanie skutków, wyjaśnia koordynator projektu GOBEYOND(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Daniel Sempere-Torres z Politechniki Katalonii(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (UPC). Aby wypełnić tę lukę, zespół projektu GOBEYOND opracowuje zaawansowany system wczesnego ostrzegania MR-IEWS (Multi-Risk Impact-based Early Warning System), który ocenia ryzyko geologiczne i pogodowe, takie jak pożary lasów, powodzie i susze, oraz identyfikuje nie tylko gdzie i kiedy wystąpi katastrofa, ale także kto i co najprawdopodobniej zostanie nią dotknięte. Informacje te są następnie wprowadzane do narzędzi cyfrowych w celu wspierania lepszego podejmowania decyzji przez organy ochrony ludności i służby ratownicze. System MR-IEWS został opracowany w ramach wspólnej inicjatywy Living Labs(odnośnik otworzy się w nowym oknie), w ramach której naukowcy, twórcy technologii, organy ochrony ludności, służby ratownicze oraz społeczności (regionalne i lokalne) współpracowały nad określeniem potrzeb i przetestowaniem rozwiązań. „Przekształcanie różnorodnych danych w użyteczne informacje jest bardzo trudne”, dodaje Sempere-Torres. „Lokalne zbiory danych na temat narażenia i podatności na zagrożenia różnią się szczegółowością i formatem, natomiast algorytmy wczesnego ostrzegania geofizycznego i meteorologicznego różnią się charakterem i skalami czasowymi”.
Testy ostrzeżeń opartych na skutkach w rzeczywistych warunkach
System MR-IEWS składa się z dwóch rodzin platform: jednej przeznaczonej dla dostosowanych do potrzeb regionalnych systemów wspomagania decyzji (DSS) oraz drugiej służącej do prognozowania skutków w państwach członkowskich Unii Europejskiej (EW4EU) oraz w regionie Morza Śródziemnego (EW4MED). Platformy DSS integrują wiarygodne dane lokalne i regionalne w czasie rzeczywistym do wygenerowania ostrzeżeń o zagrożeniach, dostosowanych do konkretnego miejsca i czasu. Władze odpowiedzialne za ochronę cywilną mogą uzyskać dostęp do tych informacji za pośrednictwem cyfrowego pulpitu nawigacyjnego. Ponadto wysyłane są automatyczne alerty do osób zarządzających sytuacjami kryzysowymi. W ramach projektu demonstracje operacyjne w czasie rzeczywistym(odnośnik otworzy się w nowym oknie) platform DSS są testowane w pięciu lokalizacjach regionalnych i pięciu miejskich, w tym w Andaluzji w Hiszpanii, prowincji Chefchaouen w Maroku oraz regionie Attyka w Grecji, reprezentujących różnorodne zagrożenia środowiskowe i konteksty geograficzne.
Przekształcanie informacji o ryzyku w usługi gotowe do wprowadzenia na rynek
W Maroku platforma EW4MED pomogła Ministerstwu Spraw Wewnętrznych ochronić ponad 140 000 obywateli poprzez szybką ocenę obszarów zalanych, dzięki stosunkowo nowemu wykorzystaniu zdjęć satelitarnych. Tymczasem władze lokalne w Esteponie w Hiszpanii wykorzystały jedną z platform dostosowanych do systemu DSS w celu identyfikacji i monitorowania miejsc zagrożonych powodzią, co pozwoliło im na szybkie podjęcie środków zapobiegawczych, takich jak zamknięcie dróg. Do platformy EW4MED dodano również zaawansowane funkcje, takie jak oparte na sztucznej inteligencji narzędzie do oceny ryzyka pożarów lasów, opracowane przez Fundację Badawczą CIMA w ramach otwartego konkursu o nagrodę za innowacje(odnośnik otworzy się w nowym oknie) GOBEYOND. Narzędzie to symuluje rozprzestrzenianie się ognia i szacuje skutki dla ludności oraz infrastruktury. „Wdrażanie zaawansowanych, specjalistycznych komponentów, takich jak symulacje pożarów lasów oparte na sztucznej inteligencji w miarę ich opracowywania, pomaga stworzyć kompleksowe rozwiązanie do zarządzania katastrofami, dzięki czemu nasza platforma staje się atrakcyjna na rynku”, zauważa Sempere. W ramach projektu opracowywany jest obecnie model biznesowy usług w chmurze, integrujący produkty GOBEYOND z możliwością dostosowania do potrzeb użytkowników, co tworzy skalowalną propozycję wartości na rozwijającym się rynku usług związanych z ryzykiem klimatycznym i katastrofami.
Od reagowania do aktywnej prewencji
Po wprowadzeniu na rynek latem 2027 r. pakiet platform wczesnego ostrzegania GOBEYOND będzie wspierał cele inicjatyw UE, takich jak unijny mechanizm ochrony ludności(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz europejskie zintegrowane ramy na rzecz odporności klimatycznej, pomagając państwom członkowskim przewidywać i przygotowywać się na nasilające się skutki zmian klimatu.
