Narzędzie do oceny ryzyka, aby zapobiec otyłości wśród młodych Europejczyków
Otyłość stanowi jedno z najpilniejszych wyzwań w zakresie zdrowia publicznego w Europie, dotykające miliony małych dzieci, nastolatków i młodych dorosłych. Powszechnie wiadomo, że prowadzi ona do szerokiego spektrum schorzeń, takich jak cukrzyca, choroby układu krążenia, zaburzenia zdrowia psychicznego i co najmniej 13 różnych rodzajów raka, które wszystkie przyczyniają się do przedwczesnej śmierci i niepełnosprawności. Ponadto kosztuje Europę setki miliardów euro rocznie. Mimo rosnącej świadomości na temat otyłości, zapobieganie jej nadal jest trudne, częściowo z powodu braku wiedzy na temat zdrowia, ale głównie dlatego, że otyłość jest wynikiem złożonego połączenia czynników biologicznych, behawioralnych, społecznych i środowiskowych. Mając to na uwadze i biorąc pod uwagę prognozowany znaczny wzrost otyłości do 2050 r., zespół projektu PAS GRAS postawił sobie za cel poprawę poziomu wiedzy zdrowotnej, promowanie zdrowszego stylu życia i zmniejszenie długoterminowego obciążenia jednostek i systemów opieki zdrowotnej.
Przeniesienie uwagi na proaktywną profilaktykę
Od momentu uruchomienia projektu w 2023 r. zespół PAS GRAS pracuje nad zapobieganiem otyłości i jej ograniczaniem, stosując strategie, które pozwalają na wcześniejszą identyfikację osób narażonych na ryzyko i wspieranie ich spersonalizowanymi, opartymi na dowodach strategiami dostosowanymi do ich potrzeb. Projekt łączy badania naukowe, narzędzia cyfrowe i podejścia oparte na społeczności, aby wspierać zdrowszy styl życia, podnosić poziom wiedzy na temat zdrowia i przyczyniać się do skuteczniejszych i bardziej zrównoważonych strategii profilaktycznych, a także pomagać w kształtowaniu polityk w całej Europie. „Dzięki wczesnemu rozpoznaniu ryzyka otyłości i podejmowaniu spersonalizowanych działań projekt PAS GRAS ma umożliwić ludziom i społecznościom przejęcie kontroli nad swoim zdrowiem i budowanie zdrowszej przyszłości”, stwierdza Paulo Oliveira, główny badacz w Centrum Neurobiologii i Biologii Komórki Uniwersytetu w Coimbrze w Portugalii. W ciągu ostatnich trzech lat projekt PAS GRAS poczynił znaczne postępy w zakresie swoich podstawowych celów naukowych i technologicznych. Jednym z kluczowych osiągnięć jest opracowanie innowacyjnego narzędzia do oceny ryzyka (RAT), które integruje parametry biologiczne, tryb życia, samopoczucie psychiczne i kontekst społeczno-ekonomiczny, aby lepiej zrozumieć i przewidywać ryzyko otyłości. Bardziej kompletna ocena ryzyka otyłości umożliwia skuteczniejszą i bardziej ukierunkowaną profilaktykę. Zespół PAS GRAS opracował również ramy spersonalizowanych interwencji łączących zmiany stylu życia z wiedzą kliniczną. Wśród działań mających na celu poprawę znajomości zagadnień zdrowotnych można wymienić aktywne angażowanie społeczności poprzez kampanie informacyjne, materiały edukacyjne i działania pilotażowe skierowane do dzieci, młodzieży i rodzin.
Wykorzystanie mocnych stron na przyszłość
W uznaniu wpływu i wysiłków komunikacyjnych projekt PAS GRAS otrzymał nagrodę przyznawaną przez EASO ECPO(odnośnik otworzy się w nowym oknie) podczas Światowego Dnia Otyłości 2025 za wybitne osiągnięcia w zakresie zaangażowania w mediach społecznościowych. Ponadto OBEClust – Europejski Klaster Projektów Badawczych nad Otyłością, którego członkiem jest PAS GRAS – otrzymał nagrodę za najlepszy projekt oparty na współpracy, co podkreśla siłę partnerstw i podejścia sieciowego w ramach uczestniczących projektów europejskich. Kolejnym punktem programu jest dalsze rozwijanie RAT, a także uproszczonej, przyjaznej dla użytkownika wersji do użytku pozaklinicznego oraz wdrożenie spersonalizowanych interwencji w ścisłej współpracy ze szkołami, dostawcami usług opieki zdrowotnej i organizacjami społecznymi. Ponadto zespół PAS GRAS planuje opracowanie innowacyjnych preparatów nutraceutycznych bazujących na różnych cząsteczkach bioaktywnych występujących w diecie śródziemnomorskiej. Realizowany do roku 2028 projekt PAS GRAS (DE-RISKING METABOLIC, ENVIRONMENTAL AND BEHAVIORAL DETERMINANTS OF OBSITY IN CHILDREN, ADOLESCENTS AND YOUNG ADULTS) ma przyczynić się do zmniejszenia częstości występowania otyłości i związanych z nią powikłań, poprawy jakości życia oraz zwiększenia zrównoważonego charakteru i opłacalności systemów opieki zdrowotnej w całej Europie. Jeśli chcesz, żeby twój projekt został zaprezentowany w rubryce „Projekt miesiąca”, wyślij wiadomość na adres editorial@cordis.europa.eu i opowiedz nam o nim.
