Pięciu naukowców wspieranych przez UE z Nagrodą Wolfa za rok 2026
Od 1978 r. co roku Nagroda Wolfa jest przyznawana artystom i naukowcom z całego świata, których wybitne osiągnięcia przyczyniają się do tworzenia lepszego świata. W tym roku Fundacja Wolfa wyróżniła ośmiu naukowców, z których pięciu otrzymało wsparcie od Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERBN) za swoje prace w dziedzinie fizyki, chemii i matematyki. Nagrodą w każdej dziedzinie jest dyplom, medal honorowy oraz nagroda pieniężna w wysokości 100 000 USD (około 90 000 EUR).
Przełomowe odkrycia w dziedzinie chemii i fizyki
Nagroda Wolfa w dziedzinie fizyki trafiła do stypendysty ERBN, Immanuela Blocha(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z niemieckiego Instytutu im. Maxa Plancka „za przełomowe, praktyczne postępy w zakresie kontrolowania układów ultrazimnych atomów”. Bloch jako pierwszy wykorzystał ultrazimne atomy jako niezawodne narzędzie do symulacji i badania złożonych układów kwantowych, przyczyniając się tym samym do ugruntowania pozycji symulacji kwantowej jako fundamentu współczesnej fizyki. Na swoje prace otrzymał grant ERBN w ramach projektu UQUAM – Ultracold Quantum Matter(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Nagrodą podzielił się z Junem Ye z Uniwersytetu Kolorado w Stanach Zjednoczonych. Shankar Balasubramanian(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i David Klenerman(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z Uniwersytetu Cambridge w Zjednoczonym Królestwie otrzymali Nagrodę Wolfa w dziedzinie chemii „za opracowanie przełomowych, niedrogich metod sekwencjonowania DNA na dużą skalę na potrzeby medycyny genomowej”. Balasubramanian znany jest ze swoich przełomowych osiągnięć w dziedzinie technologii sekwencjonowania nowej generacji – jest to innowacja chemiczna, która zrewolucjonizowała dziedziny biologii i medycyny. Profesor otrzymał grant ERBN na badania w ramach projektu RNAQUAD (The chemical biology of RNA G-quadruplexes). Klenerman stworzył kluczowe podstawy fizykochemiczne obserwacji syntezy DNA w czasie rzeczywistym. Jego biegłość w obrazowaniu pojedynczych cząsteczek oraz dynamice polimerazy DNA miała zasadnicze znaczenie dla budowy skalowalnej platformy sekwencjonowania o wysokiej przepustowości w oparciu o fundamentalne dane biochemiczne. Otrzymał on finansowanie z ERBN na swoje prace w ramach projektu Oligomers (Characterising protein oligomers and their role in neurodegenerative disease in humans). Obaj laureaci w dziedzinie chemii podzielą się nagrodą z Pascalem Mayerem z Uniwersytetu w Strasburgu we Francji.
Postępy w dziedzinie matematyki
Tegoroczną Nagrodę Wolfa w dziedzinie matematyki otrzymali beneficjenci grantów ERBN David Kazhdan(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie w Izraelu oraz Joseph Bernstein(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z Uniwersytetu w Tel Awiwie, także w Izraelu. Obu wyróżniono za „przełomowe prace z zakresu teorii reprezentacji, form automorficznych i geometrii algebraicznej oraz za wkład w stworzenie geometrycznej teorii reprezentacji”. Prace Kazhdana koncentrują się na programie Langlandsa, czyli systemie hipotez łączących różne dziedziny matematyki, takie jak teoria reprezentacji, teoria liczb, geometria i analiza harmoniczna. Uczony otrzymał wsparcie z dwóch grantów ERBN w ramach zakończonych już projektów GLC (Langlands correspondence and its variants) i HAS (Harmonic Analysis and l-adic sheaves), a także aktualnie realizowanego projektu Correspondence (The Langlands Correspondence). Bernstein był pionierem nowatorskich metod matematycznych służących głębszemu zrozumienia struktur w teorii reprezentacji i teorii liczb. Jego prace były wspierane w ramach projektu STACKSRTFPERIODS (Stacks in Representation Theory, Relative Trace Formula and analysis of Automorphic Periods). Tych pięciu laureatów dołącza do długiej listy stypendystów ERBN(odnośnik otworzy się w nowym oknie) uhonorowanych Nagrodą Wolfa za wybitne prace w dziedzinie matematyki, chemii, fizyki i rolnictwa. Wyróżnienie to nie tylko stanowi uhonorowanie dotychczasowych osiągnięć, ale także podkreśla kluczowe znaczenie solidnego wsparcia dla badań podstawowych jako siły napędowej przyszłego postępu. Więcej informacji: projekt GLC projekt HAS projekt Correspondence projekt STACKSRTFPERIODS projekt Oligomers projekt RNAQUAD strona projektu UQUAM(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
