Wprowadzanie zdrowszej i bardziej zrównoważonej diety w Szwecji
Od momentu rozpoczęcia w 2023 r. finansowany przez UE projekt SWITCH(odnośnik otworzy się w nowym oknie) pomaga przyspieszyć przejście obywateli UE na zdrową i zrównoważoną dietę. W tym celu wykorzystano innowacyjne strategie i technologie, które koncentrują się na wzorcach żywieniowych z sześciu różnych regionów lub centrów żywności w Europie, z których jednym jest Västra Götaland, jeden z najbardziej zaludnionych regionów w kraju. Dotychczasowe udane wysiłki w tym skandynawskim centrum doprowadziły do uzyskania dodatkowego finansowania od Formas, szwedzkiej rządowej rady ds. badań nad zrównoważonym rozwojem. Jednym z wyzwań, jakiego podjęto się w projekcie SWITCH w regionie Västra Götaland, było zwiększenie innowacyjności i produkcji regionalnej zdrowej i zrównoważonej żywności. Prowadzony przez szwedzkich partnerów, Uniwersytet Technologiczny Chalmers i szwedzki państwowy instytut badawczy RISE, projekt koncentruje się na zwiększeniu spożycia pełnych ziaren, owoców, warzyw i zrównoważonych owoców morza w szkołach, domach i kuchniach publicznych.
Kolejne kroki w regionie Västra Götaland
Dzięki nowo zatwierdzonemu finansowaniu przyznanemu przez Formas w ramach programu „Action! From research to impact”, uczestnicy projektu mogą zastosować doświadczenia i metody pracy opracowane do tej pory w działaniach o wyraźnej, wymiernej wartości społecznej. Jednym z przykładów jest inicjatywa Fullkornslyftet, w ramach której 10 000 uczniów w regionie Västra Götaland będzie zachęcanych do spożywania większej ilości produktów pełnoziarnistych. W ramach inicjatywy zostaną również zidentyfikowane bariery i czynniki umożliwiające dalsze rozpowszechnianie. W przygotowaniu są także inne inicjatywy. Jedna z nich dotyczy opracowania etykiety produktów pełnoziarnistych i kryteriów oznaczania produktów pełnoziarnistych w sklepach. Inna dotyczy wykorzystania ukierunkowanych interwencji behawioralnych w celu stworzenia zdrowszych środowisk żywieniowych w obiektach sportowych. Planowane jest także opracowanie języka menu ukierunkowanego na przyszłość, który pomoże ludziom dokonywać zdrowszych, bardziej zrównoważonych wyborów żywieniowych, a także wyposażyć przewodników zdrowotnych w Göteborgu w narzędzia potrzebne do wspierania zdrowszego odżywiania wśród grup szczególnie wrażliwych. „To fantastyczne, że otrzymaliśmy od Formas fundusze na zwiększenie skali wdrożenia wyników projektu SWITCH”, komentuje profesor Uniwersytetu Technologicznego Chalmers Rikard Landberg cytowany w artykule(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opublikowanym na stronie internetowej uczelni. „Dowodzi ono, że to, co zrobiliśmy w ramach projektu, sprawdza się. Teraz możemy pójść o krok dalej, aby zwiększyć konsumpcję żywności, która jest dobra zarówno dla naszej planety, jak i dla zdrowia ludzi na dużą skalę. Pozwoli to wywrzeć realny wpływ”.
Oddziaływanie poza Szwecją
W marcu 2025 r. w projekcie SWITCH rozpoczęto Diet Marathon, serię interaktywnych wydarzeń mających na celu zmianę wzorców konsumpcji żywności w Europie. Maraton rozpoczął się w Szwecji, a na jego trasie zaplanowano przystanki w pozostałych pięciu centrach żywności w Niemczech, Hiszpanii, Francji i Włoszech. 28 listopada dotarł do Rzymu(odnośnik otworzy się w nowym oknie), gdzie partnerzy projektu przeprowadzili ankietę konsumencką, przetestowali innowacyjną żywność, uczestniczyli w otwartym dialogu i prowadzili debatę przy okrągłym stole. Dzięki tej inicjatywie naukowcy, instytucje, rolnicy i obywatele mogli spotkać się i przeanalizować lokalne rozwiązania dla zdrowszego i bardziej zrównoważonego systemu żywnościowego. Projekt SWITCH (Switching European food systems for a just, healthy and sustainable dietary transition through knowledge and innovation), po połączeniu sił z projektami FEAST i PLAN'EAT, zaprasza teraz decydentów do wzięcia udziału w webinarium(odnośnik otworzy się w nowym oknie) poświęconym wizji Komisji Europejskiej dotyczącej rolnictwa i systemów żywnościowych. Webinarium pt. „Beyond Production: A Holistic Vision for Europe's Food Future” odbędzie się 30 stycznia 2026 roku. Program zostanie podany do wiadomości na początku stycznia. Więcej informacji: strona projektu SWITCH(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
